I UZ 42/18

Sąd Najwyższy2018-11-15
SNubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniainterpretacja przepisówZUSskładki na ubezpieczenia społecznekodeks postępowania cywilnegopostępowanie przed Sądem Najwyższym

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego, potwierdzając, że skarga kasacyjna w sprawie o wydanie pisemnej interpretacji przepisów podlega wymogom formalnym dotyczącym wartości przedmiotu zaskarżenia.

Organ rentowy złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego odrzucającego jego apelację w sprawie o wydanie pisemnej interpretacji przepisów. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia i sposobu jej wyliczenia. Organ rentowy w zażaleniu argumentował, że sprawy o wydanie interpretacji nie mają charakteru majątkowego i nie podlegają tym wymogom. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko, że sprawy o ustalenie podstawy wymiaru składek mają charakter majątkowy i wymagają spełnienia wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną organu od wyroku dotyczącego wydania pisemnej interpretacji przepisów. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ pełnomocnik organu rentowego nie uzupełnił braków formalnych w postaci wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia i sposobu jego wyliczenia, mimo wezwania sądu. Organ rentowy argumentował, że sprawy o wydanie interpretacji przepisów nie mają charakteru majątkowego i nie podlegają wymogom dotyczącym wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy w składzie orzekającym podzielił stanowisko, że sprawy o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne mają charakter majątkowy. W związku z tym, skarga kasacyjna w takiej sprawie musi spełniać wymogi formalne, w tym oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał, że wskazanie kwoty 10.000 zł jako wartości przedmiotu zaskarżenia z zaznaczeniem, że jest to kwota podana „z daleko posuniętej ostrożności procesowej” i brak wskazania sposobu jej wyliczenia, nie spełnia wymogów formalnych. Dlatego też, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że sprawy o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne mają charakter majątkowy, co oznacza, że skarga kasacyjna w takich sprawach musi spełniać wymogi formalne dotyczące wartości przedmiotu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O.spółkaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawa o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa jest sprawą o prawa majątkowe.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.d.g. art. 10

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek ma charakter majątkowy. Wskazanie kwoty bez sposobu jej wyliczenia nie spełnia wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Sprawa o wydanie pisemnej interpretacji przepisów nie jest sprawą o prawa majątkowe. Skarga kasacyjna w sprawach o wydanie interpretacji przepisów przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Wskazanie kwoty 10.000 zł jako wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet podanej z ostrożności, jest wystarczające.

Godne uwagi sformułowania

„z daleko posuniętej ostrożności procesowej” „nie kreując przy tym żadnego prawa lub obowiązku po stronie przedsiębiorcy” „wartość przedmiotu sporu” „wartość przedmiotu zaskarżenia” „sprawa taka jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c.” „nie jest jednocześnie sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczeniem społecznym w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c.”

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący

Bohdan Bieniek

członek

Piotr Prusinowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących interpretacji przepisów prawa, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wydawania pisemnych interpretacji przepisów i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeniowymi i postępowaniem cywilnym, ponieważ precyzuje wymogi formalne skargi kasacyjnej w sprawach o wydanie interpretacji przepisów.

Czy skarga kasacyjna w sprawie o interpretację przepisów musi mieć określoną wartość? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UZ 42/18
POSTANOWIENIE
Dnia 15 listopada 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący)
‎
SSN Bohdan Bieniek
‎
SSN Piotr Prusinowski (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.
‎
o wydanie pisemnej interpretacji przepisów,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 listopada 2018 r.,
‎
zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w
(…)
‎
z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt III AUa
(…)
,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w
(…)
odrzucił skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku tego Sądu z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł skargę kasacyjną, w której zaznaczył, że nie zgadza się z treścią wyroku Sądu Apelacyjnego. Orzeczeniem tym oddalono apelację organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 listopada 2016 r., mocą którego zmieniono zaskarżoną decyzję i uznano za prawidłowe stanowisko strony odwołującej zawarte we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek.
Sąd Apelacyjny w
(…)
wezwał pełnomocnika organu rentowego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez wskazanie wartości przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia z podaniem sposobu wyliczenia.
W
piśmie procesowym z dnia 14 maja 2018
r. pełnomocnik organu rentowego wskazał, że w sprawach rozpoznawanych w trybie wydawania pisemnych interpretacji przepisów prawa brak jest wartości przedmiotu sporu. Interpretacja ta stanowi jedynie przedstawienie rozumienia określonego przepisu prawa przez Zakład, nie kreując przy tym żadnego prawa lub obowiązku po stronie przedsiębiorcy.
Z
daleko posuniętej ostrożności procesowej jako wartość przedmiotu zaskarżenia pełnomocnik wskazał kwotę 10.000 zł.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd Apelacyjny podkreślił, że dopuszczalność skargi kasacyjnej z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia wynika ze szczególnych przepisów o postępowaniu kasacyjnym (art. 398
1
i art. 398
2
§ 1 k.p.c.), co sprawia, iż w procedurze tej w każdym stanie sprawy sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy mają obowiązek zweryfikowania wystąpienia tej bezwzględnej przesłanki procesowej. Niewskazanie przez pełnomocnika skarżącego w zakreślonym terminie sposobu wyliczenia wartości przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia uniemożliwiło sądową kontrolę dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej.
Z rozstrzygnięciem Sądu Apelacyjnego nie zgodził się o
rgan rentowy wskazując w zażaleniu na naruszenie art. 398
2
§ 1 k.p.c. i art. 398
4
§ 2 k.p.c. przez błędną interpretację tych przepisów i uznanie, że skarga kasacyjna nie czyni zadość art. 398
4
§ 2 k.p.c., gdyż nie zawiera oznaczenia wartości zaskarżenia oraz wskazując na naruszenie art. 398
6
§ 2 k.p.c. przez bezpodstawne odrzucenie skargi kasacyjnej. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie chodzi de facto o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego albo o stwierdzenie braku takiego obowiązku, co z kolei implikuje twierdzenie o prawie do wywiedzenia skargi bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie może doprowadzić do zamierzonego skutku.
Na wstępie należy rozstrzygnąć dwa problemy: po pierwsze, czy rozpatrywana sprawa jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398
2
§ 1 k.p.c.; po drugie, czy jest sprawą o objęcie ubezpieczeniem społecznym, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej nie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Co do wykładni i zastosowania art. 398
2
§ 1 k.p.c. w sprawach o wydanie pisemnej interpretacji na wniosek złożony w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela stanowisko przyjęte w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2015 r. (II UZ 1/15, LEX nr 1666892), a mianowicie, że sprawa taka jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398
2
§ 1 k.p.c., a rozstrzygnięcie, czy jest sprawą o objecie ubezpieczeniem społecznym powinno zostać dokonane na podstawie treści wniosku przedsiębiorcy występującego o interpretację.
Wobec powyższego należy dokonać analizy wniosku o wydanie pisemnej interpretacji, na skutek którego organ rentowy wydał decyzję, od której wniesiono odwołanie inicjujące postępowanie sądowe w tej sprawie. We wniosku Spółka sformułowała wątpliwość prawną,
czy będąc płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe), na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych będzie zobowiązana do naliczania i potrącania składek na wyżej wymienione ubezpieczenia i fundusze od wartości przychodu, który pracownik uzyskuje w związku z udostępnieniem mu przez Spółkę samochodu służbowego do celów prywatnych. Spółka wyjaśniła, że możliwość skorzystania przez pracowników z wyżej wymienionych przejazdów uwarunkowana będzie ponoszeniem przez pracowników częściowej opłaty za usługę w wysokości ustalonej przez Spółkę. Kwota odpłatności nie przewyższy ceny rynkowej za usługi najmu samochodów osobowych świadczonych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie wyżej wymienionych usług. Dodatkowo opłata ponoszona przez pracowników będzie każdorazowo niższa od wartości nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania do celów prywatnych, tj. 200,00 zł miesięcznie dla samochodów o pojemności silnika do 1600 cm
3
oraz 400,00 zł miesięcznie dla samochodów o pojemności silnika powyżej 1600 cm
3
. Jednocześnie wskazała, że wysokość odpłatności oraz warunki wykorzystywania z samochodów służbowych do celów prywatnych jako środka lokomocji zostaną uregulowane w obowiązującym w Spółce regulaminie wynagradzania, zaś nabywane świadczenia będą miały wyłącznie postać niepieniężną bez możliwości uzyskania przez pracownika ekwiwalentu pieniężnego świadczeń.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatem włączenie określonego świadczenia do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, czyli ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że sprawa o ustalenie wysokości podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne ma charakter majątkowy i nie jest jednocześnie sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 398
2
§ 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2014 r., I UZ 11/14, LEX nr 1504749; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2002 r., II UZ 94/02, OSNP 2004 nr 6, poz. 107). Nie ma zatem racji skarżący, iż w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. W takiej sytuacji wobec braku oznaczenia w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia oraz podania przez pełnomocnika skarżącego w zakreślonym terminie jako tej wartości kwoty 10
.000 zł bez wskazania
sposobu jej wyliczenia z jednoczesnym zaznaczeniem, że
w sprawach wydawania pisemnych interpretacji przepisów prawa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych brak jest wartości przedmiotu sporu, a wskazana kwota została podana „z daleko posuniętej ostrożności procesowej”, zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny
art. 398
6
§ 2 k.p.c. nie jest zasadny. W postanowieniu z dnia 18 listopada 2014 r., (II UZ 48/14,
LEX nr 1565768)
Sąd Najwyższy przyjął, że określenie kwoty mieszczącej się w ramach dopuszczalności skargi kasacyjnej wymaga odpowiedniego wyliczenia, więc nie wystarczy tylko wskazanie odpowiednio wysokiej kwoty. Jeżeli dopiero przedstawienie sposobu jej wyliczenia umożliwia sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia przez sąd, to wezwanie do przedstawienia sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżania jest wezwaniem do usunięcia braku formalnego skargi. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 398
4
§ 2 k.p.c. Przepis ten dotyczy zagadnienia, które nie było przedmiotem rozstrzygania w sprawie, mianowicie
elementu skargi kasacyjnej w postaci wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI