I UZ 57/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie o odrzuceniu kasacji, uznając, że sprawa o podwyższenie emerytury, której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, nie podlega kasacji.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego kasację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o ustalenie wysokości emerytury. Sąd Okręgowy odrzucił kasację, wskazując na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10 000 zł), zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. Ubezpieczony zarzucił naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że sprawa dotyczy kwestii zasadniczej i ma charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że żądanie podwyższenia emerytury ma charakter majątkowy i nie jest objęte wyjątkami od wymogu minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla kasacji.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 marca 2006 r. oddalił zażalenie ubezpieczonego Z. J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 28 października 2005 r., które odrzuciło kasację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 września 2004 r. Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury. Sąd Okręgowy odrzucił kasację, powołując się na art. 3986 § 2 k.p.c., wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia (21.128,52 zł, będąca dwunastokrotnością miesięcznej emerytury) została określona nieprawidłowo. Sąd uznał, że o wartości przedmiotu sporu decyduje różnica między emeryturą wypłacaną a żądaną, która w tym przypadku nie przekroczyłaby 10 000 zł rocznie. Ubezpieczony w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 398(2)(6) § 1 i § 2 k.p.c., twierdząc, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jednakże w jego ocenie wyrok został zaskarżony co do zasady, a kwestia sposobu ustalenia wysokości świadczenia miała charakter niemajątkowy i zasadniczy. Sąd Najwyższy, stosując art. 3921 § 1 k.p.c. (mający zastosowanie na podstawie przepisów przejściowych), stwierdził, że kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Sąd uznał, że żądanie podwyższenia emerytury ma charakter majątkowy, a nie niemajątkowy, ponieważ zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe. Ponadto, żądanie to nie było objęte katalogiem roszczeń, dla których kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż dotyczyło kwestionowania wysokości świadczenia, a nie ustalenia prawa do niego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, chyba że sprawa dotyczy przyznania lub wstrzymania emerytury/renty lub objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie podwyższenia emerytury ma charakter majątkowy i nie jest objęte wyjątkami od wymogu minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla kasacji. Wartość przedmiotu sporu decyduje o dopuszczalności kasacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. J. | osoba_fizyczna | ubezpieczony, odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 3921 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 3986 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398(2)(6) § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie podwyższenia emerytury ma charakter majątkowy. Sprawa nie należy do kategorii spraw, w których kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wymagane 10 000 zł.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł. Wyrok został zaskarżony co do zasady w przedmiocie sposobu ustalenia wysokości świadczenia, co miało charakter niemajątkowy i zasadniczy.
Godne uwagi sformułowania
taki charakter ma każde żądanie zmierzające do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe wartość zgłoszonego roszczenia decyduje o niedopuszczalności kasacji
Skład orzekający
Beata Gudowska
przewodniczący, sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach o ustalenie wysokości świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji k.p.c. z 2004 r. i 2005 r., ale zasada dotycząca wartości przedmiotu zaskarżenia pozostaje aktualna w wielu kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.
“Kiedy można złożyć kasację w sprawie o emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 21 128,52 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UZ 57/05 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Gonera SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z odwołania Z. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 marca 2006 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt III AUa …/03, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 października 2005 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił kasację ubezpieczonego Z. J. od wyroku tego Sądu z dnia 8 września 2004 r. oddalającego odwołanie w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury. Powołując się na art. 3986 § 2 k.p.c. wskazał, że skarżący określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 21.128,52 zł, będącą dwunastokrotnością otrzymywanej miesięcznie emerytury, podczas gdy o wartości tej decyduje różnica między emeryturą wypłacaną a żądaną kwotą świadczenia. Różnicę tę wyraża nieprzekraczająca 833,34 zł miesięcznie wartość uwzględnienia 2 440 dniówek w stażu pracy górniczej, w związku z czym wzrost emerytury w skali roku nie przekroczyłby 10.000 złotych. W zażaleniu ubezpieczony zarzucił naruszenie „art. 398 (2)(6) § 1 i § 2 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z przyjęcia, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, podczas gdy w istocie wyrok został zaskarżony co do zasady w przedmiocie sposobu ustalenia wysokości świadczenia i to było zagadnienie zasadnicze mające jednocześnie charakter niematerialny, natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia ma tu znaczenie zupełnie marginalne nie wpływające na zasadność skargi kasacyjnej”. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3921 § 1 k.p.c., mającego zastosowanie do oceny dopuszczalności kasacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 września 2004 r. (por. art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. Nr 13, poz. 98) kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Żądanie ubezpieczonego o podwyższenie emerytury i w konsekwencji uzyskiwania comiesięcznie wyższego świadczenia pieniężnego, określane w zażaleniu jako „w istocie mające charakter niemajątkowy” ma – wbrew użytemu przez skarżącego określeniu – charakter majątkowy, gdyż taki charakter ma każde żądanie zmierzające do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz. 8). Zarazem żądanie to nie jest objęte katalogiem roszczeń przewidzianych w art. 3921 § 1 k.p.c., albowiem 3 ubezpieczony nie domaga się ustalenia prawa do emerytury, lecz kwestionuje jej wysokość. Wartość zgłoszonego roszczenia decyduje o niedopuszczalności kasacji (por. między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1996 r., II UKN 4/96, OSNAPiUS 1997, nr 8, poz. 138; z dnia 8 stycznia 1997 r., II UKN 40/96, OSNAPiUS 1997, nr 16, poz. 301; z dnia 14 stycznia 1997 r., II UKN 51/96, OSNAPiUS 1997, nr 17, poz. 329; z dnia 21 lipca 2003 r., II UZ 45/03, OSNP 2004, nr 11, poz. 200). W tym stanie rzeczy zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI