I ZB 7/22

Sąd Najwyższy2022-09-20
SNinneorganizacja sądownictwaŚrednianajwyższy
Sąd Najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćzdanie odrębnewniosek formalnyodrzucenie wnioskuustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów z powodu braków formalnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek SSO W. M. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów SN Wiesława Kozielewicza i Dariusza Kali. Wniosek został złożony w związku z tym, że sędziowie ci złożyli zdania odrębne do uchwały SN. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek z powodu braków formalnych, wskazując na niespełnienie wymogu przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.

Sąd Najwyższy, w składzie Pierwszego Prezesa SN Małgorzaty Manowskiej, rozpoznał wniosek SSO W. M. dotyczący zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów SN Wiesława Kozielewicza i Dariusza Kali. Wniosek został złożony na podstawie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a jego podstawą miało być złożenie przez wskazanych sędziów zdań odrębnych do uchwały SN z dnia 23 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek został złożony wobec sędziów SN wyznaczonych do składu rozpoznającego sprawę dyscyplinarną, przez stronę postępowania, w terminie i z zachowaniem wymagań dla pisma procesowego. Jednakże, wniosek nie zawierał przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, co stanowiło podstawę do jego odrzucenia na mocy art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym. Sąd podkreślił, że zarządzenie o odrzuceniu wniosku nie podlega zaskarżeniu i nie wymaga pisemnego uzasadnienia. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca nie spełnił wymogu przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie oraz dowodów na ich poparcie, a powoływane źródła z portali internetowych nie spełniały wymogów dowodowych. Sąd zaznaczył, że kwestionowanie prawa sędziego do złożenia zdania odrębnego jest naganne. Dodatkowo, wskazano, że wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego nie może być wnoszony wobec kilku sędziów jednocześnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie zawiera przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek z powodu braków formalnych, wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił wystarczających okoliczności i dowodów uzasadniających żądanie zbadania niezawisłości i bezstronności sędziów. Powołane źródła medialne nie spełniały wymogów dowodowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
SSO W. M.osoba_fizycznawnioskodawca
SSN Wiesław Kozielewiczosoba_fizycznasędzia SN
SSN Dariusz Kalaosoba_fizycznasędzia SN

Przepisy (5)

Główne

u.SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dotyczy wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego.

u.SN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa wymogi formalne wniosku, w tym konieczność przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.

u.SN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stanowi, że wniosek niespełniający wymogów formalnych podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków.

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy braku obowiązku pisemnego uzasadnienia zarządzenia o odrzuceniu wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie zawiera przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Powołane źródła medialne nie spełniają wymogów dowodowych. Wniosek nie może być wnoszony wobec kilku sędziów jednocześnie.

Godne uwagi sformułowania

rażący stopień niezrozumienia wymogów tej instytucji przez stronę postępowania kwestionowanie ustawowych i wynikających przecież z konstytucyjnych gwarancji niezależności i niezawisłości sędziego uprawnień sędziego (...) do złożenia zdania odrębnego od orzeczenia sądu rodzi uzasadnione podejrzenie co do przewrotności tak prezentowanego stanowiska

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi wniosku o test niezawisłości sędziego SN, znaczenie zdań odrębnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i ustawy o SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii niezawisłości sędziowskiej i procedury jej badania w Sądzie Najwyższym, a także kontrowersyjnego kwestionowania prawa do zdania odrębnego.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o test sędziów: czy zdanie odrębne to powód do wątpliwości?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I ZB 7/22
ZARZĄDZENIE
Dnia 20 września 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Pierwszy Prezes SN Małgorzata Manowska
W związku z wnioskiem SSO W. M. o zbadanie spełnienia przez SSN Wiesława Kozielewicza oraz SSN Dariusza Kalę wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących ich powołaniu i ich postępowania po powołaniu, który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 9 września 2022 r., na podstawie art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym i art. 429 § 1 k.p.k., stwierdziwszy, że:
-- wniosek został złożony wobec sędziów SN wyznaczonych do składu rozpoznającego sprawę dyscyplinarną (art. 29 § 6 pkt 2 u.SN),
-- wniosek został złożony przez stronę postępowania przed SN w sprawie dyscyplinarnej (art. 29 § 7 u.SN),
-- stwierdzając, że wniosek został wniesiony z zachowaniem terminu (art. 29 § 8 u.SN),
-- stwierdzając, że wniosek czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 29 § 9 u.SN),
-- stwierdzając, że wniosek zawiera żądanie stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 29 § 5 u.SN,
---- stwierdzając, że wniosek nie zawiera przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie,
zarządził:
1)
wniosek odrzucić;
2)
odpis wniosku i zarządzenia załączyć do sprawy I ZZ 1/22;
3)
odpis zarządzenia doręczyć SSO W. M.;
4)
o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić
‎
SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Dariusza Kalę;
5)
zakreślić sprawę w repertorium ZB jako zakończoną
‎
w inny sposób.
UZASADNIENIE
SSO W. M. wniósł o zbadanie spełnienia przez SSN Wiesława Kozielewicza oraz SSN Dariusza Kalę wymogów niezawisłości i bezstronności, na podstawie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że wniosek niespełniający wymagań wymienionych w art. 29 § 9 pkt 1 i 2 u.SN podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 u.SN). Zarządzenie o odrzuceniu wniosku nie podlega zaskarżeniu i stosownie do brzmienia art. 99 § 2 k.p.k. nie wymaga ono pisemnego uzasadnienia. Z uwagi na kształtowanie się instytucji testu niezawisłości sędziego Sądu Najwyższego, a przede wszystkim rażący stopień niezrozumienia wymogów tej instytucji przez stronę postępowania, która – jak można sądzić z uwagi na posiadane kompetencje zawodowe – powinna odznaczać się odpowiednim poziomem merytorycznym do właściwego przygotowania takiego wniosku, Sąd Najwyższy uznał za stosowne syntetyczne przedstawienie powodów jego odrzucenia.
Zgodnie z art. 29 § 9 u.SN skarżący we wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności, o którym mowa w art. 29 § 5 u.SN powinien przytoczyć okoliczności uzasadniające żądanie oraz wskazać dowody na ich poparcie. SSO W. M. podał jedynie, że SSN Wiesław Kozielewicz oraz SSN Dariusza Kala złożyli zdania odrębne do uchwały SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20) oraz – dodatkowo – odnośnie do SSN Wiesława Kozielewicza powołał źródła z portali internetowych, które nie tylko nie spełniają wymogów środka dowodowego, ale nie zawierają informacji, które uprawdopodobniają tezę o konieczności przeprowadzenia testu, o którym mowa w art. 29 § 5 u.SN. W konsekwencji wnioskodawca nie spełnił wymogu, o którym mowa w art. 29 § 9 pkt 2 u.SN, co obligowało Pierwszego Prezesa SN do odrzucenia wniosku. Wypada dodać, że takie rozumienie instytucji testu bezstronności prezentowano już w orzecznictwie SN (por. zarządzenie SN z dnia 16 sierpnia 2022 r., sygn. akt II KB 2/22).
Dodatkowo wypada wskazać, że wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego nie może być wnoszony wobec kilku sędziów jednocześnie, bowiem niemożliwe jest spełnienie wymogów, o których mowa w art. 29 § 9 pkt 2 u.SN. Tak samo nieskuteczne jest wniesienie o wyłączenie całego składu orzekającego lub sądu, co jest zapewne znane wnioskodawcy na podstawie dotychczasowego orzecznictwa i poglądów doktryny. Analogicznie stanowisko to ma zastosowanie do instytucji testu niezawisłości sędziego.
Poprawnie złożony wniosek o przeprowadzenie testu z art. 29 § 5 u.SN powinien zawierać jasno wskazaną tezę dowodową oraz dowody umożliwiające jej wykazanie (udowodnienie). Z pewnością wymogu takiego nie spełniają informacje medialne, które dodatkowo nie mają żadnego bezpośredniego związku z postępowaniem sędziego objętego wnioskiem po jego powołaniu. Musi budzić zdumienie sporządzenie wniosku w formie jak w sprawie niniejszej przez stronę legitymującą się szczególnie wysokimi kompetencjami zawodowymi. Jako wysoce naganne należy też ocenić kwestionowanie ustawowych i wynikających przecież z konstytucyjnych gwarancji niezależności i niezawisłości sędziego uprawnień sędziego (w tym przypadku Sądu Najwyższego) do złożenia zdania odrębnego od orzeczenia sądu. Argumentacja przedstawiona przez SSO W. M. w przedmiocie wykazania przesłanki do wnioskowaniu o konieczności zastosowania testu z art. 29 § 5 u.SN w odniesieniu do SSN Wiesława Kozielewicza oraz SSN Dariusza Kali z tego powodu, że sędziowie ci złożyli zdania odrębne od uchwały SN z dnia 23 stycznia 2020 r. rodzi uzasadnione podejrzenie co do przewrotności tak prezentowanego stanowiska.
A contrario
brak skorzystania przez sędziego w obliczu silnej presji środowiskowej z gwarancji przedstawienia własnego poglądu prawnego zapewniłaby wnioskodawcę o spełnieniu przez tych sędziów wymogu niezależności i bezstronności. W ocenie Sądu Najwyższego wnioskodawca powinien również wypowiadać się o sędziach Rzeczypospolitej Polskiej stosownie do wymogu zachowania powagi urzędu i godności sędziego, czego – zapewne – sam wymaga i oczekuje.
Sąd Najwyższy nie dostrzega natomiast konieczności odniesienia się do pozostałej części wywodu SSO W. M., która nie ma związku z przesłankami zastosowania instytucji z art. 29 § 5 u.SN, w szczególności postulatów
de lege ferenda
co do jej zakresu oraz roli powołanych orzeczeń TSUE i ETPCz, które nie mają żadnego związku z wykazaniem podstaw do przeprowadzenia testu w stosunku do sędziów SN objętych wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak we wstępie.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI