I ZO 101/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego, powołując się na wyrok ETPCz i obawy o naruszenie standardów.
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego. Jako podstawę podał wyrok ETPCz, który stwierdził naruszenie art. 6 EKPC w przypadku sędziów powołanych na podstawie nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sędziego jest uzasadniony, biorąc pod uwagę jego subiektywną ocenę oraz potencjalne postrzeganie przez hipotetycznego obserwatora, i postanowił o uwzględnieniu wniosku o wyłączenie.
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, SSN Jacka Widło, od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 66/23, dotyczącej badania wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego, został złożony w dniu 20 września 2023 r. Sędzia Widło uzasadnił swój wniosek treścią wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r. (Dolińska-Ficek, Ozimek, 49868/19 i 57511/19), który stwierdził naruszenie standardu z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w przypadku orzekania przez sędziów powołanych na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelą z 2017 r. Wnioskujący wskazał, że zarzut niewłaściwej obsady sądu w sprawie I ZB 66/23 wynika właśnie z naruszenia tego standardu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, odwołał się do przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym regulujących postępowanie w przedmiocie badania wymogów niezawisłości lub bezstronności sędziego. Stwierdził, że wyłączenie sędziego jest możliwe, gdy zachodzą przesłanki z mocy prawa, gdy sędzia sam zgłosi żądanie wyłączenia, lub gdy wszczęte zostanie postępowanie z urzędu. W niniejszej sprawie zastosowanie znalazł punkt drugi, dotyczący wniosku samego sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że powody wskazane przez SSN Jacka Widło, stanowiące rezultat jego subiektywnego osądu, pozwalają przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator uznałby jego niezdolność do orzekania w tej sprawie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Jacka Widło od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 66/23.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie sędziego został uwzględniony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powody wskazane przez wnioskującego sędziego, dotyczące obaw o naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności wynikające z wyroku ETPCz, uzasadniają jego wyłączenie, biorąc pod uwagę zarówno subiektywną ocenę sędziego, jak i potencjalne postrzeganie przez hipotetycznego obserwatora.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie wniosku o wyłączenie
Strona wygrywająca
SSN Jacek Widło
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SSN Jacek Widło | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSN Tomasz Demendecki | osoba_fizyczna | przedmiot wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności |
Przepisy (2)
Główne
u.SN art. 29 § § 4 – 25
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy regulujące postępowanie w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności oraz tryb wyłączenia sędziego.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
Nowela z dnia 8 grudnia 2017 r., której skutki w zakresie powoływania sędziów były podstawą wniosku o wyłączenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r. wskazuje na naruszenie art. 6 EKPC w przypadku sędziów powołanych na podstawie nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r. Wniosek o wyłączenie sędziego może być uwzględniony, gdy sam sędzia zgłosi żądanie wyłączenia z uzasadnionych powodów. Potencjalne postrzeganie przez hipotetycznego obserwatora o niezdolności sędziego do orzekania w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
narusza standard z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka zarzut niewłaściwej obsady sądu możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie
Skład orzekający
Paweł Wojciechowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w sprawach dotyczących oceny niezawisłości i bezstronności, w kontekście orzecznictwa ETPCz i statusu sędziów powołanych na podstawie nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym (Izba Odpowiedzialności Zawodowej) i konkretnych okoliczności związanych z powołaniem sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, odwołując się do orzecznictwa ETPCz i budząc kontrowersje związane z reformami sądownictwa w Polsce. Jest to temat o dużym znaczeniu dla prawników i opinii publicznej.
“Sędzia SN sam wyłączył się od sprawy o niezawisłość. Kluczowy wyrok ETPCz i obawy o status sędziów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZO 101/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 14 marca 2024 r., bez udziału stron wniosku SSN Jacka Widło z dnia 20 września 2023 r. o podstawie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 66/23 postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Jacka Widło od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 66/23. UZASADNIENIE W dniu 20 września 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN Jacek Widło złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 66/23 w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego. Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż powyższy wniosek złożył z uwagi na treść wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r. (Dolińska-Ficek, Ozimek, 49868/19 i 57511/19) z którego wynika, że orzeczenie wydane przez sąd, w skład którego uczestniczy sędzia powołany na urząd sędziego na wniosek KRS ukształtowanej nowelą ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, narusza standard z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wnioskujący wskazał, że wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego dotyczy zarzutu niewłaściwej obsady sądu z uwagi na naruszenie powyżej określonego standardu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa ( iudex inhabilis ), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt 2. Wskazane w piśmie SSN Jacka Widło z dnia 20 września 2023 r. powody, uprawniają do wniosku, iż akceptowana przez SSN Jacka Widło wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego zainteresowanego Sędziego, w realiach sprawy I ZB 66/23, pozwala przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt IV KO 63/21; z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt I ZO 2/23; z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I ZO 28/23; z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt I ZO 10/24). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji [M. T.]. [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI