I UZ 38/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, wskazując na brak zdolności postulacyjnej strony oraz niedopuszczalność samego zażalenia.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za niedopuszczalną od orzeczenia formalnego. Ubezpieczony złożył zażalenie na to postanowienie, jednak Sąd Najwyższy odrzucił je z dwóch powodów: po pierwsze, strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co jest wymogiem w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a po drugie, samo zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne.
Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez ubezpieczonego J. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania. Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 kwietnia 2021 r. odrzuciło zażalenie ubezpieczonego na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. Sąd Apelacyjny uznał, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje tylko od orzeczeń co do istoty sprawy, a nie od orzeczeń formalnych, chyba że zachodzą szczególne przesłanki określone w art. 401¹ k.p.c. Ubezpieczony wniósł zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie, podnosząc naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził dwie podstawy do jego odrzucenia. Po pierwsze, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, a wniesienie zażalenia osobiście przez stronę, która nie ma zdolności postulacyjnej, jest brakiem nieusuwalnym. Po drugie, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 53/20), zgodnie z którą na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania nie przysługuje zażalenie. W związku z tym Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania nie przysługuje zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 53/20), która jednoznacznie stwierdza niedopuszczalność takiego zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia. Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia.
k.p.c. art. 398⁶ § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące odrzucenia zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące odrzucenia zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 401¹
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady, że skarga o wznowienie postępowania nie przysługuje od orzeczeń formalnych, dotyczący sytuacji, gdy orzeczenie wydano na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący orzekania w przedmiocie niedopuszczalności środka zaskarżenia.
k.p.c. art. 394 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zażalenia.
k.p.c. art. 413
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 48 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 50 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 51
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 53
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty ubezpieczonego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych przez Sąd Apelacyjny (nie były rozpoznawane z uwagi na odrzucenie zażalenia).
Godne uwagi sformułowania
Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost jako niedopuszczalnego. Na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania nie przysługuje zażalenie.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania oraz wymóg zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale zasady dotyczące zastępstwa procesowego i dopuszczalności środków zaskarżenia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych, takich jak wymóg zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym i dopuszczalność zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków.
“Błąd formalny w Sądzie Najwyższym? Sprawdź, dlaczego Twoje zażalenie może zostać odrzucone!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I UZ 38/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) SSN Bohdan Bieniek (sprawozdawca) SSN Halina Kiryło w sprawie z odwołania J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o dodatek pielęgnacyjny na skutek skargi ubezpieczonego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt III AUo [...], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 lutego 2022 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt III AUa […], odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) , postanowieniem z dnia 15 września 2021 r., odrzucił skargę J. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 kwietnia 2021 r. (III AUo (…) ), mocą którego odrzucono jego zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 lutego 2021 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. W ocenie Sądu Apelacyjnego, skarga o wznowienie postępowania przysługuje w razie rozstrzygnięcia sporu co do istoty, nie zaś od orzeczeń formalnych (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1993 r., III AZP 18/93, OSNCP 1993 nr 6, poz. 122; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06, OSNC 2007 nr 5, poz. 71). Wyjątek od tej zasady (art. 399 § 2 k.p.c.) dotyczy podstawy wznowienia określonej w art. 401 1 k.p.c., to jest postępowania zakończonego orzeczeniem wydanym na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Dalej Sąd Apelacyjny stwierdził, że skoro ubezpieczony domaga się wznowienia orzeczenia odrzucającego jego zażalenie na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego, to tego rodzaju środek zaskarżenia jest niedopuszczalny, co obliguje do orzeczenia w myśl art. 410 § 1 k.p.c. Sam fakt niezadowolenia z orzeczenia sądu powszechnego nie otwiera dostępu do nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego złożył J. P. osobiście, podnosząc naruszenie art. 394 1 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 413, 48 § 3 k.p.c. a także art. 50 § 3 k.p.c. w związku z art. 51 i 53 oraz art. 398 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Dotyczy to także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia. Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2011 r., I CZ 59/11, LEX nr 964456). Siłą rzeczy dostrzeżone deficyty w zakresie zdolności postulacyjnej uniemożliwiają rozpoznanie zażalenia, które nota bene w ogóle jest niedopuszczalne, bowiem zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., III CZP 53/20 (LEX nr 3231809) na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania nie przysługuje zażalenie. Podniesione okoliczności tamują odniesienie się do argumentów zawartych w zażaleniu, co nie znaczy jednocześnie, że zawarty w nich wywód był prawidłowy. Wręcz przeciwnie, Sąd Apelacyjny wyjaśnił powody, dla których odrzucił jego skargę o wznowienie postępowania i to stanowisko odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 398 6 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI