I ZO 119/23

Sąd Najwyższy2024-03-20
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
postępowanie dyscyplinarnesędziastan zdrowiazawieszenie postępowaniaSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoprawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego wobec sędzi w stanie spoczynku, uznając, że jej stan zdrowia stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą udział w postępowaniu.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego odmówił zawieszenia postępowania dyscyplinarnego wobec sędzi w stanie spoczynku, argumentując, że choroba nie jest podstawą do zawieszenia w postępowaniu dyscyplinarnym, a jedynie do ustanowienia obrońcy z urzędu. Obrońca sędzi zaskarżyła tę decyzję, powołując się na długotrwałą przeszkodę wynikającą ze stanu zdrowia. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, uchylając zaskarżone postanowienie i wskazując, że stan zdrowia obwinionej, potwierdzony opiniami lekarskimi, stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jej udział w postępowaniu, co uzasadnia zawieszenie postępowania dyscyplinarnego.

W sprawie dotyczącej obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w Z. w stanie spoczynku, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w S. wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego. Argumentował, że choroba obwinionej nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów stosuje się przepisy kodeksu postępowania karnego jedynie posiłkowo, a zgodnie z ustawą Prawo o ustroju sądów powszechnych, choroba sędziego uniemożliwiająca udział w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym nie uzasadnia zawieszenia, a jedynie ustanowienie obrońcy z urzędu. Obrońca obwinionej zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów i wnosząc o zawieszenie postępowania lub uchylenie postanowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Podkreślił, że art. 22 § 1 k.p.k. ma zastosowanie również w postępowaniu dyscyplinarnym, a długotrwała przeszkoda wynikająca ze stanu zdrowia obwinionej, potwierdzona opiniami lekarskimi, uniemożliwia jej udział w rozprawie. Sąd wskazał, że chociaż postępowania karne i dyscyplinarne mogą toczyć się niezależnie, stan zdrowia obwinionej, który spowodował zawieszenie postępowania karnego, ma znaczenie dla oceny możliwości prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stan zdrowia obwinionego sędziego, który stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą udział w postępowaniu, uzasadnia zawieszenie postępowania dyscyplinarnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 22 § 1 k.p.k. ma samodzielne zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym. Długotrwała przeszkoda wynikająca ze stanu zdrowia obwinionej, potwierdzona opiniami lekarskimi, uniemożliwia jej udział w rozprawie, co stanowi podstawę do zawieszenia postępowania, nawet jeśli postępowanie karne zostało zawieszone z tego samego powodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

obwiniona sędzia M. M.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaobwiniona sędzia w stanie spoczynku
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w S.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie dyscyplinarne
K. K.osoba_fizycznaobrońca obwinionej

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 22 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten ma samodzielne zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym i stanowi podstawę do zawieszenia postępowania, gdy występuje długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, w tym spowodowana stanem zdrowia.

Pomocnicze

usp art. 113 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis ten stanowi, że choroba sędziego uniemożliwiająca mu udział w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym nie uzasadnia zawieszenia postępowania, a jedynie wyznaczenie obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że art. 22 § 1 k.p.k. ma pierwszeństwo w tej sytuacji.

usp art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na potrzebę indywidualnej oceny sytuacji w kontekście stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia obwinionej stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jej udział w postępowaniu dyscyplinarnym. Art. 22 § 1 k.p.k. ma samodzielne zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym i uzasadnia zawieszenie postępowania.

Odrzucone argumenty

Choroba obwinionej nie ma znaczenia dla sprawy, a jedynie uzasadnia ustanowienie obrońcy z urzędu (stanowisko Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego).

Godne uwagi sformułowania

fakt choroby obwinionej sędzi nie ma znaczenia dla sprawy w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów sądów powszechnych przepisy kodeksu postępowania karnego stosuje się jedynie posiłkowo choroba sędziego uniemożliwiająca mu udział w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym nie uzasadnia zawieszenia postępowania występuje długotrwała przeszkoda stan zdrowia obwinionej M. M. [...] zachodzi duże prawdopodobieństwo, że przyczyna zawieszenia nie ustała do tej pory udział obwinionej w rozprawie jest niemożliwy nie ustała przyczyna zwieszenia długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.k. nadal występuje Regulacja ta ma znaczenie samodzielne (odrębne) w odniesieniu do powołanego w zaskarżonym postanowieniu art. 113 § 2 usp.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania dyscyplinarnego sędziów ze względu na stan zdrowia oraz relacja między przepisami k.p.k. a Prawa o ustroju sądów powszechnych w tym kontekście."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego w stanie spoczynku i postępowania dyscyplinarnego. Interpretacja art. 22 § 1 k.p.k. w kontekście art. 113 § 2 usp. może być przedmiotem dalszych rozważań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak stan zdrowia może wpływać na postępowania prawne, nawet te dotyczące dyscypliny zawodowej, oraz jak sądy interpretują przepisy proceduralne w takich sytuacjach.

Stan zdrowia sędziego wstrzymał postępowanie dyscyplinarne – Sąd Najwyższy uchyla decyzję.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 119/23
POSTANOWIENIE
Dnia 20 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie dotyczącej obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w Z. w stanie spoczynku – M. M., po rozpoznaniu na posiedzeniu 20 marca 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, zażalenia obrońcy obwinionej z 14 września 2023 r. na postanowienie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w S. z 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt […], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania,
na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 128 usp,
postanowił:
uchylić zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
W dniu 18 sierpnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt […], Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w S., wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 usp.
W uzasadnieniu wskazał, że fakt choroby obwinionej sędzi nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów sądów powszechnych przepisy kodeksu postępowania karnego stosuje się jedynie posiłkowo – w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 usp. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wskazał, że jak wynika z art. 113 § 2 usp choroba sędziego uniemożliwiająca mu udział w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym nie uzasadnia zawieszenia postępowania a jedynie wyznaczenie dla takiego sędziego obrońcy z urzędu.
Powyższe postanowienie zaskarżyła w całości pismem z 14 września 2023 r., obrońca obwinionej – adw. K. K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Skarżąca wniosła o:
1. dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w C. o sygn. akt […] a z nich opinii sądowo - psychiatrycznej wydanej przez biegłego sądowego lekarza psychiatrii lek med. A. K. oraz biegłego
ad hoc
lekarza specjalistę psychiatrę B. N., która wpłynęła do Sądu Rejonowego w C. w dniu 1 września 2023 r. na okoliczność aktualnego stanu zdrowia obwinionej;
2. zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie […], ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wywiedzione przez obwinionego zażalenie okazało się zasadne.
Punktem odniesienia jest art. 22 § 1 k.p.k. Skarżąca ma rację, że występuje długotrwała przeszkoda, bo wynika to z postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie karnej.
Oczywiście postanowienie to nie wiąże w sprawie dyscyplinarnej, bowiem postępowania karne i dyscyplinarne mogą toczyć się niezależnie od siebie, jednak ma znaczenie ze względu na przyczynę zawieszenia, czyli stan zdrowia obwinionej M. M. Otóż zawieszenie postępowania nastąpiło na etapie sądowym, w sprawie […], w której obwiniona została oskarżona o popełnienie czynu z art. 178 a § 1 k.k. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, ze względu na stan zdrowia M. M., zachodzi duże prawdopodobieństwo, że przyczyna zawieszenia nie ustała do tej pory.
Obrońca obwinionej sędzi w stanie spoczynku powoływała się na drugą opinię uzupełniającą, wydaną na zlecenie sądu z 30 grudnia 2022 r. (k. 1000) oraz opinię z 30 sierpnia 2023 r. (k. 2050), która potwierdza, że obwiniona jest niezdolna do udziału w rozprawie. Analiza aktualnej dokumentacji medycznej, jak również przeprowadzone badanie psychiatryczne wskazują, iż u opiniowanej dalej występują […], dlatego udział obwinionej w rozprawie jest niemożliwy. Zatem nie ustała przyczyna zwieszenia, co znajduje odzwierciedlenie w braku podjęcia zawieszonego postępowania przez sąd karny. Potwierdza to, że długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.k. nadal występuje. Regulacja ta ma znaczenie samodzielne (odrębne) w odniesieniu do powołanego w zaskarżonym postanowieniu art. 113 § 2 usp.
Nie można zatem podzielić stanowiska Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, że fakt choroby obwinionej nie ma znaczenia dla sprawy. Z tej przyczyny odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego nie oznacza braku zależności tych postępowań. Chociażby ze względu na treść art. 8 k.p.k. Dlatego każdorazowo sytuacja podlega indywidualnej ocenie, niemniej zażalenie nie bez racji wskazuje na przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania dyscyplinarnego z udziałem obwinionej.
Podkreślić trzeba, że wobec pogorszenia się stanu zdrowia obwinionej, co zostało potwierdzone opinią lekarską z 30 sierpnia 2023 r., zawsze istnieje możliwość zawieszenia postępowania dyscyplinarnego.
Z urzędu zauważa się, że postanowieniem z 10 stycznia 2024 r., sygn. akt […], Sąd Rejonowy w C. dopuścił dowód z kolejnej opinii dwóch biegłych psychiatrów na okoliczność jaki jest aktualny stan zdrowia psychicznego M. M. oraz czy w aktualnym stanie zdrowia psychicznego oskarżona może wziąć udział w postępowaniu przed sądem, jeżeli nie, jaki jest przewidywany czas jej niezdolności do udziału w tym postępowaniu. Opinia ta może mieć też znaczenie dla dalszego postępowania w sprawie dyscyplinarnej.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI