I UZ 39/11

Sąd Najwyższy2011-11-24
SAOSubezpieczenia społecznerenty z ubezpieczenia społecznegoŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaubezpieczenia społecznerentawypadek przy pracySąd Najwyższyk.p.c.stan zdrowiaprawomocność

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że pogorszenie stanu zdrowia po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie. Pełnomocnik ubezpieczonego złożył zażalenie, zarzucając sądowi błędną ocenę merytoryczną i naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że obecne przepisy pozwalają na odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym, jeśli podstawa wznowienia rzeczywiście nie istnieje, a pogorszenie stanu zdrowia po uprawomocnieniu się wyroku nie jest taką podstawą.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Sąd Apelacyjny uznał, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, a podniesione okoliczności faktyczne i dowody nie mogły stanowić podstawy do wznowienia, zwłaszcza że powód nie wykazał, iż nowe fakty zostały wykryte po uprawomocnieniu się wyroku lub że nie mógł z nich skorzystać wcześniej. Pełnomocnik ubezpieczonego zarzucił naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że sąd dokonał oceny merytorycznej zamiast formalnej i nie odniósł się do pogorszenia stanu zdrowia jako podstawy wznowienia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że nowelizacja k.p.c. pozwala na odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym, jeśli podstawa wznowienia rzeczywiście nie istnieje. Podkreślono, że przesłanki z art. 403 § 2 k.p.c. (wykrycie nowych faktów lub dowodów, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy i z których strona nie mogła skorzystać wcześniej) muszą być spełnione łącznie. W tym przypadku, pogorszenie stanu zdrowia, które nastąpiło po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pogorszenie stanu zdrowia, które nastąpiło po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 403 § 2 k.p.c. wymaga łącznego zaistnienia trzech przesłanek: wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów lub dowodów, które istniały w toku postępowania, możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Pogorszenie stanu zdrowia, które wystąpiło po prawomocności wyroku, nie spełnia tych kryteriów, ponieważ nie istniało w toku postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
T. C.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie, a postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pogorszenie stanu zdrowia po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Obecne brzmienie art. 410 § 1 k.p.c. pozwala na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym, jeśli podstawa wznowienia rzeczywiście nie istnieje.

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny dokonał oceny merytorycznej zamiast formalnej przy odrzucaniu skargi o wznowienie. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 410 § 1 k.p.c. może nastąpić tylko wtedy, gdy skarga nie opiera się na ustawowej podstawie, nie zaś gdy podstawa nie jest merytorycznie uzasadniona.

Godne uwagi sformułowania

wskutek uchylenia art. 411 k.p.c., nastąpiła eliminacja dwustopniowego postępowania stwierdzenie na posiedzeniu niejawnym dopuszczalności wznowienia nie ogranicza się do badania, czy wskazane przez wnoszącego skargę okoliczności oparte są na przewidzianej w ustawie podstawie wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje Uzyskanie - po uprawomocnieniu się wyroku - świadectwa lekarza specjalisty, które przedstawia wyniki badań strony procesowej i zawiera ocenę stanu zdrowia badanego odmienną od wyrażonej przez biegłych lekarzy w poprzednio zakończonym postępowaniu sądowym, nie stanowi późniejszego wykrycia takiego środka dowodowego, jaki ma na uwadze przepis art. 403 § 2 k.p.c.

Skład orzekający

Zbigniew Hajn

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Gonera

członek

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania cywilnego, w szczególności art. 403 § 2 k.p.c. w kontekście zmian stanu zdrowia po uprawomocnieniu się orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i nie obejmuje innych podstaw wznowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i cywilnego. Pokazuje ewolucję przepisów i ich interpretację.

Kiedy pogorszenie zdrowia nie wystarczy do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UZ 39/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Gonera SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania T. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wznowienie postępowania w sprawie sygn. III AUa …/08 o prawo do renty w związku z wypadkiem przy pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 listopada 2011 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 czerwca 2011 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę T. C. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 27 stycznia 2009 r. oraz zasądził koszty zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W ocenie Sądu podniesione przez skarżącego okoliczności faktyczne, jak i wnioskowane przez niego dowody nie mogą stanowić podstawy wznowienia przedmiotowego postępowania, w szczególności brak jest przesłanek do przyjęcia, 2 że powoływane przez skarżącego okoliczności faktyczne jak i wnioskowane dowody zostały wykryte po uprawomocnieniu się wyroku, a także, iż powód nie miał możliwości skorzystania z nich w toku toczącego się postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik ubezpieczonego. Wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie występuje podstawa wznowienia postępowania wskazana w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący podniósł, że Sąd Apelacyjny, rozstrzygając o wznowieniu postępowania, dokonał oceny merytorycznej czy w przedmiotowej sprawie występuje podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., nie odnosząc się jednocześnie do wskazanej jako ustawowa podstawa wznowienia okoliczności faktycznej – znacznego pogorszenia stanu zdrowia skarżącego. W ocenie skarżącego, odrzucenie skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 410 § 1 k.p.c. może nastąpić tylko wtedy, gdy skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie zaś gdy podstawa nie jest merytorycznie uzasadniona. Skarżący wskazał, że dla oceny zasadności podstawy skargi powinna zostać wyznaczona rozprawa, gdyż rozpoznanie jej bez zapewnienia stronie możliwości wzięcia w niej udziału można łączyć z nieważnością postępowania z tej przyczyny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Wnoszący zażalenie nie ma racji, twierdząc, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić z przyczyn wyłącznie formalnych. Należy mieć na uwadze, że ustawa z 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) znowelizowała przepisy dotyczące postępowania w sprawie skargi o wznowienie postępowania. Obecnie, wskutek uchylenia art. 411 k.p.c., nastąpiła eliminacja dwustopniowego postępowania, z podziałem na czynności sądowe, które mogły zostać dokonane na posiedzeniu niejawnym (wstępne badanie skargi) oraz na rozprawie. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 410 3 § 1 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie, a postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym stwierdzenie na posiedzeniu niejawnym dopuszczalności wznowienia nie ogranicza się do badania, czy wskazane przez wnoszącego skargę okoliczności oparte są na przewidzianej w ustawie podstawie wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Podnoszone przez skarżącego sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401 - 404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, wówczas gdy podnoszona podstawa nie zachodzi. Jeżeli podstawa skargi nie zostanie przez sąd stwierdzona, podlega ona w myśl art. 410 k.p.c. odrzuceniu. Zdaniem Sądu Najwyższego zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Art. 403 § 2 k.p.c. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 in fine k.p.c. jest uzależniona od łącznego zaistnienia trzech przesłanek, po pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, po drugie - możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2011 r. II UZ 11/11 (LEX nr 901617). Jak wskazał w postanowieniu z 6 maja 2010 r. Sąd Najwyższy, sygn. III PZ 3/10 podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. mogą być takie nowe okoliczności oraz środki dowodowe, które zaistniały przed rozstrzygnięciem sporu - w trakcie postępowania i przed jego zakończeniem. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. Uzyskanie - po uprawomocnieniu się wyroku - świadectwa lekarza specjalisty, które przedstawia wyniki badań strony procesowej i zawiera ocenę stanu zdrowia badanego odmienną od wyrażonej przez biegłych lekarzy w poprzednio zakończonym 4 postępowaniu sądowym, nie stanowi późniejszego wykrycia takiego środka dowodowego, jaki ma na uwadze przepis art. 403 § 2 k.p.c. (LEX nr 602065). Wskazane z skardze i w zażaleniu okoliczności tj. „znaczne nagłe pogorszenie stanu zdrowia” które wystąpiło „w ostatnich kilku miesiącach” – jak wynika z zaświadczenia lekarskiego wydanego 7 marca 2011 r. (karta 52 akt) - nie może stanowić podstawy, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Okoliczność ta bowiem nie istniała w toku postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wydanego 27 stycznia 2009 r., to jest prawie dwa lata wcześniej. Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w związku z art. 398 14 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI