I V Ns 71/12

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2012-06-15
SAOSinneprawo wyborczeŚredniaokręgowy
referendumkampania referendalnaochrona dóbr osobistychwolność prasyustawa o referendum lokalnymsąd okręgowywniosekpublikacje prasowe

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zakaz publikowania nieprawdziwych informacji i nakazanie przeprosin w związku z kampanią referendalną, uznając brak związku publikacji z referendum.

Wnioskodawca J. G. złożył wniosek w trybie ustawy o referendum lokalnym, domagając się zakazu publikowania nieprawdziwych informacji, nakazania sprostowania, przeprosin oraz wpłaty na cele charytatywne i zasądzenia kosztów. Wnioskodawca twierdził, że artykuły prasowe dotyczące jego osoby i działalności naruszają jego dobra osobiste i wprowadzają w błąd opinię publiczną w kontekście referendum. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając, że publikacje te nie miały związku z referendum dotyczącym odwołania burmistrza, a kwestie naruszenia dóbr osobistych powinny być dochodzone na innej drodze prawnej.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpatrywał wniosek J. G. złożony na podstawie art. 35 ustawy o referendum lokalnym. Wnioskodawca domagał się wydania zakazu publikowania materiałów zawierających nieprawdziwe informacje, nakazania sprostowania, przeprosin oraz wpłaty 10 000 zł na cele charytatywne od uczestników postępowania, a także zasądzenia kosztów. Wnioskodawca argumentował, że artykuły prasowe opublikowane w miesięczniku dotyczące jego osoby, sugerujące powiązania z organizatorami referendum, wprowadzające w błąd co do jego roli w referendum oraz ośmieszające go, naruszają jego dobra osobiste. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując, że artykuły te, choć ukazały się w okresie kampanii referendalnej, nie odnosiły się bezpośrednio do osoby burmistrza T. D. ani do oceny jego urzędowania, a tym samym nie miały związku z przedmiotem referendum. Sąd podkreślił, że ustawa o referendum lokalnym nie obejmuje kwestii publikowania wizerunku osób, a ewentualne naruszenie dóbr osobistych powinno być dochodzone na drodze cywilnej (prawo autorskie, kodeks cywilny). Sąd zaznaczył, że prasa w okresie kampanii zachowuje prawo do krytyki i komentowania wydarzeń, a przyjęcie, że wszystkie publikacje pośrednio dotyczące referendum podlegają weryfikacji w tym trybie, prowadziłoby do blokady informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, artykuły prasowe dotyczące osoby wnioskodawcy, które nie odnoszą się bezpośrednio do przedmiotu referendum (oceny pracy burmistrza), nie mogą być weryfikowane w trybie ustawy o referendum lokalnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o referendum lokalnym (art. 35) dotyczy publikacji mających związek z przedmiotem referendum. Artykuły krytykujące wnioskodawcę, choć opublikowane w czasie kampanii, nie miały związku z oceną pracy burmistrza, a zatem nie podlegały weryfikacji w tym trybie. Kwestie naruszenia dóbr osobistych powinny być dochodzone na drodze cywilnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznawnioskodawca
H. S.inneuczestnik postępowania
Z. K.inneuczestnik postępowania
T. K.inneuczestnik postępowania
R. P.inneuczestnik postępowania
A. B.inneuczestnik postępowania

Przepisy (4)

Główne

u.r.l. art. 35 § 1

Ustawa o referendum lokalnym

Przesłanką warunkującą żądanie ochrony w tym trybie jest istnienie związku pomiędzy kampanią referendalną a dokonanym naruszeniem (nieprawdziwe dane i informacje). Ustawa nie obejmuje kwestii publikowania wizerunku.

Pomocnicze

u.r.l. art. 28 § 1

Ustawa o referendum lokalnym

W kampanii referendalnej powinna być wyjaśniona istota problemu, treść pytań i stanowiska stron, aby umożliwić mieszkańcom podjęcie decyzji.

u.p.a.p. art. 81

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Możliwa podstawa ochrony w przypadku naruszenia wizerunku.

k.c.

Kodeks cywilny

Możliwa podstawa ochrony dóbr osobistych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak związku publikacji prasowych z przedmiotem referendum. Ustawa o referendum lokalnym nie obejmuje ochrony wizerunku. Kwestie naruszenia dóbr osobistych powinny być dochodzone na drodze cywilnej.

Odrzucone argumenty

Artykuły prasowe dotyczące wnioskodawcy naruszają jego dobra osobiste i wprowadzają w błąd opinię publiczną w kontekście referendum.

Godne uwagi sformułowania

nie mają żadnego związku z przeprowadzanym referendum ustawodawca zatem w sposób wyraźny pominął we wskazanym przepisie kwestie dotyczące publikowania wizerunku osób może szukać ochrony prawnej na podstawie art. 81 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, czy też na podstawie kodeksu cywilnego założenie takie prowadziłoby do blokady informacji przekazywanych przez prasę W okresie kampanii prasa zachowuje swoje prawo do odnoszenia się do faktów, wydarzeń, opatrywania ich komentarzami i ocenami oraz do krytykowania.

Skład orzekający

Agnieszka Derejczyk

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Granice stosowania ustawy o referendum lokalnym w kontekście ochrony dóbr osobistych i wolności prasy podczas kampanii referendalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kampanii referendalnej i braku związku publikacji z przedmiotem referendum.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem do informacji i wolnością prasy a ochroną dóbr osobistych w kontekście kampanii wyborczych/referendalnych. Pokazuje, jakie narzędzia prawne są dostępne w zależności od charakteru naruszenia.

Czy krytyka w mediach podczas referendum zawsze jest dopuszczalna? Sąd wyjaśnia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I V Ns 71/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w następującym składzie: przewodnicząca: SSO Agnieszka Derejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku J. G. z udziałem H. S. , Z. K. , T. K. , R. P. i A. B. o wydanie orzeczenia w trybie art. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 roku o referendum lokalnym p o s t a n o w i ł: 1. Oddalić wniosek. 2. Umorzyć postępowanie wobec R. P. i A. B. w związku z cofnięciem wniosku. UZASADNIENIE Wnioskiem, który wpłynął do tut. Sądu w dniu 14 czerwca 2012 r. J. G. w oparciu o art. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. Nr 88, póz. 985 ze zmianami) wystąpił o: 1) wydanie zakazu publikowania uczestnikom postępowania materiałów zawierających nieprawdziwe informacje oraz obrażających i pomawiających wnioskodawcę; 2) nakazanie uczestnikom sprostowania informacji podanych w miesięczniku o samorządzie i sprawach (...) ; 3) nakazanie każdemu z uczestników przeproszenia Wnioskodawcy poprzez opublikowanie przeprosin zamieszczonych w ramce 10 cm/10 cm najbliższych (niezwłocznie po wydaniu orzeczenia) wydań następujących tytułów : - miesięcznik o samorządzie i sprawach (...) - biuletyn informacyjny Gminy Ł. „ Gazeta (...) .pl", - dwutygodnik (...) , - dwutygodnik (...) , - miesięcznik „ Ł. .info", - dziennik Gazeta (...) o treści: „Przepraszam Pana J. G. za nieprawdziwe informację które zamieściłem(am) w numerze 3/4 kwiecień /maj 2012 miesięcznika (...) . Moje nieprawdziwe, obraźliwe i pomawiające informację naraziły Pana J. G. na nieprzyjemności i podważyły Jego dobre imię wśród mieszkańców Ł. ." /czytelny podpis - imię i nazwisko uczestnika postępowania/ 4) nakazanie każdemu z uczestników wpłacenia kwoty 10 000 zł na rzecz instytucji charytatywnej – Fundacja Pomoc (...) , nr konta: (...) S.A. (...) W. , filia nr (...) Ł. nr (...) ; 5) zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania. W uzasadnieniu złożonego pisma wnioskodawca podniósł, iż na okładce nr (...) kwiecień/maj 2012 miesięcznika o samorządzie i sprawach (...) , zatytułowanym " (...) ?" , zamieszczone zostały zdjęcia, których ułożenie wraz z zamieszczonymi tytułami, w ocenie wnioskodawcy, sugeruje istnienie zależności czy też podporządkowania pomiędzy tymi osobami. Dodatkowo wskazał, że w w/w piśmie, w tym na stronach 4-5 artykułu zatytułowanego " (...) " oraz na stronie 14-16 artykułu zatytułowanego „ (...) " zamieszczone zostały informacje, które nie tylko wprowadzają (...) w błąd co do faktycznych inicjatorów referendum w przedmiocie odwołania urzędującego burmistrza T. D. (1) , ale również – sugerując udział wnioskodawcy w bliżej nieokreślonej organizacji , związanej z w/w referendum – dyskredytują jego osobę w oczach opinii publicznej. Wnioskodawca zaprzeczył, by miał jakikolwiek udział w zainicjowaniu referendum w przedmiocie odwołania burmistrza T. D. (1) , na co wskazywać ma chociażby fakt, iż ani on ani żaden z członków jego najbliższej rodziny nie złożył podpisu pod wnioskiem referendalnym. Odnosząc się do zamieszczonych w artykule sugestii co do jego powiązań z dziennikarzem R. K. , przyznał, że na początku lat 90-tych pracował z nim w jednej szkole, jednak obecnie poza okazjonalną wymianą zwrotów grzecznościowych, nie utrzymuje z nim żadnych kontaktów. Wnioskodawca wskazał, że również opublikowane: na stronach 6-8 pisma w artykule zatytułowanym „ (...) , na stronie 12 w artykule zatytułowanym: „ (...) ” oraz na stronie 20 w artykule pt.: „Najdroższe rondo w Polsce? Ciekawe ceny gruntów pod rondo (...) .” zawarte zostały nieprawdziwe informacje, a także ośmieszające zdjęcie z opisem dotyczące jego osoby. Jednocześnie zaprzeczył, by „ usiłował zatuszować przed opinią publiczną fakt niezgodności treści studium uwarunkowań z załącznikiem graficznym” , albowiem prace związane ze studium nadzorowane były przez burmistrza, on zaś – z uwagi na pełnioną funkcję zastępcy burmistrza ds. społecznych – nie brał udziału w tych pracach, a nadto zaprzeczył by był aktualnie pretendentem na stanowisko burmistrza i że nie brał udziału w budowie ronda w Ł. . Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem nr 2/12 z dnia 26 kwietnia 2012 roku Komisarz Wyborczy w W. zarządził przeprowadzenie referendum w gminie Ł. w sprawie odwołania burmistrza gminy Ł. przed upływem kadencji. Burmistrzem gminy Ł. jest obecnie T. D. (1) . Wnioskodawca jest działaczem samorządowym. W latach 1998 - 2006 pełnił funkcję z-cy Burmistrza Ł. ds. (...) , (...) w Urzędzie Miasta i Gminy w Ł. . Od listopada 2006 r. jest radnym powiatu i członkiem Zarządu Powiatu (...) (...) . W numerze 3/4 (kwiecień/maj 2012 rok) miesięcznika (...) na stronie 4 i 5 ukazał się artykuł pt. „ (...) ". W artykule znalazły się stwierdzenia, że R. K. , to „stary kumpel J. G. ” i „ (...) ”. Na okładce miesięcznika, wśród osób i podmiotów organizujących referendum w sprawie odwołania ze stanowiska burmistrza T. D. (1) jest wskazane zdjęcie i nazwisko wnioskodawcy. W tym samym numerze miesięcznika na stronach 6-8 opublikowany został artykuł: „ (...) w których autorzy stwierdzili, że J. G. usiłował zatuszować przed opinią publiczną prawne i merytoryczne wady dokumentu zmieniającego zapisy studium uwarunkowań na zabudowę wielorodzinną na terenie osiedla. Zdjęcie z wizerunkiem wnioskodawcy zamieszczone na stronie 12 jest opatrzone podpisem: „ (...) – J. (...) G. – (...) ”. Na zdjęciu głowa wnioskodawcy „ozdobiona” jest dorysowaną koroną. Na stronie 16, w artykule zatytułowanym: „ (...) ”, autorka używa stwierdzenia, że: „…właściwymi inicjatorami referendum są radni opozycyjni na czele z G. …”. Na stronie 20 miesięcznika, w artykule zatytułowanym: „ (...) rondo (...) ” znalazły się sugestie, że radny G. brał udział w pracach nad tą budzącą emocje autora drogą inwestycją. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Kampania referendalna powinna być prowadzona według określonych ustawą reguł i zasad. W toku kampanii referendalnej powinna być wyjaśniona istota problemu rozstrzyganego w referendum, treść postawionych pytań i wariantów, a także winny być prezentowane stanowiska inicjatora referendum oraz partii politycznych , zrzeszeń i mieszkańców w sprawie poddanej referendum. ( por. art. 28 ust. l ustawy z dnia 15 września 200r. o referendum lokalnym). Ma to służyć umożliwieniu podjęciu przez mieszkańców ostatecznej decyzji w danej sprawie poddanej do rozstrzygnięcia w tym trybie. Zgodnie z art. 35 ust. l ustawy o referendum lokalnym (dalej jako u.r.l.) jeżeli plakaty, hasła, ulotki, wypowiedzi albo inne formy propagandy i agitacji zawierają nieprawdziwe dane i informacje, każdy zainteresowany ma prawo złożyć do sądu okręgowego wniosek o: 1) orzeczenie konfiskaty takich materiałów, 2) wydanie zakazu publikowania takich materiałów, 3) nakazanie sprostowania informacji, 4) nakazanie przeproszenia pomówionego, 5) nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 10 000 złotych na rzecz instytucji charytatywnej, 6) zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwoty do 10 000 złotych tytułem odszkodowania. Zatem z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że nie każda informacja opublikowana w czasie kampanii referendalnej może być weryfikowana w tym trybie. Przesłanką warunkującą żądanie ochrony w tym trybie jest istnienie związku pomiędzy kampanią referendalną a dokonanym naruszeniem. Ogłoszone w gminie Ł. referendum dotyczy odwołania bądź niedowołania obecnego burmistrza przed upływem kadencji, a więc przedmiotem kampanii referendalnej jest ocena pracy obecnego burmistrza i to ona będąc elementem tej kampanii wyznacza zarazem ramy plakatów, haseł, ulotek, wypowiedzi albo innych form propagandy i agitacji. Artykuły prasowe określone we wniosku dotyczą osoby wnioskodawcy i oceny jego działalności, w żadnym stopniu nie odwołują się do osoby obecnego burmistrza T. D. (2) . Tym samym należy stwierdzić, że nie mają żadnego związku z przeprowadzanym referendum. Podkreślić należy, iż art. 35 u.r.l. odnosi się jedynie do publikowania nieprawdziwych danych lub informacji. Ustawodawca zatem w sposób wyraźny pominął we wskazanym przepisie kwestie dotyczące publikowania wizerunku osób podczas kampanii wyborczej. Kwestia posługiwania się wizerunkiem osoby, nawet w związku z kampanią wyborczą nie może być rozpoznawana w trybie art. 35 u.r.l., o co wnosił wnioskodawca. W tym miejscu należy podnieść, że jeżeli wnioskodawca uważa, że treść przedmiotowych artykułów prasowych w jakiś sposób narusza jego wizerunek, czy też jego dobra osobiste może szukać ochrony prawnej na podstawie art. 81 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych , czy też na podstawie kodeksu cywilnego , a nie na gruncie ustawy o referendum lokalnym . Z tych powodów wniosek J. G. nie zasługiwał na uwzględnienie. Poza tym należy stwierdzić, że między ukazaniem się artykułów prasowych zawierających zdjęcia przedstawiające wnioskodawcę i informacje na jego temat a referendum w sprawie odwołania bądź nie burmistrza przed upływem kadencji istnieje jedynie związek czasowy, ponieważ ukazały się one w czasie kampanii referendalnej i związek miejscowy bo gazeta, w której zostały opublikowane jest wydawana na terenie gminy Ł. . Jednakże w najmniejszym stopniu artykuły te nie odnoszą się do osoby obecnego burmistrza T. D. (2) , a ich autorzy nie formułują ocen dotyczących sprawowania przez niego urzędu. Nie można przyjąć by ocenie w trybie art. 35 u.r.l. podlegały wszystkie publikacje ukazujące się w takcie kampanii i pośrednio dotyczące problemu referendum, w niniejszej sprawie odwołania burmistrza Ł. , założenie takie prowadziłoby do blokady informacji przekazywanych przez prasę. W okresie kampanii prasa zachowuje swoje prawo do odnoszenia się do faktów, wydarzeń, opatrywania ich komentarzami i ocenami oraz do krytykowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI