I UZ 32/21

Sąd Najwyższy2022-03-22
SNubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniom społecznymWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniapłatnik składekSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki na odrzucenie jej skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa o ustalenie płatnika składek jest sprawą majątkową, a skarga kasacyjna wymaga podania wartości przedmiotu zaskarżenia.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej z powodu niepodania wartości przedmiotu zaskarżenia. Spółka argumentowała, że sprawa dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym, a nie praw majątkowych, co wyłączałoby wymóg podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał jednak, że spór o to, kto jest płatnikiem składek, jest sprawą majątkową, a zatem skarga kasacyjna była niedopuszczalna bez określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie I. Spółki z o.o. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną spółki z powodu niepodania wartości przedmiotu zaskarżenia. Spółka twierdziła, że sprawa dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym, a nie praw majątkowych, co zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. powinno skutkować dopuszczalnością skargi kasacyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tą argumentacją. Wskazał, że gdy spór dotyczy ustalenia, kto jest płatnikiem składek, a nie samego podlegania ubezpieczeniom, jest to sprawa o charakterze majątkowym. W takim przypadku dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie może być niższa niż 10.000 zł. Sąd podkreślił, że taka wykładnia jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Ponieważ spółka nie wykonała obowiązku podania wartości przedmiotu zaskarżenia, jej zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o ustalenie płatnika składek jest sprawą o prawa majątkowe, a dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że spór o to, kto jest płatnikiem składek, a nie samo podleganie ubezpieczeniom, ma charakter majątkowy. W takich sprawach skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10.000 zł.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjapozwany
M. K.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga podania wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego).

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że sprawy o prawa majątkowe mają wartość przedmiotu zaskarżenia.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 83 § ust. 1 pkt 1a

Dotyczy ustalania płatnika składek przez organ rentowy.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o ustalenie płatnika składek jest sprawą o prawa majątkowe. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Spółka nie wykonała obowiązku podania wartości przedmiotu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Sprawa o podleganie ubezpieczeniom społecznym jest sprawą o prawa niemajątkowe, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

sprawa o ustalenie płatnika składek jest sprawą o prawa majątkowe dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia taka wykładnia utrwala się w orzecznictwie

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący, sprawozdawca

Bohdan Bieniek

członek

Krzysztof Rączka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że spór o płatnika składek jest sprawą majątkową, a skarga kasacyjna wymaga podania wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o podleganie ubezpieczeniom społecznym i dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Spór o płatnika składek: czy skarga kasacyjna zawsze jest dopuszczalna?

0

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I UZ 32/21
POSTANOWIENIE
Dnia 22 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Bohdan Bieniek
‎
SSN Krzysztof Rączka
w sprawie z odwołania I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.
‎
z udziałem zainteresowanego M. K.
‎
o podleganie ubezpieczeniom społecznym,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 22 marca 2022 r.,
‎
zażalenia odwołującej się Spółki na postanowienie Sądu Apelacyjnego
w (…) z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 23 czerwca 2021 r. odrzucił skargę kasacyjną I. sp. z o.o. w K.  od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 10 listopada 2020 r. wobec niepodania wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 398
6
§ 2 k.p.c.).
W zażaleniu skarżąca zarzuciła
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 398
6
§ 2 w związku z art. 398
2
§ 1 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji określającej podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentownemu, wypadkowemu, chorobowemu jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy jest to sprawa o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, w której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Skarżąca błędnie twierdzi, że w sprawie skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Byłoby tak, gdyby przedmiotem sprawy było objęcie zainteresowanego M. K. obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (art. 398
2
§ 1 zdanie drugie k.p.c.); co też nie zwalniałoby od podania w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia, jako że sprawa ma charakter majątkowy (art. 398
4
§ 3 k.p.c. zdanie pierwsze).
Zainteresowany był niewątpliwie pracownikiem. Potwierdza to prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z 10 listopada 2020 r. Spór dotyczył tylko tego, kto był pracodawcą. Sąd rozstrzygnął, że decyzja pozwanego była prawidłowa i w całym spornym okresie pracodawcą zainteresowanego była skarżąca spółka a nie spółki R. i K.U.K.
W takiej sytuacji nie jest to sprawa o objęcie ubezpieczeniem społecznym, tylko o ustalenie kto jest płatnikiem. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych została zmieniona i pozwany organ rentowy w decyzji ustala płatnika składek – art. 83 ust. 1 pkt 1a. Nie jest to sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z art. 398
2
§ 1 k.p.c. Dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy wówczas od wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli nie jest to sprawa, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2020 r., I UK 330/19).
Rozstrzygnięto tak samo oddalając zażalenie skarżącej w podobnej sprawie postanowieniem Sądu Najwyższego z 14 października 2021 r., I UZ 9/21.
Jeżeli w sprawie rozpoznawanej przez sąd ubezpieczeń społecznych w wyniku wniesienia odwołania przez płatnika składek nie jest sporne samo podleganie zainteresowanych ubezpieczeniom społecznym z tytułu ich zatrudnienia jako pracowników w okresach objętych zaskarżonymi decyzjami, lecz jedynie to, kto w tym okresie był ich pracodawcą a w konsekwencji płatnikiem składek na te ubezpieczenia, to rozpoznawana sprawa dotyczy ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty składek z tego tytułu, jest więc sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż 10.000 zł (art. 398
2
§ 1 zdanie drugie k.p.c.). Wartość tę wyznacza wysokość składek za jeden rok od jednego ubezpieczonego (pracownika, zainteresowanego) -
postanowienie Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2021 r., I UZ 21/20, wydane w podobnej sprawie spółki S.. Taka wykładnia utrwala się w orzecznictwie.
W sprawie, w której adresat decyzji organu rentowego nie kwestionuje tego, że dana osoba fizyczna podlega ubezpieczeniom społecznym, ale wyłącznie zaprzecza temu, że jest płatnikiem składek należnych za ubezpieczonego, spór przedmiotowo dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, a nie podlegania ubezpieczeniu. Sprawa ta nie należy zatem do kategorii wymienionej w art. 398
2
§ 1 zdanie drugie k.p.c., a o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia – postanowienie Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2021 r., III USK 31/21 (ponadto w podobnych sprawach postanowienia Sądu Najwyższego: z 25 listopada 2021 r., I UZ 22/21; z 15 grudnia 2021 r., I UZ 21/21; z 12 stycznia 2022 r., I UZ 33/21; z 8 lutego 2022 r., I UZ 41/21).
Podanie wartości przedmiotu zaskarżenia jest zwykłym obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną również, gdy sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Nie powinno być zatem problemu z podaniem wartości zaskarżenia, skoro składki są pochodne od wynagrodzenia. Zwłaszcza, iż z wyroku Sądu powszechnego wynika, że zainteresowany był pracownikiem i pracował dla skarżącej od 1 lutego 2012 r. do 24 sierpnia 2013 r., czyli w całym okresie objętym decyzją pozwanego.
Brak wykonania wymaganego przez Sąd wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia nie może być oceniany pozytywnie. Skarżąca nie wykonała zatem swojego obowiązku a ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia było w sprawie konieczne.
Uprawnione jest zatem stwierdzenie, iż skarżąca niewłaściwie odczytuje postanowienie Sądu Najwyższego z 14 października 2020 r., gdyż nie może być redukowane do cytatu, że „
zdezaktualizował się pogląd Sądu Najwyższego zawarty w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2018 r., I UZ 19/18 (…) zatem dopuszczalność skargi kasacyjnej nie jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia
”.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 398
14
k.p.c. w zw. z art. 398
4
§ 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI