I UZ 34/21

Sąd Najwyższy2022-02-02
SNubezpieczenia społeczneustalenie płatnika składekWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniapłatnik składekSąd Najwyższypostępowanie cywilneprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki na odrzucenie jej skargi kasacyjnej, uznając sprawę o ustalenie płatnika składek za sprawę majątkową, od której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, jednak została ona odrzucona z powodu braków formalnych, w tym braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Spółka argumentowała, że sprawa dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym, a nie praw majątkowych, co wyłączałoby wymóg podania wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że spór o to, kto jest płatnikiem składek, jest sprawą majątkową, a zatem odrzucenie skargi kasacyjnej było zasadne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Spółki I. [...] sp. z o.o. w K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została odrzucona z powodu braków formalnych, w szczególności braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia i sposobu jej obliczenia, mimo wezwania sądu. Spółka twierdziła, że sprawa dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym, a nie praw majątkowych, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że istotą sporu nie jest ustalenie tytułu podlegania ubezpieczeniom, lecz ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek, co czyni sprawę majątkową. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, wskazując, że sprawy dotyczące ustalenia płatnika składek są sprawami majątkowymi, od których dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość tę wyznacza wysokość składek za rok od jednego ubezpieczonego. Ponieważ spółka nie uzupełniła braków formalnych, Sąd Najwyższy oddalił jej zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o ustalenie płatnika składek jest sprawą o prawa majątkowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że spór o ustalenie płatnika składek, nawet jeśli dotyczy pracownika, jest sprawą majątkową, ponieważ przedmiotem sporu jest negowanie przez odwołującą się spółkę statusu płatnika składek. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza wysokość składek za rok od jednego ubezpieczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
I. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjapozwany
M. P.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o ustalenie płatnika składek jest sprawą o prawa majątkowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o ustalenie płatnika składek wyznacza wysokość składek za rok od jednego ubezpieczonego. Brak uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej skutkuje jej odrzuceniem.

Odrzucone argumenty

Sprawa o ustalenie płatnika składek nie jest sprawą o prawa majątkowe i skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem sporu nie było ustalenie tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, ale ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne widoczna w tym zakresie pozostaje bierność strony nakierowana na przedłużanie procesu sądowego sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której sporne jest tylko to, kto w okresie podlegania przez zainteresowanych ubezpieczeniom społecznym z tytułu ich zatrudnienia jako pracowników był pracodawcą (płatnikiem składek), jest sprawą o prawa majątkowe

Skład orzekający

Krzysztof Rączka

przewodniczący, sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Krzysztof Staryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru sprawy o płatnika składek jako sprawy majątkowej i konsekwencji braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach ZUS może zostać odrzucona? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I UZ 34/21
POSTANOWIENIE
Dnia 2 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Rączka (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Romualda Spyt
‎
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z odwołania I.
[…]
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.
‎
z udziałem zainteresowanej M. P.
‎
o podleganie ubezpieczeniom społecznym,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 lutego 2022 r.,
‎
zażalenia odwołującej się Spółki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa
[…]
,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w
[...]
postanowieniem z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa
[...]
odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez odwołującą się I. [...] sp. z o.o. w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[...]
z 7 stycznia 2021 r., sygn. akt III AUa
[...]
.
Wyrokiem z 7 stycznia 2021 r., sygn. akt III AUa
[...]
Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu apelacji I. [...] sp. z o.o. w K. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w B. w punkcie 2 w zakresie dotyczącym I. [...] 2000 sp. z o.o. w K. oraz w punkcie 3 w całości i w tym zakresie umorzył postępowanie, oddalił apelację w pozostałym zakresie, zasądził od I. [...] sp. z o.o. w K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i odrzucił apelację I. [...] 2000 sp. z o.o. w K.
Skargę kasacyjną od całego wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła I. [...] sp. z o.o. w K. Wobec zaistnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zarządzeniem z 25 maja 2021 r., doręczonym pełnomocnikowi odwołującej 4 czerwca 2021 r. zobowiązano stronę do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, jak i sposobu obliczenia zakreślając jednocześnie dla tego celu termin 7 dni, jak i wskazując rygor odrzucenia skargi kasacyjnej w sytuacji jej nie uzupełnienia.
Pismem procesowym z 11 czerwca 2021 r. odwołująca wskazała, że nie jest w stanie uzupełnić braków formalnych skargi i wskazać wartość przedmiotu zaskarżenia będącą sumą składek należnych za zainteresowanego. Nadto podniesiono, że w podobnej sprawie w uzasadnieniu postanowienia z 14 października 2020 r., sygn. akt I UZ 16/20 Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem sporu jest podleganie ubezpieczeniom społecznym i wówczas skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Apelacyjny wskazał, że przedmiotowa sprawa została wszczęta odwołaniem od decyzji ustalającej podleganie M. P. na podstawie umowy o pracę obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek I. [...] sp. z o.o. w K., w którym odwołująca się spółka domagała się zmiany zaskarżonej decyzji przez orzeczenie, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne w okresie objętym zaskarżoną decyzją są spółki R. oraz K.
[...]
A zatem istotą sporu nie było ustalenie tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, ale ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, którego tytuł stanowiła niekwestionowana przez strony umowa o pracę wykonywana przez M.P.
Z powyższych względów w niniejszej sprawie koniecznym było wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia celem ustalenia dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego i obowiązek ten spoczywał na stronie wnoszącej skargę kasacyjną. Strona skarżąca mimo wezwania Sądu nie przedstawiła wartości przedmiotu zaskarżenia informując z jednej strony że nie jest w stanie jej podać, a z drugiej podnosząc, że w podobnej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem sporu pozostaje ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym i wówczas stronie skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Takie działania skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika fachowego budzą niepokój Sądu, albowiem widoczna w tym zakresie pozostaje bierność strony nakierowana na przedłużanie procesu sądowego.
Sąd Apelacyjny zwrócił również uwagę na wielość prowadzonych postępowań sądowych z udziałem skarżącej, toczących się na etapie postępowania kasacyjnego, gdzie również brakiem formalnym pozostaje wartość przedmiotu zaskarżenia, co przy tożsamej obsłudze prawnej jest kwestią bardzo dobrze znaną stronie i pełnomocnikowi. Niewątpliwie strona skarżąca jest świadoma, że w znacznej większości toczących się podobnych spraw przedmiotem sporu pozostaje ustalenie płatnika składek, a nie podleganie ubezpieczeniom społecznym, a wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia na poziomie co najmniej 10.000 zł, jest warunkiem koniecznym do nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez organ rentowy, skoro jej określenia powinna dokonać strona wnosząca skargę kasacyjną.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła odwołująca się, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 398
6
§ 2 w związku z art. 398
2
§ 1 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji określającej podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentownemu, wypadkowemu, chorobowemu jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy jest to sprawa o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, w której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie odwołującej się nie zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której sporne jest tylko to, kto w okresie podlegania przez zainteresowanych ubezpieczeniom społecznym z tytułu ich zatrudnienia jako pracowników był pracodawcą (płatnikiem składek), jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398
2
§ 1 zdanie drugie k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza wysokość składek za rok od jednego ubezpieczonego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2021 r., I UZ 21/20, LEX nr 3113236).
Z taką właśnie sprawą, jak wskazana powyżej, mamy do czynienia w niniejszym przypadku, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny. Przedmiot niniejszej sprawy nie dotyczy bowiem samego faktu podlegania ubezpieczeniom społecznym przez zainteresowaną pracownicę, lecz sprowadza się do negowania przez odwołującą się posiadania statusu płatnika składek. Wobec powyższego jest to sprawa należąca do kategorii spraw majątkowych, w których dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia.
W związku z powyższym, opierając się na podstawie art. 398
14
k.p.c. w związku art. 394
1
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI