I UZ 56/05

Sąd Najwyższy2006-02-23
SNubezpieczenia społecznejednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowejŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społecznechoroba zawodowajednorazowe odszkodowaniekasacjawartość przedmiotu sporuniedopuszczalnośćSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego na odrzucenie jego kasacji, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagane 10 000 zł.

Sąd Okręgowy odrzucił kasację ubezpieczonego M.W. od wyroku oddalającego jego apelację w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, wskazując na niedopuszczalność kasacji z powodu wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł. Ubezpieczony wniósł zażalenie, argumentując niemożność określenia wartości przedmiotu sporu w sprawach o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że kasacja była niedopuszczalna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagana kwota, a tym samym oddalił zażalenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonego M.W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku, który odrzucił jego kasację od wyroku oddalającego apelację w sprawie o przyznanie wyższego jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej. Sąd Okręgowy uznał kasację za niedopuszczalną, powołując się na art. 392¹ § 1 k.p.c., gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 000 zł. Ubezpieczony w zażaleniu argumentował, że w sprawach o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej określenie wartości przedmiotu zaskarżenia jest niemożliwe. Sąd Najwyższy, stosując przepisy sprzed nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, powołał się na uchwałę II UZP 7/05, zgodnie z którą nieuzupełnienie braku apelacji w postaci nieoznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia może stanowić podstawę jej odrzucenia. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jednorazowe odszkodowanie jest roszczeniem pieniężnym, a jego wartość powinna być określona. W tej konkretnej sprawie, mimo że w kasacji nie określono wartości przedmiotu zaskarżenia, została ona wcześniej określona w apelacji na kwotę 8 525 zł, co potwierdzało jej niższość od wymaganego progu 10 000 zł. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jednorazowe odszkodowanie jest roszczeniem pieniężnym, a jego wartość powinna być określona, co jest warunkiem dopuszczalności kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym jednorazowe odszkodowanie jest typowym roszczeniem pieniężnym, a jego wartość powinna być określona w postępowaniu sądowym, nawet jeśli nie wynika ona bezpośrednio z decyzji organu rentowego. Brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji lub kasacji może prowadzić do jej odrzucenia, jeśli wartość ta jest niższa niż wymagana prawem kwota.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 392¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieuzupełnienie przez stronę w wyznaczonym terminie braku apelacji polegającego na nieoznaczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o prawo majątkowe może stanowić podstawę jej odrzucenia.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi pozwu, w tym oznaczenie żądania i wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 468 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sądu dokonania czynności wyjaśniających w celu dokładniejszego określenia zgłoszonych żądań.

k.p.c. art. 212

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przewodniczącego zadawania pytań w celu ustalenia spornych okoliczności i wyjaśnienia żądań.

k.p.c. art. 325

Kodeks postępowania cywilnego

Treść wyroku.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie co do istoty sprawy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł. Jednorazowe odszkodowanie jest roszczeniem pieniężnym, którego wartość powinna być określona.

Odrzucone argumenty

W sprawach o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej określenie wartości przedmiotu zaskarżenia jest niemożliwe.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych i określenie wartości tego przedmiotu w sprawie o jednorazowe odszkodowanie jest niemożliwe albowiem wartość ta wynika z orzeczenia o wysokości uszczerbku na zdrowiu

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Beata Gudowska

członek

Józef Iwulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach ubezpieczeniowych, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji k.p.c. z 2004 r. oraz specyfiki spraw o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Kiedy kasacja w sprawie o odszkodowanie jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 8525 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UZ 56/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 lutego 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) 
SSN Beata Gudowska 
SSN Józef Iwulski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z odwołania M. W. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. 
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2006 r., 
zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w G. 
z dnia 14 października 2005 r., sygn. akt VIII Ua …/04, 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 14 października 2005 r., VIII Pa …/04, Sąd 
Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. odrzucił kasację 
ubezpieczonego M.W. od wyroku tego Sądu z dnia 21 grudnia 2004 r., 
oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 15 czerwca 2004 r., VI U …/03, którym 
oddalono odwołanie ubezpieczonego w sprawie o przyznanie wyższego 
jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej. Sąd Okręgowy 

 
 
2 
stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia 
jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3921 § 1 k.p.c.). 
Na postanowienie to ubezpieczony wniósł zażalenie, w którym wywiódł w 
szczególności, że "Sąd bezpodstawnie oddalił skargę w związku z brakiem 
formalnym wynikającym z nieokreślenia wartości przedmiotu zaskarżenia, nie 
bacząc na fakt, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń 
społecznych i określenie wartości tego przedmiotu w sprawie o jednorazowe 
odszkodowanie jest niemożliwe albowiem wartość ta wynika z orzeczenia o 
wysokości uszczerbku na zdrowiu, a w tym przedmiocie odwołujący nie jest w 
stanie określić tego uszczerbku - to bowiem jest przedmiotem sporu". 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Ze względu na datę wydania wyroku Sądu drugiej instancji, w sprawie mają 
zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu sprzed nowelizacji Kodeksu 
postępowania cywilnego dokonanej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie 
ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) - art. 3 tej ustawy. 
Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 lipca 2005 r., II UZP 7/05 
(OSNP 2005 nr 24, poz. 396) nieuzupełnienie przez stronę w wyznaczonym 
terminie braku apelacji polegającego na nieoznaczeniu wartości przedmiotu 
zaskarżenia w sprawie o prawo majątkowe (art. 368 § 2 k.p.c.) może stanowić 
podstawę jej odrzucenia (art. 370 k.p.c.), także w sprawie z zakresu ubezpieczeń 
społecznych. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy szczegółowo rozważył 
problematykę wartości przedmiotu sporu i przedmiotu zaskarżenia w sprawie z 
zakresu ubezpieczeń społecznych, a w szczególności w sprawie o jednorazowe 
odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy 
pracy lub chorobą zawodową. Sąd Najwyższy stwierdził, że jednorazowe 
odszkodowanie jest typowym roszczeniem pieniężnym, nawet jeżeli jego wysokość 
nie wynika z decyzji organu rentowego. Postępowanie sądowe wszczynane jest 
wniesieniem odwołania od decyzji organu rentowego, które spełnia funkcję pozwu 
w zakresie wszczęcia postępowania sądowego (por. np. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., II UZ 141/00, OSNAPiUS 2002 nr 19, poz. 
472). Nie można wprawdzie wymagać, aby w odwołaniu ubezpieczony określił 

 
 
3 
dokładnie żądanie, a w sprawach o prawo majątkowe oznaczył wartość przedmiotu 
sporu i w przypadku roszczenia pieniężnego wskazał żądaną kwotę (art. 187 § 1 
pkt 1 k.p.c., ale nie oznacza to, że sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych 
może się toczyć bez oznaczenia żądania. Jeżeli ubezpieczony nie określił swego 
żądania, to obowiązkiem sądu jest dokonanie wyjaśnienia tej kwestii, czemu służy 
przeprowadzenie czynności wyjaśniających, których celem jest w szczególności 
dokładniejsze określenie zgłoszonych żądań (art. 468 § 2 pkt 1 k.p.c.). W każdym 
razie, na rozprawie jeszcze przed wszczęciem postępowania dowodowego 
przewodniczący przez zadawanie pytań powinien ustalić, jakie z istotnych 
okoliczności sprawy są między stronami sporne i dążyć do ich wyjaśnienia (art. 212 
k.p.c.). Mieści się w tym przede wszystkim ustalenie żądania ubezpieczonego, bo 
także w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych wyrok sądu ma rozstrzygać o 
żądaniach stron (art. 325 i 47714 § 2 k.p.c.). Orzeczenie co do istoty sprawy 
powinno oznaczać więc przyznanie ubezpieczonemu określonego świadczenia 
zgodnie z żądaniem (w całości) lub w części. W prawidłowo prowadzonym 
postępowaniu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych po pierwszej 
rozprawie powinno być więc znane żądanie, a jeżeli chodzi o takie świadczenia, jak 
jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, powinna być znana 
kwota pieniężna żądanego odszkodowania. Nie ma więc żadnych szczególnych 
względów, aby w sprawie z zakresu ubezpieczeń w dalszych fazach postępowania 
sądowego nie stosować ogólnych zasad, w tym zasad dotyczących oznaczania 
wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji i skutków nieuzupełnienia braków w 
tym zakresie. 
W rozpoznawanej sprawie ubezpieczony odwołał się od decyzji Zakładu 
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2002 r., odmawiającej przyznania 
jednorazowego odszkodowania w związku z pogorszeniem się stanu jego zdrowia. 
W odwołaniu ubezpieczony określił, że domaga się jednorazowego odszkodowania 
odpowiadającego uszczerbkowi w wysokości 55%, w miejsce ustalonego 
uszczerbku na zdrowiu na poziomie 30%. Przedmiot sporu został w ten sposób 
określony 
w 
sposób 
jednoznaczny 
jako 
jednorazowe 
odszkodowanie 
odpowiadające 25% uszczerbku na zdrowiu. W taki sposób przedmiot sporu został 
też określony w uzasadnieniu apelacji, a na wezwanie Sądu wartość przedmiotu 

 
 
4 
zaskarżenia została określona na kwotę 8.525 zł (pismo pełnomocnika 
ubezpieczonego z dnia 30 sierpnia 2004 r.). W kasacji ubezpieczonego nie 
określono wartości przedmiotu zaskarżenia, ale nie może być ona większa niż 
wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w apelacji. Przesłanką odrzucenia 
kasacji nie było nieuzupełnienie jej braku formalnego (niewskazanie wartości 
przedmiotu zaskarżenia), ale stwierdzenie, że kasacja nie spełnia warunku 
określonego w art. 3921 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. (zdanie drugie tego przepisu nie 
ma w sprawie zastosowania), gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od 
wymaganej tym przepisem kwoty dziesięć tysięcy złotych. 
Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w 
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI