I ZO 108/24

Sąd Najwyższy2024-07-23
SNinneodpowiedzialność zawodowa sędziówŚrednianajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejwyłączenie sędziegobezstronnośćkodeks postępowania karnegokpksędzia

Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie dotyczącej wyłączenia innego sędziego, uznając, że relacja procesowa nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał sygnalizację sędziego Pawła Wojciechowskiego o konieczności jego wyłączenia od udziału w sprawie dotyczącej wniosku o wyłączenie sędziego Marii Szczepaniec. Sprawa ta dotyczyła wniosku o zbadanie bezstronności sędziego Pawła Wojciechowskiego w innej sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że choć istnieje pośrednia relacja procesowa, nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego z mocy prawa ani z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał sygnalizację sędziego SN Pawła Wojciechowskiego, który podnosił istnienie okoliczności wskazujących na konieczność jego wyłączenia od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 118/23. Sprawa ta dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego SN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 100/23. Przedmiotem sprawy I ZO 100/23 był z kolei wniosek o zbadanie spełnienia wymogów bezstronności przez sędziego SN Pawła Wojciechowskiego w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I ZB 65/23. Sędzia Wojciechowski powołał się na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., wskazując na bezpośredni związek sprawy z jego osobą. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k. dotyczące wyłączenia sędziego, stwierdził, że choć istnieje pośrednia relacja między osobą sędziego a postępowaniem, nie jest ona na tyle bliska, aby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w sprawie I ZO 118/23. Nie stwierdzono również przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k., które wymagałyby wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak podstaw do wyłączenia sędziego Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do wyłączenia sędziego w opisanej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć istnieje pośrednia relacja procesowa między osobą sędziego a postępowaniem, nie jest ona na tyle bliska, aby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Nie zachodzą przesłanki z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (bezpośredni związek sprawy z sędzią) ani z art. 41 § 1 k.p.k. (uzasadniona wątpliwość co do bezstronności).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie braku podstaw do wyłączenia

Strona wygrywająca

SSN Paweł Wojciechowski

Strony

NazwaTypRola
sędzia Sądu Rejonowego w O. P. J.organ_państwowyobwiniony
SSN Paweł Wojciechowskiorgan_państwowysędzia
SSN Maria Szczepaniecorgan_państwowysędzia
SSN Jacek Widłoorgan_państwowysędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Nie chodzi o stwierdzenie braku bezstronności, ale o ustalenie stanu, który w odbiorze zewnętrznym mógłby prowadzić do podejrzenia braku obiektywnego rozstrzygnięcia.

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Oznacza to sprawę, która wprost ma związek z osobą sędziego, a więc taką, rozstrzygnięciem której sędzia jest osobiście zainteresowany. Zwrot 'bezpośrednio' oznacza brak ogniw pośrednich.

Pomocnicze

u.SN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacja procesowa między sędziami jest na tyle odległa, że nie wywołuje uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności. Nie zachodzi bezpośredni związek sprawy z osobą sędziego w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Nie zachodzi stan, który w odbiorze zewnętrznym mógłby prowadzić do podejrzenia braku obiektywnego, bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi bezwzględna przyczyna wyłączenia sędziego z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. nie ma ogniw pośrednich relacja pośredniości między osobą sędziego a postępowaniem [...] jest na tyle odległa, że nie wywołuje uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

Paweł Wojciechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w Sądzie Najwyższym w skomplikowanych układach procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur w Sądzie Najwyższym dotyczących wyłączania sędziów, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Sędzia SN sam zgłosił wątpliwości co do swojej bezstronności. Co orzekł Sąd Najwyższy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 108/24
POSTANOWIENIE
Dnia 23 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie obwinionego sędziego Sądu Rejonowego w O. P. J.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
w dniu 23 lipca 2024 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
sygnalizacji SSN Pawła Wojciechowskiego podnoszącej istnienie okoliczności wskazujących na konieczność jego wyłączenia z urzędu od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZO 118/23
na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
stwierdzić brak podstaw do wyłączenia z urzędu SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 118/23.
UZASADNIENIE
SSN Paweł Wojciechowski został wyznaczony do rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 118/23, której przedmiotem jest wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od  udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 100/23. Przedmiotem zaś sprawy o  sygn. akt I ZO 100/23 jest sygnalizacja SSN Jacka Widło wskazująca na konieczność wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia wymogów bezstronności i niezawisłości przez SSN Pawła Wojciechowskiego, zarejestrowanego pod sygn. akt I ZB 65/23.
W piśmie z dnia 20 czerwca 2024 r. SSN Paweł Wojciechowski poinformował, że   w opisanym wyżej układzie procesowym zachodzi bezwzględna przyczyna wyłączenia sędziego z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., co uniemożliwia mu rozpoznanie wniosku o  wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I  ZO  100/23.
Sąd Najwyższy-Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Wykładnia językowa tego określenia wskazuje, że chodzi tu o sprawę, która wprost ma związek z osobą sędziego, a więc taka sprawa, rozstrzygnięciem której sędzia jest osobiście zainteresowany. Zwrot „bezpośrednio”, którym posługuje się powołany przepis oznacza zatem, że pomiędzy sprawą określonego sędziego, a jego osobą nie ma ogniw pośrednich. Taka sytuacja zachodziłaby, kiedy, na przykładzie wynikającym z układu procesowego w sprawie, określony sędzia miałby orzekać w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 29 § 5 u.SN (tj. w sprawie o sygn. akt I ZB 65/23) dotyczącym jego osoby, co jednak nie ma miejsca.
W sytuacji, kiedy do sprawy w przedmiocie wyłączenia sędziego wylosowanego do  rozpoznania sprawy, której przedmiotem są okoliczności z art. 29 § 5 u.SN, wyznaczony został sędzia, co do którego został złożony wniosek o wyłączenie, zaś wniosek ten ma rozpoznawać sędzia, co do którego ma zostać wydane rozstrzygnięcie w oparciu o  powyżej powołany przepis, zachodzi wprawdzie relacja pośredniości między osobą sędziego
a postępowaniem w trybie art. 29 § 5 u.SN., nie  mniej jest ona na tyle odległa, że nie wywołuje uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności w sprawie o sygn. akt I ZO 118/23.
W niniejszej sprawie nie zachodzi więc okoliczność z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., jak  wskazał w swoim oświadczeniu SSN Paweł Wojciechowski, ani nie zachodzi przesłanka z art. 41 § 1 k.p.k. Zgodnie z ostatnim z powołanych przepisów sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Nie chodzi zatem o stwierdzenie braku bezstronności, ale o ustalenie takiego stanu, który w odbiorze zewnętrznego obserwatora, mógłby prowadzić do podejrzenia o braku obiektywnego, bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie I ZO 118/23, gdyż SSN Paweł Wojciechowski rozstrzygając wniosek o wyłączenie sędziego mającego orzec w przedmiocie wyłączenia innego sędziego, który następnie miałby orzekać w sprawie I ZB 65/23, w żaden sposób nie kształtowałby w określony sposób składu sądu w sprawie bezpośrednio go dotyczącej.
Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI