I UZ 62/04

Sąd Najwyższy2005-01-10
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturarentaZUSprzeliczeniekasacjapostępowanie cywilneSąd Najwyższybraki formalne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji, stwierdzając jej niedopuszczalność z powodu braku uzasadnienia podstaw kasacyjnych i nieprzytoczenia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K., który odrzucił kasację wnioskodawcy. Kasacja została odrzucona z powodu braków formalnych, w tym braku uzasadnienia podstaw kasacyjnych oraz nieprzedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, co jest wymogiem z art. 393 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał te braki za nieusuwalne i oddalił zażalenie.

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Teresy Flemming-Kuleszy (przewodniczącej), Józefa Iwulskiego i Romana Kuczyńskiego (sprawozdawcy) rozpoznał sprawę z wniosku E. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o wysokość świadczenia. Przedmiotem postępowania było zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 7 lipca 2004 r., które odrzuciło kasację wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 marca 2004 r. Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia 10 marca 2004 r. częściowo uwzględnił apelację wnioskodawcy, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego i decyzję ZUS w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do przeliczenia emerytury przy zastosowaniu określonego składnika. Wnioskodawca zaskarżył ten wyrok kasacją, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz zasad państwa prawa i sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, wskazując na jej braki formalne, w tym brak uzasadnienia podstaw kasacyjnych i nieprzedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, zgodnie z art. 393 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja dotknięta jest oboma tymi brakami, które są nieusuwalne. Stwierdził, że kasacja nie zawiera uzasadnienia podstaw prawnych ani wykładni przepisów, a także nie przytacza okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie w rozumieniu art. 393 k.p.c. (np. istotnego zagadnienia prawnego czy rozbieżności w orzecznictwie). W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione, na podstawie art. 39318 w związku z art. 39319 i 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie stwierdzenia nie spełniają wymogów formalnych kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja musi zawierać konkretne uzasadnienie podstaw kasacyjnych, wskazujące na wadliwą wykładnię lub zastosowanie przepisów prawa materialnego, oraz przedstawić okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie, nawiązując do art. 393 k.p.c. (np. istotne zagadnienie prawne, rozbieżności w orzecznictwie). Ogólne zarzuty nie są wystarczające i stanowią braki nieusuwalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
E. F.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393³ § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393¹¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393¹³

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393¹⁸

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393¹⁹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.o.r.e.r. art. 8 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach przyznawania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw

u.e.r.f.u.s. art. 21 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 53

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja dotknięta jest brakami nieusuwalnymi w postaci braku uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Kasacja nie zawiera uzasadnienia wskazanych podstaw, tj. nie wykazuje wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego ani prawidłowej wykładni. Kasacja nie przytacza okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie w rozumieniu art. 393 k.p.c. (np. istotnego zagadnienia prawnego, rozbieżności w orzecznictwie).

Godne uwagi sformułowania

braki nieusuwalne nie zawiera żadnego uzasadnienia wskazanych w niej podstaw nie wywodzi, na czym polega niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów prawa materialnego, jak powinny być one zastosowane w sposób właściwy, czy też na czym polega ich błędna wykładnia i jaka miałaby być wykładnia prawidłowa nieprzytoczenia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie Za okoliczności takie nie mogą być uznane „naruszenie zasady państwa prawa, prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela” argumenty te winny nawiązywać wprost do treści art. 393 k.p.c.

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący

Józef Iwulski

członek

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne kasacji, w szczególności uzasadnienie podstaw kasacyjnych i przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie zgodnie z art. 393 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym i nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Jak uniknąć odrzucenia kasacji? Sąd Najwyższy przypomina o kluczowych wymogach formalnych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UZ 62/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 10 stycznia 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący) 
SSN Józef Iwulski 
SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku E. F. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. 
o wysokość świadczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 stycznia 2005 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. 
z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
oddala zażalenie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Wyrokiem z dnia 10 marca 2004 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w K. w częściowym uwzględnieniu apelacji 
wnioskodawcy E. F. zmienił wyrok Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 3 kwietnia 2003 r. i poprzedzającą go 
decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 19 sierpnia 
2002 r., w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do przeliczenia emerytury 
wnioskodawcy przy zastosowaniu do obliczenia składnika wynoszącego 24% 
kwoty bazowej obowiązującej w dniu 5 marca 1998 r., poczynając od dnia 29 
lipca 2002 r., w pozostałym zakresie apelację oddalił. 

 
 
2 
 
Powyższy wyrok wnioskodawca zaskarżył kasacją opartą na zarzutach 
naruszenia prawa materialnego – art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 
października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach przyznawania 
emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze 
zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 1 i art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o 
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, 
poz. 1118 ze zm.). Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji 
skarżący wskazał naruszenie zasady państwa prawa, prawidłowego wymiaru 
sprawiedliwości, nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela. 
 
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2004 r. Sąd Apelacyjny w K. odrzucił 
kasację wnioskodawcy z uzasadnieniem, iż wskazane okoliczności nie 
odpowiadają wymaganiom z art. 393 k.p.c. i kasacja w istocie nie wypełnia 
obowiązku z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a nadto nie zawiera uzasadnienia 
wskazanych podstaw kasacyjnych tzn. nie wykazuje, na czym polega wadliwa 
wykładnia Sądu drugiej instancji wymienionych przepisów prawa materialnego, 
a także jak – zdaniem skarżącego – przepisy te powinny być rozumiane. 
 
Powyższe postanowienie wnioskodawca zaskarżył zażaleniem. 
 
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Przepis art. 3933 § 1 
k.p.c. wymaga, aby kasacja zawierała m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i 
ich uzasadnienie (pkt 2), jak i przedstawienie okoliczności uzasadniających jej 
rozpoznanie (pkt 3). Kasacja w przedmiotowej sprawie dotknięta jest obydwoma 
tymi brakami, a są to braki nieusuwalne (por. postanowienia Sądu Najwyższego 
z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998 nr 4, poz. 59, z dnia 
21 marca 2000 r., II CKN 711/00, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 151, z dnia 9 
listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001 nr 3, poz. 51). Kasacja bowiem 
nie zawiera żadnego uzasadnienia wskazanych w niej podstaw, to znaczy nie 
wywodzi, na czym polega niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów 
prawa materialnego, jak powinny być one zastosowane w  sposób właściwy, 
czy też na czym polega ich błędna wykładnia i jaka miałaby być wykładnia 
prawidłowa. Już tylko ten brak czyni kasację niedopuszczalną. Dotknięta jest 
też 
ona 
kolejnym 
brakiem 
w 
postaci 
nieprzytoczenia 
okoliczności 
uzasadniających jej rozpoznanie. Za okoliczności takie nie mogą być uznane 
„naruszenie zasady państwa prawa, prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, 

 
 
3 
nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela”. Wstępne badanie kasacji pod 
kątem dopuszczenia jej do rozpoznania (art. 393 k.p.c.) odbywa się przed 
podjęciem oceny, czy przytoczone w kasacji podstawy są usprawiedliwione (art. 
39311 – art. 39313 k.p.c.). Sąd Najwyższy powinien zatem dysponować 
argumentami strony skarżącej, które jej zdaniem uzasadniają przyjęcie kasacji 
do rozpoznania, jednakże argumenty te winny nawiązywać wprost do treści art. 
393 k.p.c., a zatem powoływać się na występowanie w sprawie istotnego 
zagadnienia prawnego (co polega na przytoczeniu jego treści i wskazaniu 
argumentów prawnych, które z reguły prowadzą do rozbieżnych ocen 
prawnych) i wskazywać potrzebę wykładni przepisów prawnych wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów (co wymaga przedstawienia tych 
rozbieżności i wykazanie, że przepisy je wywołujące nie zostały dostatecznie 
wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze). Bez tych argumentów kasacja 
byłaby środkiem odwoławczym niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji 
dokonana przez Sąd Najwyższy, w ramach przedsądu, zbyt dowolna. Dlatego 
też tak ogólnie przedstawione okoliczności, mające uzasadniać rozpoznanie 
kasacji jak w przedmiotowej sprawie, usuwają się spod wstępnej kontroli 
dopuszczalności 
kasacji 
do 
rozpoznania, 
co 
skutkuje 
stwierdzeniem 
niedopuszczalności takiej kasacji, a tym samym jej odrzucenie. 
 
Z powyższych motywów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39318 w 
związku z art. 39319 i 385 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI