I ZI 43/24

Sąd Najwyższy2024-10-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemuŚrednianajwyższy
odpowiedzialność karnaimmunitet sędziowskiwypadek drogowynaruszenie zasad ruchu drogowegoobrażenia ciałaSąd Najwyższyprawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku drogowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie sędziego M. M. do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 177 § 1 k.k. Sędzia M. M. oskarżony jest o spowodowanie wypadku drogowego w dniu 25 października 2023 r., w którym nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, nie ustępując pierwszeństwa kierującemu hulajnogą elektryczną, co doprowadziło do obrażeń pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał, że istnieje dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa i zezwolił na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek Prokuratora Rejonowego w L. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w T., M. M., za czyn z art. 177 § 1 Kodeksu karnego. Sędzia M. M. jest podejrzany o spowodowanie w dniu 25 października 2023 r. wypadku drogowego, w którym nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, nie zachowując szczególnej ostrożności i nie ustępując pierwszeństwa kierującemu hulajnogą elektryczną. W wyniku tego zdarzenia pokrzywdzony doznał obrażeń ciała skutkujących naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni. Sąd Najwyższy, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym protokołach oględzin, szkicu miejsca wypadku, zeznaniach świadków, opiniach biegłych i dokumentacji medycznej, stwierdził istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia zarzucanego sędziemu przestępstwa. Zgodnie z art. 80 § 2c Prawa o ustroju sądów powszechnych, sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi takie podejrzenie. Sąd podkreślił, że jego rolą nie jest ustalenie winy, a jedynie stwierdzenie istnienia uzasadnionego podejrzenia. Wartość prawna chroniona przez art. 177 k.k. to bezpieczeństwo w komunikacji, a przestępstwo to jest nieumyślne. Sąd uznał, że stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest znikomy, a jego zaistnienie było bezpośrednim skutkiem niezastosowania się do zasad ruchu drogowego. W konsekwencji Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie sędziego M. M. do odpowiedzialności karnej i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy ocenił zgromadzony materiał dowodowy, który obejmował m.in. oględziny miejsca zdarzenia, szkic, protokoły przesłuchań, opinie biegłych i dokumentację medyczną. Na tej podstawie stwierdzono, że sędzia M. M. mógł naruszyć zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co doprowadziło do wypadku i obrażeń pokrzywdzonego. Sąd podkreślił, że na tym etapie postępowania wystarczy istnienie uzasadnionego podejrzenia, a nie pełne udowodnienie winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

Strona wygrywająca

Prokurator Prokuratury Rejonowej w L.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznasędzia
Prokurator Prokuratury Rejonowej w L.organ_państwowywnioskodawca
J. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (5)

Główne

u.s.p. art. 80 § § 2c

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.

k.k. art. 177 § § 1

Kodeks karny

Kto z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym powoduje wypadku, w którym następstwem jest śmierć innej osoby albo uszkodzenie ciała określone w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Pomocnicze

k.p.k. art. 313 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Jeżeli dane uzasadniają podejrzenie popełnienia przestępstwa, a od jego stwierdzenia zależy zaspokojenie roszczenia cywilnego, sąd lub prokurator może postanowić o przekazaniu sprawy lub jej części do rozpoznania sądowi cywilnemu.

p.r.d. art. 3

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Uczestnik ruchu lub inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albogetSubstancja: ostrożność szczególną w wymienionych przepisach, zwłaszcza gdy uczestniczy w ruchu lub gdyల్‌: jest w pobliżu drogi.

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Kto narusza integralność cielesną innej osoby lub pozbawia ją wolności, podlega karze pozbawienia wolności do lat 2.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. przez sędziego M. M., potwierdzone zgromadzonym materiałem dowodowym. Naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez sędziego, skutkujące wypadkiem i obrażeniami pokrzywdzonego. Nieznikomy stopień społecznej szkodliwości czynu.

Godne uwagi sformułowania

dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa nie ocenia, czy popełniony został czyn zabroniony wystarczy dostatecznie uzasadnione podejrzenie dobrem prawnym chronionym przez art. 177 k.k. jest bezpieczeństwo w komunikacji przestępstwo z art. 177 k.k. jest występkiem nieumyślnym

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej oraz stosowanie art. 177 § 1 k.k. w kontekście wypadków drogowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury immunitetowej sędziów; ocena dowodów na etapie podejrzenia, a nie winy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i odpowiedzialności karnej za wypadek drogowy, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na specyfikę roli sędziego w społeczeństwie.

Sędzia przed sądem: SN zezwala na proces karny za wypadek drogowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZI 43/24
UCHWAŁA
Dnia 23 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
Protokolant inspektor sądowy Anna Tarasiuk
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
na posiedzeniu jawnym, w dniu 23 października 2024 r.
wniosku prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt […]
o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
M. M.
- sędziego Sądu Okręgowego w T. za czyn z art. 177 § 1 k.k.
na podstawie art. 80 § 2c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
uchwalił:
1. zezwolić na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w T. M. M. za to, że:
w dniu 25 października 2023 roku ok. godz. 6:20, prowadząc pojazd mechaniczny marki […] o nr rej.: […] na skrzyżowaniu ulic […] oraz […] w T., nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, iż nie zachował zasady szczególnej ostrożności określonej w art. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 - t.j.), dojeżdżając do oznakowanego przejazdu rowerowego, nie dokonał detekcji ruchu kierującego hulajnogą elektryczną i w konsekwencji nie ustąpił mu pierwszeństwa, do czego był zobligowany, w następstwie czego spowodował nieumyślnie wypadek w ten sposób, że przodem prowadzonego pojazdu uderzył w przejeżdżającego na hulajnodze elektrycznej przez przejazd rowerowy J. K., w wyniku czego wymieniony przewrócił się i doznał obrażeń ciała w postaci złamania kompresyjnego kłykcia bocznego kości piszczelowej lewej typu Shatzker II oraz złamania końca barkowego obojczyka prawego, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni, tj. o przestępstwo z art. 177 § 1 k.k.
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania.
[M. T.]
UZASADNIENIE
Zastępca Prokuratora Rejonowego w L. wnioskiem z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt […] zwrócił się o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. M. - sędziego Sądu Okręgowego w T., gdyż zgromadzone dowody uzasadniają podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa z art. 177 § 1 k.k.
Pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 15 października 2024 r., M. M. wniósł o uchylenie immunitetu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zgodnie z art. 80 § 2c u.s.p. sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.
Sąd dyscyplinarny, odmiennie od sądu karnego, w takim postępowaniu nie ocenia, czy popełniony został czyn zabroniony. Wystarczy dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że zarzucane (przypisywane) sędziemu przestępstwo faktycznie zostało popełnione (zob. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r., SNO 3/06, uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt SNO 18/18; z dnia
‎
13 stycznia 2017 r., sygn. akt SNO 56/16). Zwrot „dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa” jest tożsame z pojęciem użytym w art. 313 § 1 k.p.k. i ma
charakter ocenny, a więc zawsze zależy od konkretnych okoliczności sprawy, ustalonych na podstawie przedstawionego przez wnioskodawcę
‎
i ocenionego przez pryzmat swobodnej oceny dowodów (art. 7 § 1 k.p.k.) materiału dowodowego.
W niniejszej sprawie zauważyć należy, że załączony do wniosku materiał dowodowy czyni zadość przywołanym wymaganiom. Przedstawione dowody
‎
i okoliczności sprawy przemawiają za tym, że sędziego M. M. - sędziego Sądu Okręgowego w T. mógł naruszyć przepisy prawa.
W sprawie wykonano szereg czynności zmierzających do ustalenia przebiegu zaistniałego zdarzenia, którego skutkiem było dostateczne wykazanie, że sędzia mógł popełnić zarzucany mu czyn. Przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w toku dotychczasowego postępowania tj. protokół oględzin miejsca zdarzenia (k. 20-22), szkic miejsca wypadku drogowego (k.7), protokół oględzin pojazdów (k.8-10), protokół przesłuchania świadka (k.44-45), dokumentacja fotograficzna (k. 16a), badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu (k.5, k. 12-13), opinia sądowo – lekarską (k.47), opinia biegłego w zakresie ruchu drogowego
‎
i rekonstrukcji wypadków drogowych (k.58-66) oraz dokumentacja medyczna Jarosława Kowalskiego (k.36), pozwala na przyjęcie, że istnieje dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że sędzia M. M. w dniu 25 października 2023 r. ok. godz. 6:20 kierując samochodem marki […], nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i dopuścił się czynu z art. 177 § 1 k.k. Na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy wskazuje, że sędzia jadąc ul. […] w T. w kierunku skrzyżowania z ul. […], na którym zamierzał skręcić w prawo, nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu kierującemu hulajnogą elektryczną J. K., w wyniku czego pokrzywdzony uderzył hulajnogą w przód pojazdu i upadł na jezdnię. W wyniku tego zdarzenia pokrzywdzony doznał obrażeń ciała, które skutkowały naruszenie czynności narządu ciała powyżej 7 dni. Wskazuje to na spełnienie przesłanki opisanej w art. 80 § 2c u.s.p.
Przypomnieć przy tym należy, że rolą sądu dyscyplinarnego wydającego uchwałę zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie jest ustalenie czy czyn M. M. - sędziego Sądu Okręgowego w T. miał miejsce w sposób niebudzący wątpliwości, lecz jedynie stwierdzenie czy występuje dostatecznie uzasadnione podejrzenie jego popełnienia, co zdaniem Sądu Najwyższego ma miejsce.
Ponadto, powszechnie przyjmuje się, że dobrem prawnym chronionym przez art. 177 k.k. (przestępstwo karalnego wypadku w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym) jest bezpieczeństwo w komunikacji w aspekcie ochrony życia
‎
i zdrowia człowieka. Przestępstwo z art. 177 k.k. jest występkiem nieumyślnym. Użyty w dyspozycji tego przepisu zwrot „chociażby nieumyślnie”, który odnosi się do naruszenia przez sprawcę zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, oznacza jedynie, iż sprawca działał z zamiarem naruszenia tych reguł albo naruszenie ich było skutkiem lekkomyślności lub niedbalstwa. Sposób naruszenia zasad bezpieczeństwa nie rzutuje więc na stronę podmiotową przestępstwa karalnego wypadku, ale wpływa na zawartość bezprawia, gdyż jest ono większe w razie umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa, a mniejsze
‎
w razie ich nieumyślnego naruszenia.
Dokonując kompleksowej oceny objętego wnioskiem zachowania sędziego M. M. oraz zakres doznanych przez J. K. obrażeń (wyczerpujących dyspozycję art. 157 § 1 k.k.), nie sposób uznać ponadto, iż stopień społecznej szkodliwości czynu jest znikomy. Naruszenie zasad ruchu drogowego skutkowało wypadkiem, przy czym zachowanie szczególnej ostrożności oraz należytej obserwacji drogi i zbliżającego się pojazdu (hulajnogi) wykluczyłaby jego zaistnienie. Spowodowanie wypadku miało zatem ścisły związek ze niezastosowaniem się M. M. - do zasad ruchu drogowego.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie
.
[M. T.]
R.G.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI