I UZP 5/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 grudnia 2005 r. (I UK 194/05), dotyczące prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Kluczowe pytanie brzmiało, czy ubezpieczony, który stał się niezdolny do pracy po ukończeniu 30 roku życia i udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych (lub 20 lat dla kobiety), nabywa prawo do renty na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych, czy też musi dodatkowo wykazać pięcioletni okres ubezpieczenia przed powstaniem niezdolności do pracy lub złożeniem wniosku, zgodnie z art. 58 ust. 2 tej ustawy. Sąd Najwyższy, analizując różne interpretacje przepisów, w tym wcześniejsze orzecznictwo, doszedł do wniosku, że przepis art. 57 ust. 2 ustawy stanowi samodzielną podstawę do nabycia prawa do renty dla osób całkowicie niezdolnych do pracy z długim stażem ubezpieczeniowym. Oznacza to, że udowodnienie wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (25 lat dla mężczyzny, 20 lat dla kobiety) oraz całkowitej niezdolności do pracy jest wystarczające do przyznania renty, bez konieczności spełniania dodatkowych warunków określonych w art. 58 ust. 2 ustawy, dotyczących okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu. Sąd podkreślił, że nowelizacja z 2003 r. miała na celu przeniesienie osób z długim stażem pracy i niezdolnością do pracy ze statusu osób ubiegających się o rentę wyjątkową do osób posiadających prawo podmiotowe do świadczenia, co jest zgodne z intencją ustawodawcy i aspektem sprawiedliwości społecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, w szczególności art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, dla osób z długim stażem ubezpieczeniowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z nowelizacji ustawy z 2003 r. i może być stosowane do orzeczeń wydanych po tej dacie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ubezpieczony, który stał się niezdolny do pracy po ukończeniu 30 roku życia, nabywa prawo do renty po udowodnieniu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz całkowitej niezdolności do pracy (art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych), czy dodatkowo musi wykazać pięcioletni okres ubezpieczenia przed powstaniem niezdolności do pracy lub złożenia wniosku z art. 58 ust. 2 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), bez potrzeby wykazywania przewidzianego w art. 58 ust. 2 tej ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach stanowi samodzielną podstawę do nabycia prawa do renty dla osób całkowicie niezdolnych do pracy z długim stażem ubezpieczeniowym. Udowodnienie wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (25 lat dla mężczyzny, 20 lat dla kobiety) oraz całkowitej niezdolności do pracy jest wystarczające, bez konieczności spełniania dodatkowych warunków z art. 58 ust. 2 ustawy. Interpretacja ta jest zgodna z intencją ustawodawcy i aspektem sprawiedliwości społecznej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef Leonard J. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r. z FUS art. 57 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy dla osób całkowicie niezdolnych do pracy z długim stażem ubezpieczeniowym (25 lat dla mężczyzny, 20 lat dla kobiety), bez konieczności spełniania dodatkowych warunków z art. 58 ust. 2.
Pomocnicze
u.e.r. z FUS art. 58 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek pięcioletniego okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy nie ma zastosowania do osób spełniających warunki z art. 57 ust. 2.
u.e.r. z FUS art. 57 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący czasu powstania niezdolności do pracy nie ma zastosowania do osób, o których mowa w art. 57 ust. 2.
u.e.r. z FUS art. 57 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego jest spełniony przez okres wskazany w art. 57 ust. 2.
u.r.s.
Ustawa o rencie socjalnej
Nowelizacja wprowadzająca art. 57 ust. 2 do ustawy o emeryturach i rentach.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym art. 153 § ust. 3 zd. 1
Historyczny przepis z 1933 r. zwalniający z warunku 'częstości' ubezpieczenia, porównywany do art. 57 ust. 2.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 57 ust. 2 ustawy o e. i r. z FUS stanowi samodzielną podstawę do nabycia prawa do renty dla osób całkowicie niezdolnych do pracy z długim stażem ubezpieczeniowym. • Nowelizacja z 2003 r. miała na celu przeniesienie osób z długim stażem pracy i niezdolnością do pracy ze statusu ubiegających się o rentę wyjątkową do osób posiadających prawo podmiotowe do świadczenia. • Interpretacja art. 57 ust. 2 jest zgodna z intencją ustawodawcy i aspektem sprawiedliwości społecznej.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony, który stał się niezdolny do pracy po ukończeniu 30 roku życia, musi dodatkowo wykazać pięcioletni okres ubezpieczenia przed powstaniem niezdolności do pracy lub złożenia wniosku z art. 58 ust. 2 ustawy.
Godne uwagi sformułowania
Czy ubezpieczony, który stał się niezdolny do pracy po ukończeniu 30 roku życia nabywa prawo do renty po udowodnieniu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz całkowitej niezdolności do pracy (...), czy dodatkowo musi wykazać pięcioletni okres ubezpieczenia przed powstaniem niezdolności do pracy lub złożenia wniosku z art. 58 ust. 2 tej ustawy? • Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (...), bez potrzeby wykazywania przewidzianego w art. 58 ust. 2 tej ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. • konstrukcja przesłanek prawa do renty, pomijając różnice sformułowań (...) utrzymywała się od dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. • ustawa z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (...) przewidywała wyraźnie sytuację zwolnienia z warunku „częstości”.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Roman Kuczyński
członek
Jerzy Kuźniar
członek
Zbigniew Myszka
członek
Herbert Szurgacz
sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, w szczególności art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, dla osób z długim stażem ubezpieczeniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z nowelizacji ustawy z 2003 r. i może być stosowane do orzeczeń wydanych po tej dacie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie rozstrzyga ważną kwestię praktyczną dla wielu ubezpieczonych, wyjaśniając warunki nabycia prawa do renty. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.
“Długi staż pracy wystarczy do renty? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przepisy!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.