I UZ 32/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu od wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skarga została złożona do Sądu Okręgowego, który następnie przekazał ją do Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uznał, że datą skuteczną wniesienia skargi jest data jej przekazania przez Sąd Okręgowy, co nastąpiło po terminie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania miarodajna jest data jej wniesienia do sądu, bez względu na jego właściwość, zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 406 k.p.c. Podkreślił również, że pisma procesowe, zwłaszcza te sporządzone przez osoby działające osobiście bez profesjonalnego pełnomocnika, należy interpretować zgodnie z rzeczywistą wolą i celem autora, stosując reguły wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.). W tej sprawie, mimo błędnego oznaczenia sądu i przedmiotu zaskarżenia, intencja skarżącej była jasna i dotyczyła sprawy o przyznanie renty rodzinnej, a skarga została złożona w terminie do Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminu wnoszenia skargi o wznowienie postępowania, wykładnia pism procesowych składanych przez osoby nieprofesjonalne, oraz zasady dotyczące podstaw wznowienia postępowania w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie wyroku TK, ale ogólne zasady wykładni pism i terminu wnoszenia skargi mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o wznowienie postępowania wniesiona do niewłaściwego sądu, a następnie przekazana do sądu właściwego, jest wniesiona w terminie, jeśli data przekazania przez sąd niewłaściwy jest po terminie, ale data pierwotnego złożenia jest w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga o wznowienie postępowania wniesiona do niewłaściwego sądu, a następnie przekazana do sądu właściwego, jest skutecznie wniesiona w terminie, jeśli data pierwotnego złożenia jest w terminie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania miarodajna jest data jej wniesienia do sądu, bez względu na jego właściwość, zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 406 k.p.c. Błędne jest stanowisko, że liczy się data przekazania przez sąd niewłaściwy.
Jak należy interpretować pisma procesowe wnoszone przez osoby fizyczne działające osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w przypadku błędnego oznaczenia sądu lub przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować reguły wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.), uwzględniając wszystkie okoliczności towarzyszące złożeniu pisma, aby ustalić rzeczywistą wolę i cel autora.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że pisma procesowe sporządzone przez strony działające osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, wymagają wykładni mającej na celu ustalenie rzeczywistej intencji autora, zgodnie z art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. i art. 65 k.c.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu dotyczącego prawa do renty rodzinnej z Konstytucją może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, w którym orzeczenie odmawiające renty opierało się na innym przepisie?
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, jeśli przepis uznany za niezgodny z Konstytucją nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zaskarżonym orzeczeniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis prawa uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 14 września 2009 r. (był nim bowiem art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.), a zatem nie może stanowić podstawy wznowienia tegoż postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
| A. D. | osoba_fizyczna | radca prawny |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
k.p.c. art. 406
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania ze skargi o wznowienie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 407 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 405
Kodeks postępowania cywilnego
Właściwość sądu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Reguły wykładni oświadczeń woli.
u.e.r.f.u.s. art. 70 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący prawa do renty rodzinnej dla małżonki rozwiedzionej, uznany za niezgodny z Konstytucją.
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia odwołania.
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 11 § 1
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § 2
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania wniesiona do niewłaściwego sądu jest skuteczna, jeśli została złożona w terminie. • Pisma procesowe osób fizycznych działających osobiście należy interpretować zgodnie z ich rzeczywistą wolą i celem, stosując reguły wykładni oświadczeń woli. • Nietypowe oznaczenie przedmiotu zaskarżenia przez osobę nieprofesjonalną nie powinno prowadzić do odrzucenia skargi, jeśli intencja jest jasna.
Odrzucone argumenty
Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie, ponieważ została złożona do niewłaściwego sądu, a data przekazania przez sąd niewłaściwy jest miarodajna. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, jeśli nie był podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonym orzeczeniu.
Godne uwagi sformułowania
dla oceny zachowania terminu do wniesienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia miarodajna jest data nadania go przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego, a nie data nadania pod adres sądu niewłaściwego. • Błędne jest zatem stanowisko Sądu, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została po terminie przewidzianym w 407 § 2 k.p.c. • Wyjaśnienia rzeczywistej intencji autora wymagają zwłaszcza pisma sporządzone przez stronę działająca osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. • mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.
Skład orzekający
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
przewodniczący
Bogusław Cudowski
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu wnoszenia skargi o wznowienie postępowania, wykładnia pism procesowych składanych przez osoby nieprofesjonalne, oraz zasady dotyczące podstaw wznowienia postępowania w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie wyroku TK, ale ogólne zasady wykładni pism i terminu wnoszenia skargi mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd chroni prawa obywateli, którzy nie mają wiedzy prawniczej i popełniają błędy formalne, interpretując przepisy w sposób korzystny dla strony, która działała w dobrej wierze.
“Błąd formalny nie przekreślił szansy na sprawiedliwość: Sąd Najwyższy stanął po stronie obywatela.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.