I ZI 22/25

Sąd Najwyższy2025-06-18
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarnaŚrednianajwyższy
immunitetprokuratorodpowiedzialność karnaSąd Najwyższypostępowanie karnebrak formalnylegitymacja procesowa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora z powodu braku wykazania przez wnioskodawczynię statusu strony postępowania.

A. G. złożyła wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora X. Y. Sąd Najwyższy wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych, w tym dołączenia wniosku sporządzonego przez pełnomocnika i odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawczyni nie spełniła tych wymogów, nie wykazując jednocześnie swojego statusu jako strony postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek A. G. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora X. Y. z Prokuratury Okręgowej w P. Wcześniejszym zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych, w tym do przedłożenia wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego, a także odpisu aktu oskarżenia. A. G. poinformowała, że nie jest w stanie doręczyć wniosku sporządzonego przez pełnomocnika i wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie wskazała jednak sygnatury sprawy karnej ani nie nadesłała odpisu aktu oskarżenia. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała swojego statusu jako strony postępowania karnego (oskarżyciela prywatnego lub posiłkowego subsydiarnego), który jest warunkiem koniecznym do złożenia takiego wniosku. Podkreślono, że wniosek, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych i brak wykazania legitymacji procesowej, Sąd Najwyższy na podstawie art. 135 § 4 ustawy Prawo o prokuraturze odmówił przyjęcia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca musi posiadać status strony postępowania karnego, np. oskarżyciela prywatnego lub posiłkowego subsydiarnego.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o prokuraturze oraz Kodeks postępowania karnego wymagają, aby podmiot dążący do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby chronionej immunitetem posiadał status oskarżyciela, co wynika z wniesienia aktu oskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia wniosku

Strony

NazwaTypRola
X. Y.organ_państwowyprokurator
A. G.innewnioskodawca

Przepisy (8)

Główne

p.p. art. 135 § § 4

Ustawa Prawo o prokuraturze

Odmówienie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Pomocnicze

p.p. art. 135 § § 3

Ustawa Prawo o prokuraturze

Wymóg sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, jeśli nie pochodzi od prokuratora.

k.p.k. art. 13

Kodeks postępowania karnego

Wymóg posiadania statusu strony (oskarżyciela) do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

k.p.k. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Status prokuratora jako strony z mocy ustawy.

k.p.k. art. 55 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunki wniesienia aktu oskarżenia subsydiarnego.

k.p.k. art. 332

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne aktu oskarżenia.

k.p.k. art. 333 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne aktu oskarżenia.

k.p.k. art. 487

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne skargi prywatnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca nie wykazał statusu strony postępowania karnego. Wniosek nie został sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, co jest wymogiem formalnym. Nie przedstawiono odpisu aktu oskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazała, że jest stroną postępowania karnego przymus adwokacko - radcowskim nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi składania wniosków o uchylenie immunitetu prokuratora przez osoby niebędące prokuratorami oraz konieczność wykazania statusu strony postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie immunitetu prokuratora, złożonego przez osobę fizyczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne wymogi formalne i procesowe w postępowaniach dotyczących immunitetów, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kto może wnioskować o uchylenie immunitetu prokuratora? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZI 22/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 18 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
1. na podstawie art. 135 § 4 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze – dalej powoływanej jako p.p., odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P., złożonego przez A. G., z uwagi na fakt, iż ww. nie wykazała, że jest stroną postępowania karnego;
2.
odpis zarządzenia doręczyć A. G. wraz z pouczeniem, że na zarządzenie przysługuje zażalenie do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt I ZI 22/25, wezwano A. G. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 24 marca 2025 r.
‎
o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P., w postaci przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, a także o przesłanie odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony. Jednocześnie pouczono ww., iż wskazane braki formalne powinny być uzupełnione w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku (k. 10).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 14 kwietnia 2025 r. A. G. skierowała do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pismo, w którym poinformowała, iż nie jest w stanie doręczyć wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika (k. 12-14). Do tego pisma dołączyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach o źródłach utrzymania (k. 15-19). A. G. nie wskazała natomiast sygnatury sprawy karnej i nie nadesłała odpisu aktu oskarżenia przeciwko ww. prokuratorowi, który powinna skierować do właściwego sądu.
W przedstawionych realiach należy zatem stwierdzić, że A. G. nie wykazała, iż posiada status strony, to jest oskarżyciela prywatnego lub oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, w sprawie przeciwko prokuratorowi X. Y. posiadającemu immunitet formalny, a tylko taki status uprawniałby A. G. do złożenia wniosku o wydanie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej (tzw. uchylenie immunitetu formalnego prokuratora) i jego popierania.
Wykładnia językowa art. 13 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości, że podmiot, który dąży do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby, co do której ustawa wymaga takiego zezwolenia, musi posiadać status oskarżyciela. Status taki np. prokuratorowi przysługuje z mocy ustawy, co wynika z art. 45 § 1 k.p.k., zaś w zakresie innych podmiotów, warunkiem jego uzyskania jest dokonanie czynności procesowej, jaką jest wniesienie aktu oskarżenia. Skutkiem wniesienia aktu oskarżenia jest zawisłość sprawy karnej przed określonym sądem powszechnym, z powodu oskarżenia przez określony podmiot – oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego. Przepisy dotyczące aktu oskarżenia, przewidziane zarówno dla skargi prywatnej (art. 487 k.p.k.), jak i subsydiarnej (art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 i art. 333 § 1 k.p.k.), przewidują określone wymogi formalne, których spełnienie przez oskarżyciela pozwala dopiero na stwierdzenie, jakie zachowanie objęte jest skargą zasadniczą i jaka jest jego podstawa dowodowa. Jak wynika z danych znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, akt oskarżenia spełniający wymogi przewidziane we wskazanych przepisach, nie został skierowany przeciwko wymienionemu we wniosku prokuratorowi.
Należy podnieść, że stosownie do art. 135 § 3 p.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, jeśli nie pochodzi od prokuratora, sporządza i podpisuje pełnomocnik będący adwokatem albo radcą prawnym, gdyż czynność ta objęta jest przymusem adwokacko - radcowskim. Tymczasem w niniejszej sprawie, wniosek dotyczący uchylenia immunitetu X. Y. – prokuratorowi Prokuratury Okręgowej w P., nie spełnia tych wymagań.
Powyższe okoliczności sprawiają, że wniosek A. G. z dnia 24 marca 2025 r. o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P., nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania. Dlatego też należało w myśl art. 135 § 4 p.p. odmówić jego przyjęcia.
Mając na uwadze powyższe, zarządzono jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI