I ZO 122/24

Sąd Najwyższy2024-09-30
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejpostępowanie cywilnewniosek o wyłączeniekonflikt interesów

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy z powództwa o wynagrodzenie, gdy sędzia ten sam jest stroną w analogicznej sprawie.

Pełnomocnik pozwanego Sądu Najwyższego wniósł o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie o wyrównanie wynagrodzenia, wskazując, że sędzia ten jest powodem w podobnej sprawie toczącej się przed tym samym sądem. Sąd Najwyższy uznał, że występuje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego i uwzględnił wniosek o jego wyłączenie.

Wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie o wynagrodzenie został złożony przez pełnomocnika pozwanego Sądu Najwyższego. Jako podstawę wniosku wskazano fakt, że sędzia, którego wyłączenia domagano się, sam jest stroną w analogicznej sprawie o wyrównanie wynagrodzenia, toczącej się przed Izbą Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w oparciu o art. 49 § 1 k.p.c., uznał, że występuje obiektywna i uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w sytuacji, gdy rozpoznaje on sprawę o charakterze tożsamym z jego własnym roszczeniem. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć wskazanego sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli okoliczność ta może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędzia jest stroną w sprawie o tożsamym charakterze (roszczenie o wynagrodzenie) jak sprawa, którą ma rozpoznać, rodzi obiektywną i uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co stanowi podstawę do wyłączenia na mocy art. 49 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

pozwany (Sąd Najwyższy)

Strony

NazwaTypRola
SSN X. Y.osoba_fizycznapowód
SSN X1. Y1.osoba_fizycznasędzia (wnioskowano o wyłączenie)
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczność, że sędzia jest stroną w analogicznej sprawie, może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia jest stroną w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, co budzi wątpliwość co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego bezstronności rozpoznawanie w tej sytuacji przez SSN X1. Y1. sprawy o sygn. akt I ZPU 1/23 mogłoby wywołać o odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego w przypadku konfliktu interesów lub podobnych spraw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów sędziego w kontekście spraw o wynagrodzenie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę bezstronności sędziego i potencjalny konflikt interesów, co jest istotne dla prawników procesowych.

Sędzia SN wyłączony od sprawy, bo sam ma podobne roszczenie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 122/24
POSTANOWIENIE
Dnia 30 września 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z powództwa SSN X. Y. o wyrównanie wynagrodzenia, po rozpoznaniu 30 września 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku pełnomocnika pozwanego o wyłączenie SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 1/23 z powództwa SSN X. Y. o wynagrodzenie
postanowił:
na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. wyłączyć SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 1/23.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik pozwanego Sądu Najwyższego wniósł o wyłączenie na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy.
W uzasadnieniu wskazał, że SSN X1. Y1. jest powodem w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, toczącej się przed Sądem Najwyższym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZPU 3/23, wobec czego zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 1/23 zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Z art. 49 § 1 k.p.c. wynikają przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego bezstronności, a także, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony.
Należy podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2023 r., sygn. akt II NSNc 133/23, LEX nr 3573542).
W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach niniejszej sprawy zaistniały tego rodzaju okoliczności, które uzasadniają wyłączenie SSN X1. Y1. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 1/23 z powództwa SSN X. Y. o wynagrodzenie.
Wskazać należy, że SSN X1. Y1. również wniósł przeciwko Skarbowi Państwa powództwo o wyrównanie wynagrodzenia. Jego pozew został zarejestrowany w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt I ZPU 3/23 i oczekuje na rozpoznanie. Sprawa o sygn. akt I ZPU 3/23 jest zatem rodzajowo tożsama ze sprawą o sygn. akt I ZPU 1/23, która została przydzielona SSN X1. Y1. Zgodzić się należy z poglądem pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa, iż rozpoznawanie w tej sytuacji przez SSN X1. Y1. sprawy o sygn. akt I ZPU 1/23 mogłoby wywołać o odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI