I NWW 18/22

Sąd Najwyższy2022-12-01
SNKarneinneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoniezawisłość sądubezstronnośćprawo europejskiestatus sędziegoprocedura powołania sędziówIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziów, uznając, że dotyczy on oceny zgodności z prawem powołania sędziego, co wykracza poza jego kompetencje.

Obrońca skazanego A.G. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, argumentując, że procedura ich powołania nie gwarantuje bezstronności i niezawisłości, a sędziowie ci nie są sędziami w rozumieniu prawa europejskiego. Sąd Najwyższy, powołując się na ustawę o Sądzie Najwyższym, pozostawił wniosek bez rozpoznania, wskazując, że nie mieści się on w granicach formalnej kontroli sądu, która nie obejmuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego.

Wniosek obrońcy skazanego A.G. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka, Marka Motuka i Igora Zgolińskiego od orzekania w sprawie IV KK 722/19 został złożony z powodu wątpliwości co do procedury powołania tych sędziów. Obrońca argumentował, że proces ten nie gwarantuje prawa do bezstronnego procesu przed niezawisłym sądem, a sędziowie ci nie spełniają wymogów prawa europejskiego, co narusza art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, pozostawił wniosek bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na tym, że ustawa wyłącza rozpoznawanie wniosków dotyczących oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania. Sąd podkreślił, że takie wnioski nie mieszczą się w formalnych granicach kontroli sądu, a także odwołał się do orzecznictwa TSUE, które generalnie domniemywa spełnienie wymogów niezależności i niezawisłości sądu krajowego, chyba że wydano prawomocne orzeczenie podważające te statusy, czego w tej sprawie nie wykazano.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek pozostawia się bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Ustawa o Sądzie Najwyższym w art. 26 § 3 stanowi, że wnioski dotyczące oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania pozostawia się bez rozpoznania. Wniosek obrońcy A.G. dotyczył właśnie tej kwestii, a nie konkretnych okoliczności mogących wpływać na bezstronność w danej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany
obrońca A. G.innewnioskodawca
Antoni Bojańczykinnesędzia
Marek Motukinnesędzia
Igor Zgolińskiinnesędzia

Przepisy (6)

Główne

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.

u.SN art. 26 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 258 § § 3

Kodeks karny

TFUE art. 267

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy dopuszczalności wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

KPPUE art. 47 § akapit drugi

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Dotyczy prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Dotyczy prawa do rzetelnego procesu sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o Sądzie Najwyższym w art. 26 § 3 wyłącza rozpoznawanie wniosków dotyczących oceny zgodności z prawem powołania sędziego. Wniosek obrońcy A.G. dotyczył oceny zgodności z prawem powołania sędziów, a nie konkretnych okoliczności wpływających na ich bezstronność w danej sprawie. Brak wykazania przez wnioskodawcę istnienia prawomocnego orzeczenia sądowego podważającego status sędziów jako niezawisłych i bezstronnych.

Odrzucone argumenty

Procedura powołania sędziów Sądu Najwyższego nie gwarantuje prawa do bezstronnego procesu przed niezawisłym sądem. Sędziowie Sądu Najwyższego, których dotyczy wniosek, nie są sędziami w rozumieniu prawa europejskiego i Konwencji o ochronie praw człowieka.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy co do zasady należy domniemywać spełnienie przez sąd krajowy wymogów określonych w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim składzie sędziowskim sąd ten orzeka.

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Marek Motuk

członek

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego, w szczególności w kontekście kwestionowania procedury powołania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji zawartej w ustawie o Sądzie Najwyższym i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sądownictwa i procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Sąd Najwyższy odmawia rozpatrzenia wniosku o wyłączenie sędziów. Kluczowa interpretacja przepisów o statusie sędziów.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I NWW 18/22
POSTANOWIENIE
Dnia 1 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski
w sprawie wniosku A. G.
skazanego z art. 258 § 3 k.k., i in.
w przedmiocie wyłączenia sędziów Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka, Marka Motuka i Igora Zgolińskiego od orzekania w sprawie o sygn. IV KK 722/19,
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 1 grudnia 2022 r.,
na podstawie art. 26 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym,
pozostawia wniosek bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
W dniu 19 stycznia 2022 r. (data prezentaty) wpłynął do Sądu Najwyższego wniosek obrońcy A. G.  o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka, SSN Marka Motuka oraz SSN Igora Zgolińskiego, od udziału w sprawie o sygn. IV KK 722/19 zawisłej przed Sądem Najwyższym.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż: „
procedura powołania Sędziów Sądu Najwyższego, którą przeszli m.in. Sędziowie w stosunku, do których składany jest wniosek o wyłączenie, nie gwarantuje skazanemu prawa do bezstronnego procesu przed niezawisłym Sądem, a Sędziowie ci nie są sędziami w rozumieniu prawa europejskiego - konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności obywatelskich i proces prowadzony z ich udziałem stanowi naruszenie art. 6 wymienionej konwencji”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed   którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
W przedmiotowej sprawie sformułowany zarzut sprowadza się wyłącznie do kwestii powołania sędziów. Jak wskazano wyżej, ustawa jednoznacznie stanowi, że
wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Konsekwentnie rozpatrzenie sformułowanego przez obrońcę A.G. wniosku nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29  czerwca 2021 r., I NWW 45/21; 12 maja 2021 r., I NWW 25/21) i należy pozostawić go bez rozpoznania.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że
podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest
sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20). Do analogicznych wniosków prowadzi również analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”). Trybunał  oceniając dopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wielokrotnie podkreślał, że co do zasady należy domniemywać spełnienie przez sąd krajowy wymogów określonych w art. 267 Traktatu o
Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim składzie sędziowskim sąd ten orzeka. Domniemanie to może zostać obalone, jeżeli    prawomocne orzeczenie sądowe wydane przez sąd krajowy lub międzynarodowy prowadziłoby do uznania, że sędzia lub sędziowie orzekający jako sąd nie są sądem niezawisłym, bezstronnym i ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (z ostatnich zob. wyroki Trybunału z
13  października 2022 r. w sprawach C-355/21 oraz C-698/20). W niniejszej sprawie obrońca A. G.  nie wskazał ani tym bardziej nie wykazał, aby
w
stosunku do sędziów należących do składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy IV KK 722/19 wydano takie prawomocne orzeczenie sądowe.
Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę