I UZ 9/07

Postanowienie z dnia 24 kwietnia 2007 r. I UZ 9/07 Po uchyleniu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach praw- nych (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), oświadczenie pełnomocnika będącego radcą prawnym, o którym jest mowa w art. 84 § 3 k.p.c., ma tylko znaczenie informacyjne. Wezwanie radcy prawnego do uzupeł- nienia skargi kasacyjnej przez złożenie tego oświadczenia nie może być opa- trzone rygorem odrzucenia skargi. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2007 r. sprawy z odwołania Marty C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w N.S. o wcześniejszą emeryturę, na skutek zażalenia ubezpieczo- nej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2007 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r. [...] Sąd Apelacyjny- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie oddalił apelację Marty C. wniesioną od wyroku Sądu Okrę- gowego w Krakowie z dnia 12 września 2005 r. w sprawie o prawo do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego pełnomocnik wnioskodawczyni, będący radcą prawnym, wniósł skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postano- wieniem z dnia 8 stycznia 2007 r. [...] odrzucił skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny stwierdził, że pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł skargę kasacyjną, dołączając do niej pełnomocnictwo procesowe, w którym nie zamieścił oświadczenia przewidziane- go w art. 89 § 3 k.p.c., a mianowicie, że nie pozostaje w stosunku pracy. W tym sta- 2 nie rzeczy został wezwany o uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej po- przez załączenie pełnomocnictwa procesowego z oświadczeniem, o którym mowa w art. 89 § 3 k.p.c., w terminie tygodniowym od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wnioskodawczyni nie dokonał czynności zgodnie z powyższym wezwaniem, a jedynie przesłał do sądu pismo procesowe zawierające informację, że w jego ocenie obowiązek składania oświadczenia o niepozostawaniu w stosunku pracy stał się bezprzedmiotowy. Swoje stanowisko opierał na nowelizacji ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych dokonanej ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, którą uchylony został art. 8 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie. Powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało w całości zaskarżone przez wnioskodawczynię. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia przepisu po- stępowania, tj. art. 3986 k.p.c. w związku z art.89 § 3 k.p.c., polegającego na odrzu- ceniu skargi kasacyjnej wskutek uznania, iż skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych z uwagi na brak w pełnomocnictwie procesowym oświadczenia pełno- mocnika, że nie pozostaje on w stosunku pracy. W zażaleniu zarzucono ponadto na- ruszenie przepisu art. 65 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 8 ustawy o radcach prawnych polegające na bezpodstawnym pozbawieniu pełnomocnika odwołującej się pozostającego w stosunku pracy prawa wykonywania zawodu radcy prawnego, po- przez świadczenie pomocy prawnej na rzecz osoby fizycznej niebędącej przedsię- biorcą. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od pozwanego na rzecz odwołującej się kosztów postępowania według norm przepisanych. Sad Najwyższy, zważył co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Z art. 96 § 1 k.p.c. wynika, że pełnomocnik obo- wiązany jest przedłożyć pełnomocnictwo przy pierwszej czynności procesowej. Nie- dołączenie pełnomocnictwa stanowi zatem niezachowanie warunków formalnych pisma w rozumieniu art. 130 § 1 k.p.c. Za taki brak należy uznać również niekom- pletność pełnomocnictwa, to znaczy brak w jego treści koniecznych, istotnych ele- 3 mentów. Brak taki podlega usunięciu na wezwanie przewodniczącego (art. 130 § 1 k.p.c.). W myśl art. 3984 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaga- niom przewidzianym dla pisma procesowego, z czego wynika, że pełnomocnik wno- szący skargę, jeżeli nie był dotychczas umocowany w tym zakresie, winien dołączyć do niej dokument zawierający wszystkie niezbędne składniki pełnomocnictwa. W ra- zie stwierdzenia niedołączenia pełnomocnictwa lub niekompletnej treści dołączonego dokumentu przewodniczący wzywa o uzupełnienie tego braku pod rygorem odrzuce- nia skargi (art. 3986 § 1 k.p.c.). Pełnomocnik wnioskodawczyni został wezwany w tym trybie do złożenia oświadczenia z art. 89 § 3 k.p.c. Przepis ten stanowi ( w zdaniu pierwszym, drugie zdanie nie ma zastosowania w sprawie), że pełnomocnictwo udzielone przez osobę fizyczną, składane przez radcę prawnego powinno zawierać oświadczenie pełnomocnika, że nie pozostaje on w stosunku pracy. Ponieważ peł- nomocnictwo dołączone przez radcę prawnego do skargi kasacyjnej wniesionej w imieniu wnioskodawczyni (osoby fizycznej) nie zawierało tego oświadczenia został on wezwany do uzupełnienia braku lecz mimo wezwania nie złożył żądanego oświadczenia, co Sąd Apelacyjny uznał za podstawę odrzucenia skargi. W ocenie Sądu Najwyższego niezamieszczenie w treści pełnomocnictwa oświadczenia z art. 89 § 3 k.p.c. nie może powodować odrzucenia skargi kasacyjnej. Nie ma bowiem podstaw do uznania, że brak oświadczenia sprawia, iż nie można nadać skardze prawidłowego biegu (art. 130 § 1 k.p.c. w związku z art. 3984 § 2 k.p.c.). Po uchyleniu z dniem 10 września 2005 r. art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) przez ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokatu- rze i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 163, poz. 1361) znaczenie art. 89 § 3 k.p.c. zostało zmarginalizowane. Ma on zastosowanie tylko do prawników zagranicznych (z Unii Europejskiej - patrz: J. Gudowski (w: T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejew- ska: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2006, t. I, s. 269). Skreślenie art. 8 ust. 2 ustawy o radcach prawnych spowodowało brak przeszkód prawnych do umocowania radcy prawnego pozostającego w stosunku pracy do za- stępowania osoby fizycznej między innymi w sprawie z zakresu ubezpieczeń spo- łecznych, takiej jak ta, w której zapadło zaskarżone postanowienie. Mimo nieuchyle- nia art. 89 § 3 k.p.c. w aktualnym stanie prawnym nie można uznać, że brak oświad- czenia powoduje niemożliwość nadania biegu skardze kasacyjnej, skoro bez 4 względu na to, czy radca prawny pozostaje czy nie pozostaje w stosunku pracy, może on reprezentować osobę fizyczną w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecz- nych. Oświadczenie z art. 89 § 3 k.p.c. nie ma w takiej sprawie znaczenia prawnego, może mieć tylko znaczenie informacyjne. Wynika stąd, że wezwanie do uzupełnienia pełnomocnictwa o to oświadczenie nie mogło być opatrzone rygorem odrzucenia skargi. Nie było zatem podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieusu- nięcia jej braku formalnego. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie jako tamujące nadanie biegu skar- dze kasacyjnej podlegało uchyleniu (art. 39816 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). ========================================