I ZO 101/22

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Krzysztofa Wiaka od rozpoznania sprawy dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Marka Motuka został złożony przez obrońcę sędziego W. Ż. Podstawą wniosku były przepisy k.p.k. oraz Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE, a przyczyną miały być systemowe nieprawidłowości związane z organizacją sądownictwa i powołaniem sędziego Marka Motuka przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Wnioskodawca argumentował, że te same okoliczności mogą dotyczyć sędziego Krzysztofa Wiaka, który również został powołany przy udziale tego organu. Sędzia Krzysztof Wiak w swoim piśmie nie stwierdził podstaw do wyłączenia, powołując się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, które podważa zasadność wniosków o wyłączenie opartych na wadach proceduralnych powołania sędziego. Podkreślił, że sprawa dotyczy testu niezawisłości, a nie sprawy głównej, i że stosowanie przepisów k.p.k. jest w tym kontekście odpowiednie, ale nie bezpośrednie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za niezasadny. Stwierdził, że art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (bezpośrednie dotyczenie sprawy) nie ma zastosowania, ponieważ sprawa dotyczy badania niezawisłości sędziego Motuka, a nie bezpośrednio sędziego Wiaka. Podobnie art. 41 § 1 k.p.k. (wątpliwość co do bezstronności) nie stanowi podstawy do wyłączenia, ponieważ dotyczy on relacji w sprawie głównej, a nie w sprawie ustrojowej. Sąd odwołał się do wyroków Trybunału Konstytucyjnego (m.in. P 22/19, P 13/19, P 10/19), które kwestionują możliwość badania przez sądy zgodności z prawem powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym, niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego. W konsekwencji, wniosek o wyłączenie został oddalony.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający