I ZI 55/24

Sąd Najwyższy2024-10-17
SNKarneodpowiedzialność karna funkcjonariuszy publicznychŚrednianajwyższy
immunitetsędziaprokuratorodpowiedzialność karnawymogi formalneSąd NajwyższyIzba Odpowiedzialności Zawodowejakt oskarżeniapełnomocnik

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosków o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i prokuratorów z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wydał zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosków o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wobec sędziów oraz asesora i prokuratora. Powodem odmowy było niespełnienie wymogów formalnych, takich jak brak wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego oraz brak odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawczyni, mimo wezwania, nie uzupełniła braków formalnych, co skutkowało uznaniem wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu za bezskuteczny.

Sąd Najwyższy, w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, wydał zarządzenie dotyczące wniosków o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego w S. (M. L., D. L.), sędziego Sądu Okręgowego w S. (R. P.) oraz asesora Prokuratury Rejonowej w Z. (M. D.) i prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. (R. T.). Wnioski te, dotyczące czynów z art. 231 § 1 k.k. i art. 191 k.k., zostały złożone przez M. C. Przewodniczący Wydziału wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych, wskazując na konieczność przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego oraz odpisu aktu oskarżenia. Mimo doręczenia wezwania i upływu terminu, wnioskodawczyni nie uzupełniła wskazanych braków. Zamiast tego, wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, jednakże ten wniosek również został uznany za bezskuteczny. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosków o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, powołując się na przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych, Prawa o prokuraturze oraz Kodeksu postępowania karnego, które określają wymogi formalne dla tego typu wniosków i skutki ich niespełnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki podlega odmowie przyjęcia z powodu niespełnienia warunków formalnych.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych i Prawa o prokuraturze, w powiązaniu z Kodeksem postępowania karnego, nakładają na wnioskodawcę obowiązek spełnienia określonych wymogów formalnych, w tym złożenia wniosku przez adwokata lub radcę prawnego i dołączenia odpisu aktu oskarżenia. Niespełnienie tych wymogów, pomimo wezwania do ich uzupełnienia, skutkuje odmową przyjęcia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia wniosku

Strony

NazwaTypRola
M. L.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego w S.
D. L.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego w S.
R. P.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w S.
M. D.osoba_fizycznaasesor Prokuratury Rejonowej w Z.
R. T.osoba_fizycznaprokurator Prokuratury Rejonowej w S.
M. C.osoba_fizycznawnioskodawczyni

Przepisy (10)

Główne

u.s.p. art. 80 § § 2a i 2b

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa podstawę do odmowy przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z powodu niespełnienia warunków formalnych.

u.p.p. art. 135 § § 3 i 4

Ustawa Prawo o prokuraturze

Określa wymogi formalne wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora/asesora do odpowiedzialności karnej, w tym wymóg reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego.

k.p.k. art. 119 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Określa ogólne wymogi formalne dla pism procesowych, w tym konieczność oznaczenia sprawy karnej, której dotyczy wniosek o uchylenie immunitetu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 13

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na konieczność przestrzegania przepisów k.p.k. w postępowaniach dotyczących immunitetów.

k.p.k. art. 120 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

k.p.k. art. 120 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu i pozostawienia go bez podejmowania czynności w przypadku nieuzupełnienia braków.

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy postępowania w sprawach dotyczących immunitetów sędziowskich.

u.p.p. art. 171 § pkt 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Dotyczy postępowania w sprawach dotyczących immunitetów prokuratorskich.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa nadużycia władzy.

k.k. art. 191

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa zmuszania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez wnioskodawcę wymogów formalnych wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Brak przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem. Brak przesłania odpisu aktu oskarżenia. Nieuzupełnienie braków formalnych pomimo wezwania. Bezskuteczność wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w sytuacji nieuzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

odmówić przyjęcia wniosku [...] z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku wniosek sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem brak przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony uznać za bezskuteczny oraz pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi składania wniosków o uchylenie immunitetu sędziów i prokuratorów oraz skutki ich niedochowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnioskowania o uchylenie immunitetu, nie rozstrzyga merytorycznie o winie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy formalnych aspektów postępowania w sprawach dotyczących immunitetów sędziów i prokuratorów, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy odrzuca wnioski o pociągnięcie sędziów i prokuratorów do odpowiedzialności. Kluczowe błędy formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZI 55/24
ZARZĄDZENIE
Dnia 17 października 2024 r.
1. Na podstawie art. 80 § 2a i 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 poz. 334; dalej: „u.s.p.”) w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S. i R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S. z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku w postaci braku przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz w postaci braku przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony, pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia;
2. Na podstawie art. 135 § 3 w zw. z art. 135 § 4 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 poz. 390; dalej: „u.p.p.”) w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku w postaci braku przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz braku przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony, pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia;
3. Na podstawie art. 120 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw. z art. 13 k.p.k., wniosek M. C. z dnia 9 września 2024 r. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S. i R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S., uznać za bezskuteczny oraz pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego, pomimo doręczonego prawidłowo wezwania;
4. Na podstawie art. 120 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 u.p.p. w zw. z art. 13 k.p.k., wniosek M. C. z dnia 9 września 2024 r. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S., uznać za bezskuteczny oraz pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego, pomimo doręczonego prawidłowo wezwania;
5. Odpis zarządzenia doręczyć M. C. wraz z pouczeniem, że na pkt 1 i 2 niniejszego zarządzenia przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia jego doręczenia, zaś na pkt 3 i 4 niniejszego zarządzenia, zażalenie nie przysługuje.
6. Sprawę zakreślić w repertorium I ZI, jako załatwioną.
UZASADNIENIE
M. C. wniosła o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S., R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S., M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 191 k.k. (wniosek wraz z załącznikami – k. 3-14).
Przewodniczący Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego – SSN Marek Motuk zarządzeniem z dnia 3 września 2024 r., wezwał M. C. do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez przesłanie wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz przesłanie odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku w razie nieusunięcia braku w wyznaczonym terminie (zarządzenie – k. 16).
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych M. C. odebrała w dniu 7 września 2024 r. (elektroniczne pokwitowanie odbioru – k. 18).
Pismem z dnia 9 września 2024 r. (data stempla pocztowego) M. C. wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu
do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S., R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S., M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. (pismo – k. 19-21).
Przepis art. 119 § 1 k.p.k., określa wymogi formalne, jakie winno spełniać każde pismo procesowe składane przez strony w procesie karnym, a więc także wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Zgodnie z treścią § 1 pkt 1 k.p.k. powołanego wyżej art. 119 k.p.k., wniosek
‎
o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności – będący pismem procesowym – winien zawierać oznaczenie sprawy karnej, której dotyczy. Innymi słowy wnioskodawca ma obowiązek wskazać konkretne postępowanie karne, które jest prowadzone przeciwko sędziemu, stawiane mu zarzuty oraz organ sądowy, przed którym to postępowanie się toczy. Uchylenie immunitetu sędziemu nie może bowiem nastąpić
in abstracto
, lecz tylko w konkretnej sprawie i w zakresie konkretnych czynów zarzucanych sędziemu.
Natomiast jak stanowi art. 80 § 2b u.s.p., jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze zarządzenia, odmawia jego przyjęcia.
Z kolei zgodnie z treścią art. 135 § 3 u.p.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora/asesora do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, sporządza i podpisuje pełnomocnik będący adwokatem albo radcą prawnym. Zgodnie natomiast z art. 135 § 4 u.p.p., jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej lub wniosek o zezwolenie na tymczasowe aresztowanie prokuratora/asesora nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmawia, w drodze zarządzenia, jego przyjęcia.
Wobec faktu, że wnioskodawczyni M. C. w wyznaczonym terminie nie uzupełniła powyżej wskazanego braku formalnego, należało zarządzić jak na wstępie.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI