I UZ 4/24

Sąd Najwyższy2024-04-10
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
Sąd Najwyższyzażaleniewyłączenie sędziegoprawo procesoweubezpieczenia społeczneniezależność sądownictwaprawo unijne

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, uznając je za niedopuszczalne.

Ubezpieczony W. S. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy. W zażaleniu podniesiono zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. oraz prawa unijnego dotyczących niezależności sądownictwa. Sąd Najwyższy odrzucił jednak zażalenie jako niedopuszczalne, wskazując na wyczerpujący katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do SN określony w k.p.c.

Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonego W. S. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2024 r., które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I USK 196/23. Ubezpieczony domagał się zmiany postanowienia poprzez wyłączenie sędziego lub uchylenie postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. (art. 48 § 1 pkt 1, art. 49 § 1 w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c.) oraz prawa unijnego (art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 KPP UE, art. 6 ust. 1 EKPC) w kontekście zasady niezależności sądownictwa i podziału władzy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że jest ono niedopuszczalne. Powołując się na art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c. oraz jednolitą judykaturę, Sąd Najwyższy podkreślił, że katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do SN jest wyczerpujący i nie obejmuje postanowień Sądu Najwyższego w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. W związku z tym zażalenie zostało odrzucone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego nie jest dopuszczalne.

Uzasadnienie

Katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpująco określony w art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c. i nie obejmuje postanowień Sądu Najwyższego w przedmiocie wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394¹ § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dodatkowe postanowienia sądu drugiej lub pierwszej instancji podlegające zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na możliwość stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach kasacyjnych do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego.

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa niewłaściwe obsadzenie sądu jako przyczynę nieważności postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpujący i określony w art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c. Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego nie mieści się w katalogu postanowień zaskarżalnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 49 § 1 w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 KPP UE, art. 6 ust. 1 EKPC w związku z art. 177 i art. 10 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, jest określony w art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c., przy czym wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują zatem możliwości wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego, w tym na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego.

Skład orzekający

Halina Kiryło

przewodniczący

Robert Stefanicki

członek

Leszek Bielecki

członek

Agnieszka Żywicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia dotyczące wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zażalenie zostało wniesione na postanowienie SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością zażalenia i wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy zażalenie na decyzję o wyłączeniu sędziego SN jest dopuszczalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I UZ 4/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło
w sprawie z odwołania W. S.
‎
przeciwko Zakładowi Emerytalno-Rentowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji w Warszawie
‎
o wysokość emerytury i renty inwalidzkiej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 kwietnia 2024 r.,
‎
zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z dnia 3 stycznia 2024 r., sygn. akt I USK 196/23,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 3 stycznia 2024 r. oddalił wniosek ubezpieczonego W. S.  o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Leszka Bieleckiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I USK 196/23.
W. S.  złożył zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Najwyższego, zaskarżając je w całości i wnoszą o jego zmianę przez wyłącznie od rozpoznania sprawy I USK 196/23 sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zniesienie postępowania z udziałem sędziego Sądu Najwyższego Agnieszki Żywickiej i Roberta Stefanickiego, a także o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego obowiązku zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w postępowaniu kasacyjnym.
Składający zażalenie podniósł zarzuty naruszenia: (-) art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., przez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do braku wyłączenia od rozpoznania sprawy SSN Roberta Stefanickiego, które implikuje nieprawidłowe obsadzenie Sądu, a w konsekwencji pozbawienie ubezpieczonego prawa do niezależnego, bezstronnego i niezawisłego Sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP rozpatrującego jego wniosek; (-) art. 49 § 1 w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c., przez jego niewłaściwe zastosowanie; (-) art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, przez ich błędną wykładnię sprowadzającą się do przyjęcia, że Polska nie jest związana prawem UE, a polski ustawodawca niezależnie od woli ustrojodawcy może kreować przepisy regulujące powoływanie sędziów z naruszeniem zasady niezależności sądownictwa oraz podziału władzy (art. 177 w związku z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Sądy Powszechne są sądami europejskimi, a w konsekwencji muszą być sądami ustanowionymi przez prawo w myśl art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności; (-) art. 49 § 1 k.p.c., przez jego niezastosowanie, sprowadzające się do błędnego przyjęcia w zaskarżonym postanowieniu, że sposób wybrania Roberta Stefanickiego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego nie ma wpływu na jego osobiste preferencje i negatywny stosunek do sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 394
1
§ 1 oraz § 1
1
k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem niniejszego zażalenia nie jest postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną lub postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, albo orzeczenie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, jest określony w art. 394
1
§ 1 i 1
1
k.p.c., przy czym wyliczenie to ma charakter wyczerpujący (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 2022 r.,
III CZ 229/22
, LEX nr 3480445; z dnia 14 lutego 2023 r.,
I PUNP 1/22
, LEX nr 3508927; z dnia 28 sierpnia 2023 r.,
III CZ 8/23
, LEX nr 3602028; z dnia 8 listopada 2023 r., III PZ 8/23, LEX nr 3622602). Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują zatem możliwości wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego, w tym na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego.
Przedstawionej na wstępie reguły procesowej w kwestii dopuszczalności zażalenia nie modyfikują wskazane w zażaleniu przepisy prawa międzynarodowego, choćby implikowały nieważność postępowania przed Sądem Najwyższym.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 394
1
§ 1 i 2 oraz art. 394
1
§ 3 w związku z art. 398
6
§ 3 k.p.c.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI