I UZ 7/14

Sąd Najwyższy2014-08-12
SAOSubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekwartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że spór o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą majątkową, dla której wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 10.000 zł skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę kasacyjną P.B. z powodu niedopuszczalności, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia (spór o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne) nie przekraczała 10.000 zł. Skarżący argumentował, że kwestia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego wyłącza wymóg minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał jednak, że spór o podstawę wymiaru składek jest sprawą majątkową, a nie sporem o objęcie ubezpieczeniem, co potwierdził utrwalonym orzecznictwem.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie P.B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną skarżącego. Sąd Apelacyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, co stanowi sprawę majątkową, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekroczyła 10.000 zł, co zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. czyni skargę niedopuszczalną. Skarżący zarzucił naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c., twierdząc, że prawo do skargi kasacyjnej wynika z kwestii objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że spór o podstawę wymiaru składek jest sprawą majątkową, a nie sporem o objęcie ubezpieczeniem. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wartość przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach jest równa różnicy między kwotą składek wskazywaną przez odwołującego a kwotą należną według decyzji organu rentowego. Sąd zaznaczył, że powołany przez skarżącego wyrok I UK 140/12 zapadł przed uchwałą składu siedmiu sędziów III UZP 1/14, która doprecyzowała zasady ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach dotyczących wielu pracowników. W niniejszej sprawie spór dotyczył jedynie wysokości podstawy wymiaru składek, a nie objęcia ubezpieczeniem, a skarżący nie kwestionował, że wartość majątkowa sporu nie przekroczyła 10.000 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w takiej sytuacji jest niedopuszczalna, ponieważ jest to sprawa majątkowa, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wymagane 10.000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że spór o podstawę wymiaru składek jest sprawą majątkową, a nie sporem o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wartość przedmiotu zaskarżenia ustala się jako różnicę między kwotą składek wskazywaną przez odwołującego a kwotą należną według decyzji organu rentowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy
A. D.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 3982 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, chyba że przedmiotem sprawy jest objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

Ustalanie wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o uchylenie lub stwierdzenie nieważności orzeczeń referendarzy sądowych do postępowania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą majątkową. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek jest równa różnicy między kwotą składek wskazywaną przez odwołującego a kwotą należną według organu rentowego. Pojęcia „objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego” i „podstawa wymiaru składek” nie są tożsame.

Odrzucone argumenty

Prawo do skargi kasacyjnej wynika z kwestii objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

spór o podstawę wymiaru składek i ich wysokość nie jest sporem o objęcie ubezpieczeniem społecznym wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne równa jest różnicy pomiędzy wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się i składką należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za sporny okres

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Krzysztof Staryk

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest poniżej 10.000 zł i nie dotyczy bezpośrednio kwestii objęcia obowiązkiem ubezpieczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach o składki jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UZ 7/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Staryk SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z odwołania P. B. - właściciela P. w D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanej A. D. o ustalenie podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 sierpnia 2014 r., zażalenia P.B. - właściciela P. w D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 marca 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił - na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną P. B. od wyroku tego Sądu z dnia 17 grudnia 2013 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego, przedmiot sprawy stanowi podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, ma ona zatem charakter majątkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia ustalona zgodnie z art. 22 k.p.c. nie przekracza kwoty 10.000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną (art. 3982 § 1 k.p.c.). 2 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3982 § 1 k.p.c., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarga kasacyjna nie przysługuje ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy podstawą do przysługiwania prawa do wniesienia skargi kasacyjnej jest kwestia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co oznacza możliwość złożenia skargi kasacyjnej bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. W ocenie skarżącego, sytuacja w której organ rentowy orzeka o obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społecznego od przychodów z tytułu wypłat z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oznacza objęcie pracownika (ubezpieczonego) obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. W tym zakresie skarżący wskazał na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2012 r., I UK 140/12 (LEX nr 1211542), którym rozpoznano skargę kasacyjną bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że niezależnie od tego, czy sprawa dotyczy ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym, czy ustalenia podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia, jest sprawą o prawo majątkowe. Stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c., w sprawach majątkowych skarga kasacyjna jest co do zasady niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, chyba że przedmiotem sprawy jest, między innymi, objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, pojęcia „objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego” i „podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne” nie pokrywają się, a spór o podstawę wymiaru składek i ich wysokość nie jest sporem o objęcie ubezpieczeniem społecznym, a może być co najwyżej jego konsekwencją. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym przyjmuje się, że wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne równa jest różnicy pomiędzy wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się i składką 3 należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za sporny okres - art. 22 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. (por. postanowienia z dnia 17 kwietnia 2009 r., II UZ 12/09, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 301; z dnia 26 stycznia 2011 r., II UK 190/10, LEX nr 786391; z dnia 7 kwietnia 2010 r., I UZ 8/10, niepublikowane; z dnia 24 maja 2012 r., II UZ 16/12, LEX nr 1222163 oraz trafnie powołane przez Sąd Apelacyjny postanowienie z dnia 7 listopada 2013 r., II UZ 59/13, LEX nr 1391553). Wyrażany jest również pogląd, że w przypadku, gdy przedmiotem sporu nie jest wysokość zobowiązania składkowego, ale wysokość samej podstawy wymiaru - wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między zadeklarowaną przez płatnika składek podstawą wymiaru składek a podstawą wymiaru należną według organu rentowego, czyli po doliczeniu spornego elementu tej podstawy (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2012 r., II UK 312/11, LEX nr 1235842; z dnia 8 listopada 2013 r., II UZ 61/13, niepublikowane). Nic innego nie wynika z rozpoznania przez Sąd Najwyższy - na co wskazuje skarżący - skargi kasacyjnej w sprawie I UK 140/12, której przedmiot stanowiła wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ustalona w indywidualnych decyzjach organu rentowego w odniesieniu do dwudziestu pracowników płatnika składek. Powołany wyrok zapadł przed podjęciem przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego uchwały z dnia 12 czerwca 2014 r., III UZP 1/14, w której przesądzono, że w razie objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika. W niniejszej sprawie nie było sporu, czy ubezpieczona A. D. podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, skoro pozostawała w zatrudnieniu pracowniczym. Spór dotyczył jedynie wysokości podstawy wymiaru składek, a zatem znaczenie miała wartość majątkowa wynikająca z wliczenia do tej podstawy przychodów z tytułu wypłat z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Skarżący nie kwestionuje, że wartość ta nie przekraczała dziesięciu tysięcy złotych. 4 Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu z mocy art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI