I UZ 38/08

Sąd Najwyższy2009-03-06
SNubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniuŚrednianajwyższy
ubezpieczenie społeczneskarga kasacyjnaterminy procesoweSąd Najwyższyk.p.c.ZUS

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonych, potwierdzając, że art. 387 § 4 k.p.c. dotyczy wyłącznie skarg kasacyjnych Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez pełnomocnika Moniki Z. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do doręczenia wyroku z uzasadnieniem został oddalony, co skutkowało niedochowaniem terminu do zgłoszenia żądania doręczenia orzeczenia. Pełnomocnik wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, powołując się na art. 387 § 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z odwołania Moniki Z. i Marty Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o podleganie ubezpieczeniu społecznemu pracowników. Przedmiotem postępowania było zażalenie ubezpieczonych na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 listopada 2008 r., którym odrzucono skargę kasacyjną pełnomocnika Moniki Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do doręczenia wyroku z uzasadnieniem został oddalony, co spowodowało, że skarżąca nie dochowała terminu do zgłoszenia żądania doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Pełnomocnik wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, wnosząc o zastosowanie art. 387 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że przepis art. 387 § 4 k.p.c. dotyczy jedynie skarg kasacyjnych Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich, a nie stron postępowania. Termin na wniesienie skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg od doręczenia stronie orzeczenia z uzasadnieniem, co wymaga złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 387 § 4 k.p.c. dotyczy jedynie skarg kasacyjnych Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 387 § 4 k.p.c. został dodany do Kodeksu postępowania cywilnego w celu uregulowania sporządzania uzasadnień orzeczeń w sprawach, w których skargę kasacyjną wnosi podmiot niebędący stroną postępowania. Termin na wniesienie skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg od doręczenia stronie orzeczenia z uzasadnieniem, co wymaga złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
Monika Z.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Marta Ż.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 387 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczy jedynie skarg kasacyjnych Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3985 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin na wniesienie skargi kasacyjnej rozpoczyna swój bieg od doręczenia stronie orzeczenia z uzasadnieniem.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 387 § 4 k.p.c. dotyczy wyłącznie skarg kasacyjnych Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich. Termin na wniesienie skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, co wymaga wcześniejszego wniosku strony.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 387 § 4 k.p.c. do skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 387 § 4 k.p.c. normujący sporządzenie przez sąd z urzędu uzasadnienia orzeczenia w sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, został dodany do Kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. Przepis ten dotyczy jedynie skarg kasacyjnych Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich. Jedynie prima facie treść przepisu jest niezrozumiała. Z art. 3985 § 1 k.p.c. wynika jednak, iż termin na wniesienie skargi kasacyjnej rozpoczyna swój bieg od doręczenia stronie orzeczenia z uzasadnieniem.

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Małgorzata Gersdorf

sprawozdawca

Jolanta Strusińska-Żukowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 387 § 4 k.p.c. w kontekście skarg kasacyjnych wnoszonych przez strony postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z terminami i wnioskami o doręczenie orzeczeń z uzasadnieniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej związanej z terminami wnoszenia skargi kasacyjnej i interpretacją konkretnego przepisu k.p.c. Jest to istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię terminów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 6 marca 2009 r. 
I UZ 38/08 
 
Przepis art. 387 § 4 k.p.c. dotyczy jedynie skarg kasacyjnych Prokuratora 
Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich. 
 
Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf 
(sprawozdawca), Jolanta Strusińska-Żukowska. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 
2009 r. sprawy z odwołania Moniki Z. i Marty Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń 
Społecznych-Oddziałowi w B. o podleganie ubezpieczeniu społecznemu pracowni-
ków, na skutek zażalenia ubezpieczonych na postanowienie Sądu Apelacyjnego w 
Białymstoku z dnia 19 listopada 2008 r. [...] 
 
o d d a l i ł   zażalenie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2008 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną pełnomocnika 
wnioskodawczyni Moniki Z., wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2008 r., w którym to wy-
roku Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni. 
W dniu 10 października 2008 r. do Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wpłynął 
wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku 
Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2008 r. z uzasadnieniem i jed-
nocześnie wniosek o doręczenie przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem. 
Wniosek o przywrócenie terminu został oddalony. 
Od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2008 r. 
radca prawny Henryk N.- pełnomocnik Moniki Z. wniósł skargę kasacyjną. 
Sąd Apelacyjny w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną, jako niedopusz-
czalną, bowiem wniosek o przywrócenie terminu do doręczenia wyroku z uzasadnie-

 
2
niem został oddalony, co spowodowało, iż skarżąca nie dochowała terminu do zgło-
szenia żądania doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. 
 
Pełnomocnik wnioskodawczyni zaskarżyła przedmiotowe postanowienie zaża-
leniem, wnosząc o zastosowanie ad casum art. 387 § 4 k.p.c. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie wnioskodawczyni nie ma podstaw prawnych. Artykuł 387 § 4 k.p.c. 
normujący sporządzenie przez sąd z urzędu uzasadnienia orzeczenia w sprawie, w 
której wniesiono skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia, został dodany do Kodeksu postępowania cywilnego 
ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. Przepis ten dotyczy jedynie skarg kasacyjnych Pro-
kuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich (por. A.Zieliński: Komentarz 
do Kodeksu Postępowania Cywilnego, pod redakcją A. Zielińskiego, Warszawa 
2008, s. 601). 
Jedynie prima facie treść przepisu jest niezrozumiała. Z art. 3985 § 1 k.p.c. 
wynika jednak, iż termin na wniesienie skargi kasacyjnej rozpoczyna swój bieg od 
doręczenia stronie orzeczenia z uzasadnieniem. Zatem przesłanką skutecznego 
wniesienia skargi kasacyjnej jest złożenie przez stronę postępowania wniosku do 
sądu drugiej instancji o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Strona postępowania 
nie może bowiem złożyć skargi kasacyjnej nie dysponując wyrokiem wraz z uzasad-
nieniem.  
Stąd przepis art. 387 § 4 k.p.c. należy odczytywać wyłącznie w ten sposób, że 
znajduje on zastosowanie w tych sprawach, w których skargę kasacyjną wnosi pod-
miot niebędący stroną postępowania, tj. Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw 
Obywatelskich (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 września 2006 r., I CSK 
304/06, z 13 października 2005 r., I CZ 111/05, z 29 października 2007 r., II PZ 
45/07, OSNP 2009 nr 1-2, poz. 14). 
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postano-
wienia (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).  
========================================