Orzeczenie · 2022-08-31

I ZI 7/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-08-31
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówWysokanajwyższy
immunitet sędziowskiodpowiedzialność karnawypadek drogowynaruszenie zasad ruchu drogowegoSąd NajwyższyIzba Odpowiedzialności Zawodowejprawo o ustroju sądów powszechnychobrażenia ciała

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek Prokuratora Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi M. C. za spowodowanie wypadku drogowego w dniu 23 lipca 2020 r. w Warszawie. Sędzia M. C. kierując samochodem, nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, nie ustępując pierwszeństwa pieszemu Z. S. na oznakowanym przejściu dla pieszych, co skutkowało obrażeniami ciała pieszego. Sąd Najwyższy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej i rekonstrukcji wypadków drogowych, stwierdził, że zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez sędzię przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. W uzasadnieniu podkreślono, że immunitet formalny sędziego ma charakter względny i może zostać uchylony przez sąd określony w ustawie. Sąd odniósł się również do kontekstu zmian w Sądzie Najwyższym, zniesienia Izby Dyscyplinarnej i utworzenia Izby Odpowiedzialności Zawodowej, a także do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących niezależności sądownictwa. Sąd uznał, że czyn sędzi nie cechował się znikomym stopniem społecznej szkodliwości, naruszał bowiem bezpieczeństwo w komunikacji oraz zdrowie człowieka. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie sędzi M. C. do odpowiedzialności karnej i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego, procedury zezwalania na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej oraz oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście zmian w Sądzie Najwyższym i orzeczeń TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i kontekstu zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieją podstawy do zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn polegający na nieumyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, skutkującym obrażeniami ciała pieszego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy ocenił materiał dowodowy i uznał, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez sędzię przestępstwa z art. 177 § 1 k.k., biorąc pod uwagę naruszenie zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego i skutki w postaci obrażeń pieszego. Podkreślono, że immunitet sędziowski jest względny i może być uchylony.

Jaki jest zakres i charakter immunitetu formalnego sędziego w kontekście odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Immunitet formalny sędziego jest względny i może zostać uchylony przez sąd określony w ustawie, co pozwala na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że immunitet formalny sędziego nie wyłącza karalności, lecz wprowadza wymóg uzyskania zgody sądu na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Podkreślono, że uchylenie immunitetu musi być uprzednie i dokonane przez sąd określony w ustawie, z zachowaniem gwarancji rzetelnego postępowania.

Czy czyn sędziego, który nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, skutkując obrażeniami pieszego, charakteryzuje się znikomym stopniem społecznej szkodliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czyn ten nie cechuje się znikomym stopniem społecznej szkodliwości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie bezpieczeństwa w komunikacji oraz zdrowia człowieka, a także wielokrotne naruszenie zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, wykluczają przyjęcie znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznasędzia
Prokurator Prokuratury Rejonowej w G.organ_państwowywnioskodawca
Z. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (24)

Główne

u.s.p. art. 80 § § 2c

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd dyscyplinarny (Sąd Najwyższy w składzie jednego sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej) wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego sądu powszechnego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.

k.k. art. 177 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, skutkującego obrażeniami ciała naruszającymi czynności narządu ciała na okres dłuższy niż 7 dni.

Pomocnicze

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

Nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Określa czynniki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu.

Konstytucja RP art. 181

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakaz pociągania sędziego do odpowiedzialności karnej bez zgody sądu określonego w ustawie (immunitet formalny).

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 27 § § 1 pkt 1a

Przepis, na podstawie którego Izba Dyscyplinarna SN była właściwa do orzekania w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej (zawieszony na mocy postanowienia TSUE).

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 3 § pkt 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 27 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 73 § § 1

u.KRS art. 9a

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dz.U. RP Nr 44, poz. 267 art. 79

Ustawa - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja kwietniowa art. 67

Konstytucja PRL

k.p.k. art. 313 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 303

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 244 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 110 § § 2a

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

W sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziego sądu powszechnego do odpowiedzialności karnej, orzeka w pierwszej instancji Sąd Najwyższy w składzie jednego sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego. • Naruszenie zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego przez kierującą. • Skutki w postaci obrażeń ciała pieszego. • Względny charakter immunitetu sędziowskiego. • Brak znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Godne uwagi sformułowania

nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa • nie zachowała szczególnej ostrożności • nie zmniejszyła prędkości w sposób nie narażający na niebezpieczeństwo pieszego • reagowała z niczym nieuzasadnioną zwłoką • nie ustąpiła pierwszeństwa pieszemu • immunitet formalny (procesowy) sędziego • immunitet ten ma charakter względny, bo może zostać uchylony • dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa • nie można przyjąć, aby omawiany czyn cechował się znikomym stopniem szkodliwości społecznej

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego, procedury zezwalania na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej oraz oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście zmian w Sądzie Najwyższym i orzeczeń TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i kontekstu zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności karnej sędziego, co samo w sobie jest intrygujące. Dodatkowo, orzeczenie zapadło w kontekście głośnych zmian w Sądzie Najwyższym i orzeczeń TSUE, co nadaje mu szerszy wymiar prawno-polityczny.

Sędzia przed sądem karnym: Sąd Najwyższy uchyla immunitet w głośnej sprawie wypadku drogowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst