I ZI 84/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu sprawę wniosku IPN o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego NSA w stanie spoczynku.
Instytut Pamięci Narodowej złożył do Sądu Najwyższego wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące właściwości sądów w sprawach odpowiedzialności karnej sędziów, stwierdził swoją niewłaściwość. Na podstawie przepisów o ustroju sądów powszechnych i sądownictwie administracyjnym, uznał, że właściwym do rozpoznania wniosku jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y., sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku. Wniosek dotyczył podejrzenia popełnienia przez niego czynów z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.) oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.u.s.a., w sprawach nieuregulowanych w ustawie dotyczącej sądów administracyjnych, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące Sądu Najwyższego, a w zakresie nieuregulowanym przez te przepisy - przepisy u.s.p. Podkreślono, że uprawnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przysługują Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd Najwyższy przyjął, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego NSA do odpowiedzialności karnej nie jest uregulowane w ustawie o sądach administracyjnych, dlatego należy stosować przepisy u.s.p. Ponadto, odwołanie do ustawy o Sądzie Najwyższym (u.SN) w kontekście ustalenia sądu właściwego do rozpoznania wniosków oskarżycieli wobec sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych i sędziów NSA, uwzględnia art. 9 p.u.s.a., który wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny jako właściwy sąd dyscyplinarny dla tych sędziów. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo i doktrynę, zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwym sądem do rozpoznania takich wniosków. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Właściwym do rozpoznania wniosku jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość, powołując się na przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz Prawa o ustroju sądów powszechnych, które w drodze odpowiedniego stosowania i odesłań wskazują Naczelny Sąd Administracyjny jako właściwy sąd dyscyplinarny dla sędziów NSA w sprawach dotyczących zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do właściwego sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. | instytucja | wnioskodawca |
| X. Y. | osoba_fizyczna | sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku |
Przepisy (10)
Główne
p.u.s.a. art. 49 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
W sprawach nieuregulowanych w ustawie, do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz do sędziów, urzędników i pracowników tego Sądu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące Sądu Najwyższego, a w zakresie w nich nieuregulowanym - przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Określone w tych przepisach uprawnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przysługują Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
p.u.s.a. art. 9
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwym sądem dyscyplinarnym dla sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych oraz sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.
u.SN art. 10 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Pomocnicze
k.p.k. art. 35 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
ustawa o IPN art. 2 § 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 3
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
k.k. art. 189 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego jako sądu dyscyplinarnego dla sędziów NSA w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, wynikająca z przepisów o ustroju sądów administracyjnych i powszechnych.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzić swoją niewłaściwość i sprawę przekazać Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jako właściwemu do rozpoznania wniosku sądem właściwym do rozpoznania wniosków oskarżycieli o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów tych sądów jest Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd dyscyplinarny w pierwszej instancji
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących odpowiedzialności karnej sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów NSA i wniosków składanych przez Instytut Pamięci Narodowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury pociągnięcia do odpowiedzialności karnej sędziego, co jest tematem o znaczeniu dla wymiaru sprawiedliwości i budzi zainteresowanie prawników.
“Sąd Najwyższy nie jest sądem właściwym do rozpatrzenia wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZI 84/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 16 kwietnia 2024 r. w związku z wnioskiem Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt […] o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku postanowił: na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej: u.s.p.), stwierdzić swoją niewłaściwość i sprawę przekazać Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu do rozpoznania wniosku Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt […] o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku. UZASADNIENIE W dniu 11 grudnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S., zarejestrowany pod sygn. akt I ZI 84/23 o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku wobec dostatecznie uzasadnionego podejrzenia dopuszczenia się przez wymienionego czynu art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. 2023, poz. 102 t.j., dalej jako: ustawa o IPN). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 49 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, dalej: p.u.s.a.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz do sędziów, urzędników i pracowników tego Sądu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące Sądu Najwyższego, a w zakresie w nich nieuregulowanym - przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Określone w tych przepisach uprawnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przysługują Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na fakt, że postępowanie w przedmiocie wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie zostało uregulowane w ustawie wyznaczającej ustrojowe ramy funkcjonowania sądów administracyjnych, zgodnie z przywołanym wyżej art. 49 § 1 p.u.s.a., należy w tym zakresie odpowiednio stosować przepisy u.s.p. Nadto, zawarte w art. 49 § 1 p.u.s.a. odesłanie, co do sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, należy stosować, jeśli chodzi o ustalenie sądu właściwego do rozpoznania wniosków oskarżycieli o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych oraz sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwzględnieniem treści art. 9 p.u.s.a., który określa, iż to Naczelny Sąd Administracyjny, jest właściwym sądem dyscyplinarnym dla tych sędziów. W orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmowano, że sądem właściwym do rozpoznania wniosków oskarżycieli o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów tych sądów jest Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd dyscyplinarny w pierwszej instancji w składzie trzech sędziów, a w drugiej instancji w składzie siedmiu sędziów (por. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów. Komentarz, Warszawa 2005, s. 207, J. Chromicki, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych sędziów sądów administracyjnych, Zeszyty Naczelnego Sądu Administracyjnego, 2010, nr 5 – 6, s. 59 – 76, P. Balic, Właściwość sądu w przedmiocie wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Glosa aprobująca do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt I DI 16/21, Wojskowy Przegląd Prawniczy, 2021, nr 3, s. 91 – 97, postanowienie Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt SNO 35/03, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt D 2/23, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt D 6/19, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt I ZI 11/23). To stanowisko, podzielane przez Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, jako podstawę przyjmuje założenie, iż tryb postępowania w zakresie zezwolenia na pociągnięcie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do odpowiedzialności karnej regulują przepisy art. 80 u.s.p. w zw. z art. 10 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: u.SN) w zw. art. 49 § 1 p.u.s.a. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M. T.] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI