I ZI 70/23

Sąd Najwyższy2023-12-05
SNKarneodpowiedzialność zawodowa sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność zawodowapełnomocnik z urzędukoszty postępowaniaSąd NajwyższyIzba Odpowiedzialności Zawodowejprawo karne

Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia pełnomocnika z urzędu dla wnioskodawcy, uznając, że jego sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania takiej pomocy.

E. P. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego A. K. do odpowiedzialności karnej, a następnie wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z powodu braku środków. Sąd Najwyższy, po analizie oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy, stwierdził, że posiada on wystarczający majątek i dochody, aby samodzielnie pokryć koszty zastępstwa procesowego, w związku z czym wniosek o pełnomocnika z urzędu został odrzucony.

Wniosek E. P. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego A. K. został zarejestrowany pod sygnaturą I ZI 70/23. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych, w tym do sporządzenia wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi E. P. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, argumentując brak środków finansowych. Sąd Najwyższy wezwał go do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej jego trudną sytuację materialną. Po analizie przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawca posiada nieruchomość rolną, dwa samochody osobowe oraz znaczące dochody (jego i małżonki), a także zobowiązania kredytowe. Sąd uznał, że zgromadzony majątek i dochody nie pozwalają na przyjęcie, iż sytuacja materialna wnioskodawcy jest na tyle trudna, by kwalifikowała go do skorzystania z prawa do obrońcy z urzędu. W związku z tym, wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu został nie uwzględniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale pod warunkiem należytego wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy analizuje przepisy k.p.k. i ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczące przymusu adwokacko-radcowskiego oraz prawa do obrońcy z urzędu. Kluczowe jest ustalenie, czy sytuacja materialna wnioskodawcy faktycznie uniemożliwia mu pokrycie kosztów zastępstwa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
E. P.osoba_fizycznawnioskodawca
A. K.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego w O.

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pokrzywdzony, który nie ma pełnomocnika z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

k.p.k. art. 88

Kodeks postępowania karnego

Określa zasady wyznaczania obrońcy z urzędu.

p.u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Odwołuje się do przepisów k.p.k. w zakresie wyznaczania pełnomocnika z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 93 § § 1

Kodeks postępowania karnego

p.u.s.p. art. 80 § § 2a

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Ustanawia przymus adwokacko-radcowski dla osób niebędących prokuratorem w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca posiada majątek i dochody pozwalające na samodzielne pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać przyznanie pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny Wykazany stan majątku, dochodów i zobowiązań nie pozwala na przyjęcie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest na tyle trudna, by kwalifikowała go do skorzystania z prawa do wyznaczenia obrońcy z urzędu

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania pełnomocnika z urzędu w sprawach cywilnych i karnych, gdy wnioskodawca posiada znaczący majątek lub dochody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Izbą Odpowiedzialności Zawodowej SN, ale ogólne zasady oceny sytuacji materialnej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o pełnomocniku z urzędu i kryteriów oceny sytuacji materialnej, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy posiadasz majątek? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy przysługuje darmowy prawnik.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZI 70/23
POSTANOWIENIE
Dnia 5 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie A. K. - sędziego Sądu Rejonowego w O.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 5 grudnia 2023 r.
wniosku E. P. z dnia 30 października 2023 r.
o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu
na podstawie art. 93 § 1 k.p.k. w zw. z 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 88 k.p.k
.
w zw.
‎
z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023, poz. 217; dalej: „p.u.s.p.”)
postanowił:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
E. P. w dniu 6 października 2023 r. wniósł do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej A. K. - sędziego Sądu Rejonowego w O. (k. 4-8), który zarejestrowany został pod sygn. akt I ZI 70/23. Przewodniczący Wydziału I Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej zarządzeniem z dnia 23 października 2023 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych m.in. poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem (k. 9).
E. P. w dniu 30 października 2023 r.
wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie. Wniosek swój motywował tym, że nie może ustanowić pełnomocnika samodzielnie z uwagi na brak środków i nieznajomość przepisów prawa. Oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, gdyż nie posiada majątku na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego (k. 12-16).
Przewodniczący Wydziału I Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej zarządzeniem z dnia 6 listopada 2023 r.
wezwał wnioskodawcę do przedstawienia stosownej dokumentacji wskazującej na to, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny
‎
w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania (k. 17). Rzeczony brak formalny wnioskodawcza uzupełnił przesyłając do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 15 listopada 2023 r.
oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania
(k. 21-27).
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek E. P. nie zasługuje na uwzględnienie.
W odniesieniu do wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej ustawodawca w art. 80 §  2a p.u.s.p. ustanowił tzw. przymus adwokacko-radcowski w stosunku do osób niebędących prokuratorem. Jednocześnie, zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 88 k.p.k. w zw. z art. 128 p.u.s.p., pokrzywdzony, który nie ma pełnomocnika z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę
‎
z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Z analizy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania przedłożonego przez E. P.
wynika, że posiada on nieruchomość rolą o powierzchni 1.73 ha, samochody osobowe: marki F., rok produkcji - 2007, o deklarowanej wartości 10 000 zł, oraz F., rok produkcji - 2006, o deklarowanej wartości 7 000 zł. Dochód roczny wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu gospodarstwa rolnego to 10 000 zł oraz 30 000 zł w przypadku jego małżonki – R. P. pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą. Ponadto, E. P. obciążony jest wydatkami stałymi w kwocie 7 000 zł rocznie oraz zobowiązaniem w postaci kredytu bankowego na kwotę 40 000 zł (do 30 października 2024 r.).
Wykazany stan majątku, dochodów i zobowiązań
nie pozwala na przyjęcie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest na tyle trudna, by
kwalifikowała go do skorzystania z prawa do wyznaczenia obrońcy z urzędu na warunkach przewidzianych w art. 78 § 1 k.p.k. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu powinno mieć bowiem miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca w ogóle nie ma majątku, w tym środków na pokrycie kosztów pełnomocnika z wyboru oraz gdy wielkość posiadanych środków nie pozwalają na ich pokrycie, utrzymanie siebie i swojej rodziny. Wskazane okoliczności nie zachodzą zatem w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[M. T.]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI