I ZI 53/25

Sąd Najwyższy2025-11-03
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
immunitetsędziaodpowiedzialność karnaSąd Najwyższybraki formalneprzymus adwokacko-radcowski

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych przez wnioskodawcę.

Wnioskodawca A. O. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego X.Y. do odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, w tym do złożenia wniosku przez adwokata lub radcę prawnego oraz przesłania odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawca nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 80 § 2b Prawa o ustroju sądów powszechnych, odmówił przyjęcia wniosku.

Sąd Najwyższy, w składzie Prezes SN Wiesław Kozielewicz, wydał zarządzenie w sprawie wniosku A. O. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego X.Y. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które obejmowały m.in. konieczność sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, przesłanie odpisu aktu oskarżenia oraz podanie adresu korespondencyjnego. Wezwanie zostało wysłane drogą elektroniczną z terminem 7 dni na uzupełnienie braków. Wnioskodawca nie zastosował się do wezwania, nie uzupełniając wskazanych braków formalnych. Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał również swojego statusu jako strony postępowania (oskarżyciela prywatnego lub posiłkowego subsydiarnego), który byłby uprawniony do złożenia takiego wniosku. Dodatkowo, wniosek nie spełniał wymogów formalnych dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego, zgodnie z art. 80 § 2a Prawa o ustroju sądów powszechnych. Wobec powyższych okoliczności, Sąd Najwyższy na podstawie art. 80 § 2b Prawa o ustroju sądów powszechnych odmówił przyjęcia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki podlega przymusowi adwokacko-radcowskiego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 80 § 2a Prawa o ustroju sądów powszechnych, który stanowi, że wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
A. O.innewnioskodawca
X.Y.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego

Przepisy (8)

Główne

u.s.p. art. 80 § § 2b

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Odmowa przyjęcia wniosku w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

u.s.p. art. 80 § § 2a

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeśli nie pochodzi od prokuratora, winien być sporządzony i podpisany przez adwokata bądź radcę prawnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 13

Kodeks postępowania karnego

Definicja podmiotu dążącego do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

k.p.k. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Status prokuratora jako oskarżyciela z mocy ustawy.

k.p.k. art. 487

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne aktu oskarżenia w skardze prywatnej.

k.p.k. art. 55 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne aktu oskarżenia w skardze subsydiarnej.

k.p.k. art. 332

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne aktu oskarżenia.

k.p.k. art. 333 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne aktu oskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe sporządzenie wniosku przez wnioskodawcę (brak adwokata/radcy prawnego). Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie. Brak wykazania przez wnioskodawcę statusu strony uprawnionej do złożenia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko - radcowskim uchylenie immunitetu formalnego sędziego nie wykazała, iż posiada status strony

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi składania wniosków o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, w tym przymus adwokacko-radcowski i konieczność wykazania statusu strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z immunitetem sędziowskim.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury związanej z immunitetem sędziowskim i wymaga spełnienia rygorystycznych wymogów formalnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym i ustroju sądów.

Immunitet sędziego: Jakie formalności trzeba spełnić, by postawić go przed sądem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZI 53/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 3 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz zarządza, co następuje:
1. na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływanej jako u.s.p., odmówić przyjęcia wniosku w zakresie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w P., złożonego przez A. O. z uwagi na fakt, iż ww. nie uzupełniła braków formalnych swojego pisma;
2.
odpis zarządzenia doręczyć A. O. wraz z pouczeniem, że na zarządzenie przysługuje zażalenie do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia
29 września 2025 r.
, sygn. akt I ZI 53/25 (k. 9), wezwano wnioskodawcę A. O.
do uzupełnienia
braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
X.Y. -  sędziego Sądu Rejonowego […] w P.,
w postaci przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, stosownie do art. 80 § 2a
u.s.p., przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony, a także podania adresu korespondencyjnego. Jednocześnie pouczono ww., iż wskazane braki formalne powinny być uzupełnione w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. Wezwanie przesłano w formie elektronicznej na adres e-mailowy wnioskodawcy, z którego został przesłany przedmiotowy wniosek (k. 11). Wygenerowano jednocześnie potwierdzenie o zakończeniu dostarczenia przedmiotowej wiadomości e-mailowej, bez wysłania przez serwer powiadomienia o dostarczeniu (k. 12).
A. O. do dnia dzisiejszego nie uzupełniła wymienionych braków formalnych w terminie. W przedstawionych realiach należy zatem stwierdzić, że przede wszystkim  nie wykazała, iż posiada status strony, to jest oskarżyciela prywatnego lub oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, w sprawie przeciwko X.Y. - sędziemu Sądu Rejonowego […] w P., posiadającej immunitet formalny, a tylko taki status uprawniałby A. O. do złożenia wniosku o wydanie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej (tzw. uchylenie immunitetu formalnego sędziego) i jego popierania.
Wykładnia językowa art. 13 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości, że podmiot, który dąży do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby, co do której ustawa wymaga takiego zezwolenia, musi posiadać status oskarżyciela. Status taki np. prokuratorowi przysługuje z mocy ustawy, co wynika z art. 45 § 1 k.p.k., zaś w zakresie innych podmiotów, warunkiem jego uzyskania jest dokonanie czynności procesowej, jaką jest wniesienie aktu oskarżenia. Skutkiem wniesienia aktu oskarżenia jest zawisłość sprawy karnej przed określonym sądem powszechnym, z powodu oskarżenia przez określony podmiot – oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego. Przepisy dotyczące aktu oskarżenia, przewidziane zarówno dla skargi prywatnej (art. 487 k.p.k.), jak i subsydiarnej (art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 k.p.k. i art. 333 § 1 k.p.k.), przewidują określone wymogi formalne, których spełnienie przez oskarżyciela pozwala dopiero na stwierdzenie, jakie zachowanie objęte jest skargą zasadniczą i jaka jest jego podstawa dowodowa. Jak wynika z danych znajdujących się w aktach, akt oskarżenia spełniający wymogi przewidziane we wskazanych przepisach, nie został skierowany przeciwko wymienionej we wniosku Sędzi.
Należy zauważyć też, że
stosownie do art. 80 § 2a
u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeśli nie pochodzi od prokuratora, winien być sporządzony i podpisany przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem
,
gdyż czynność ta objęta jest przymusem adwokacko - radcowskim. Tymczasem w niniejszej sprawie, wniosek dotyczący zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. sędziego - Sądu Rejonowego […] w P., nie spełnia tych wymagań. A. O. wezwana do uzupełnienia w terminie siedmiu dni tego braku formalnego również w zakreślonym terminie stanowczym i tego braku nie uzupełniła.
Powyższe okoliczności sprawiają, że wniosek A. O., przesłany za pośrednictwem e-maila w dniu 8 września 2025 r. do Sądu Rejonowego […] w P., a następnie przekazany do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […]. i kolejno w dniu 18 września 2025 r. do Sądu Najwyższego, w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w P., nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania.
Kierując się powyższym rozstrzygnięto jak na wstępie.
[M. T.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI