I UZ 32/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie płatnika składek na odrzucenie skargi kasacyjnej, potwierdzając, że sprawy dotyczące ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne są dopuszczalne w drodze skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10 000 zł.
Sprawa dotyczyła zażalenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne nie przekroczyła 10 000 zł, co czyniło skargę niedopuszczalną. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, podkreślając utrwaloną wykładnię przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w R. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 maja 2018 r., które odrzuciło skargę kasacyjną płatnika składek. Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników, z którymi zawierano umowy cywilnoprawne. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do poszczególnych zainteresowanych nie przekroczyła 10 000 zł, a sprawa nie należała do kategorii spraw, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Płatnik składek argumentował, że przedmiotem sprawy jest objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokość składek, co powinno uzasadniać dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując na jednolitą i utrwaloną wykładnię art. 398^2 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Sąd Najwyższy potwierdził, że sprawy dotyczące ustalenia podstawy wymiaru składek, nawet jeśli wynikają z umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracodawcę z własnymi pracownikami, są sprawami o prawa majątkowe, w których decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym, odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny było prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sprawa o ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia nie niższa niż dziesięć tysięcy złotych, chyba że należy do kategorii spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 398^2 § 1 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że sprawy dotyczące ustalenia podstawy wymiaru składek, nawet jeśli wynikają z umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracodawcę z własnymi pracownikami, nie są sprawami o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, lecz sprawami o prawa majątkowe, w których decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej | instytucja | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział | instytucja | organ rentowy |
| J. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. S.-O. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| I. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba wykonująca pracę na rzecz swojego pracodawcy na podstawie umów cywilnych zawartych z pracodawcą albo z osobą trzecią, z którą także łączy pracodawcę umowa, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1 i pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa przypadki objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą o prawa majątkowe, w której decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdego z zainteresowanych nie przekroczyła 10 000 zł. Sprawa nie należy do kategorii spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty ani o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Odrzucone argumenty
Przedmiotem sprawy jest objęcie zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokość składek, co uzasadnia dopuszczalność skargi kasacyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
jednolita i utrwalona wykładnia prawa rozpoznawana sprawa nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c., w stosunku do których nie stosuje się kryterium ratio valoris determinującego dopuszczalność skargi kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być wyliczona osobno w stosunku do każdego z zainteresowanych pracowników sprawa o opłacenie przez pracodawcę (płatnika składek) składki w wysokości wynikającej z przychodu uzyskanego przez pracownika (ubezpieczonego) na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia (lub innej umowy o świadczenie usług) wykonywanej na rzecz tego pracodawcy dotyczy jedynie wysokości składki, a nie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący, sprawozdawca
Jolanta Frańczak
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 398^2 k.p.c. i sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest ważne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek, co jest częstym problemem.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawach ZUS jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UZ 32/18 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jolanta Frańczak SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej […] w R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. z udziałem zainteresowanych: J. K., M. S.-O. i I. S. o ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 października 2018 r., zażalenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej […] w R. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt III AUa […] , oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] , wyrokiem z 8 lutego 2018 r., oddalił apelację Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej […] w R. od wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. z 4 kwietnia 2017 r. Przedmiotem postępowania była wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych, będących pracownikami Szpitala, z którymi zawierano umowy cywilnoprawne. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł płatnik składek Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej […] w R., oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do zainteresowanego J. K. w wysokości 6.153 zł; w stosunku do zainteresowanej M. S.-O. – 9.263 zł oraz w odniesieniu do zainteresowanej I. S. – 9.986 zł. Sąd Apelacyjny w […] , postanowieniem z 18 maja 2018 r., odrzucił skargę kasacyjną dotyczącą tych zainteresowanych. Sąd Apelacyjny przyjął, że rozpoznawana sprawa nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c., w stosunku do których nie stosuje się kryterium ratio valoris determinującego dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd stwierdził także, że w rozpoznawanej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być wyliczona osobno w stosunku do każdego z zainteresowanych pracowników. W konsekwencji, w stosunku do żadnego z zainteresowanych wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekroczyła kwoty 10.000 zł. Płatnik składek wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 18 maja 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zaskarżając orzeczenie to w całości. Podnosząc zarzut naruszenia art. 398 2 § 1 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik płatnika składek wywiódł, że chociaż zaskarżone decyzje organu rentowego ustalają podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, to przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest przede wszystkim objęcie zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego przez płatnika składek z tytułu zawartych przez nich umów cywilnoprawnych (nazwanych umowami na świadczenia zdrowotne) – na dyżury lekarskie. W takiej sytuacji, skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne, a podniesiony w nim zarzut nie uwzględnia jednolitej i utrwalonej wykładni prawa, przedstawionej w wielu orzeczeniach Sądu Najwyższego. Zgodnie z art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Oznacza to, że poza wymienionymi kategoriami spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego), w każdej innej sprawie o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Wbrew odmiennemu twierdzeniu wnoszącego zażalenie, Sąd Apelacyjny, odrzucając skargę kasacyjną jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych, prawidłowo zakwalifikował rozpoznawaną sprawę o prawa majątkowe jako sprawę o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje dolna granica wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości dziesięciu tysięcy złotych. W utrwalonym orzecznictwie Sąd Najwyższy przyjmuje, że osoba wykonująca pracę na rzecz swojego pracodawcy na podstawie umów cywilnych zawartych z pracodawcą albo z osobą trzecią, z którą także łączy pracodawcę umowa, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik (art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1778) a płatnikiem składek z tytułu tego ubezpieczenia jest jej pracodawca. Na tym kwestia podlegania przez nią ubezpieczeniom społecznym się wyczerpuje. W związku tym sprawa o opłacenie przez pracodawcę (płatnika składek) składki w wysokości wynikającej z przychodu uzyskanego przez pracownika (ubezpieczonego) na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia (lub innej umowy o świadczenie usług) wykonywanej na rzecz tego pracodawcy dotyczy jedynie wysokości składki, a nie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, gdyż przedmiotem postępowania w takiej sprawie jest jedynie ustalenie właściwej kwoty podstawy wymiaru składki i wysokości składki, a nie samo podleganie ubezpieczeniom społecznym, ponieważ w sprawie takiej nikt nie kwestionuje, że pracownik albo osoba świadcząca usługi na podstawie umowy prawa cywilnego (zleceniobiorca) podlegają ubezpieczeniom społecznym, albowiem wynika to jednoznacznie z przepisów prawa (art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jest to zatem sprawa nie o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym, lecz sprawa o wysokość podstawy wymiaru składek, ewentualnie także wysokość składek, czyli sprawa o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia nie niższa niż dziesięć tysięcy złotych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2017 r., I UZ 55/16, LEX nr 2216194; z 29 listopada 2016 r., II UZ 49/16, LEX nr 2202501 i powołane tam orzeczenia). Skoro w rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu wynikał z przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych konstrukcji uznania osoby wykonującej pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz własnego pracodawcy za jego pracownika i dotyczył ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, to o dopuszczalności skargi kasacyjnej decydowała wartość przedmiotu zaskarżenia nie niższa niż dziesięć tysięcy złotych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2016 r., II UZ 63/16, LEX nr 2046363 i powołane w nim inne orzeczenia). Mając na uwadze przedstawione argumenty, Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w związku z art. 398 14 k.p.c. orzekł o oddaleniu zażalenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI