I UZ 27/11

Sygn. akt I UZ 27/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Hajn 
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca) 
 
w sprawie z odwołania T. L., W. S. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o ubezpieczenie społeczne, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 października 2011 r., 
zażaleń ubezpieczonych na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 25 stycznia 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenia. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 
dnia 25 stycznia 2011 r. odrzucił skargi T. L. i W. S. o wznowienie postępowania 
zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 9 grudnia 2008 r. 
oddalającym wniesione przez nich apelacje od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu 
Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 18 lutego 2008 r. oddalającego ich 
odwołania od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 
2007 r. stwierdzających podleganie przez nich obowiązkowo ubezpieczeniom 
społecznym w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 29 grudnia 1999 r., z tytułu 
prowadzonej działalności gospodarczej. 

 
 
2 
Sąd wskazał, że powołana przez wnioskodawców w skargach okoliczność w 
postaci odmiennego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie o takim samym 
przedmiocie sporu w oparciu o przyjęte w poczet dowodów publikacje organu 
rentowego o charakterze prawnym pochodzące z 1999 r. i z 2000 r., a istniejące na 
długo przed prawomocnym zakończeniem postępowania, którego wznowienia 
wnioskodawcy się domagają,  nie stanowi okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 
403 § 2 k.p.c. Zdaniem Sądu, nowe fakty i dowody nie mogą odnosić się do 
stanowiących podstawę prawomocnego wyroku norm prawnych i ich interpretacji. 
Skargi wnioskodawców jako nieoparte na ustawowej podstawie wznowienia z mocy 
art. 410 k.p.c. podlegały więc odrzuceniu.  
W zażaleniach na powyższe postanowienie wnioskodawcy, żądając jego 
uchylenia i wznowienia postępowań objętych skargami, zarzucili Sądowi 
niewłaściwe zastosowanie art. 403 k.p.c., polegające na jego błędnej wykładni i 
uznaniu, że w niniejszej sprawie skarżący nie powołali się na nowe fakty, względnie 
dowody, a także nierozważeniu argumentów „polegających na wskazaniu, że 
obecnie pojawił się dowód, iż to pozwany wprowadził powodów w błąd swoimi 
wyjaśnieniami odnośnie braku obowiązku odprowadzania składek”.  
Skarżący podkreślili, że domagają się  wznowienia postępowania nie 
dlatego, że w sprawie o takim samym przedmiocie sporu inny wnioskodawca 
uzyskał wyrok pomyślny dla siebie, lecz dlatego, że w sprawie tej przedłożono 
broszurki 
informacyjne 
wydane 
przez 
Zakład 
Ubezpieczeń 
Społecznych 
potwierdzające korzystną dla nich wykładnię spornych przepisów co do braku 
obowiązku odprowadzania składek. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia, 
według skarżących, wyraźnie i jednoznacznie wynika, że właśnie te broszury Sąd 
uznał za miarodajny dowód w sprawie, a okoliczność wprowadzenia płatnika 
składek w błąd przez organ rentowy uznał „za zasadną” dla rozstrzygnięcia. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
W przedmiotowych skargach o wznowienie postępowania wskazano jako 
podstawę wznowienia przepis art. 403 § 2 k.p.c. i powołano się na późniejsze 

 
 
3 
wykrycie „dowodów” w postaci „broszurek informacyjnych ZUS, potwierdzających 
wykładnię dla powodów korzystną”.  
Z brzmienia przepisu art. 403 § 2 in fine k.p.c. wynika jednoznacznie, że 
dotyczy on sfery faktów, a nie sfery prawa. Chodzi w nim o okoliczności faktyczne i 
środki dowodowe (dowody), które jak wynika z art. 227 k.p.c., służą do ustalenia 
faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Ta przesłanka 
wznowienia postępowania obejmuje podstawę faktyczną wyroku, a nie jego 
podstawę prawną. Podstawę prawną wyroku stanowi wskazanie przepisu, na 
którym oparto rozstrzygnięcie, przy czym zastosowanie określonej normy prawnej 
wiąże się zwykle z koniecznością dokonania jej wykładni. Stąd też wykładnia prawa 
nie stanowi ani okoliczności faktycznej, ani środka dowodowego w rozumieniu 
omawianego przepisu. Identyczne stanowisko dotyczy wyroków jakichkolwiek 
sądów czy trybunałów, w których dokonywana jest wykładnia prawa, nawet wtedy, 
kiedy wynika z nich odmienna interpretacja przepisów niż ta, jakiej dokonał sąd 
rozstrzygający sprawę objętą skargą o wznowienie postępowania. Skoro wykładnia 
dokonana w orzeczeniach przez sądy i trybunały dotycząca sfery prawa nie jest ani 
okolicznością faktyczną, ani środkiem dowodowym (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 17 listopada 1998 r., II UKN 402/98, OSNAPiUS 1999 nr 24, 
poz. 805, gdzie stwierdza się, że wskazanie przez stronę, iż przepisy przyjęte za 
podstawę prawomocnego wyroku zostały następnie inaczej zinterpretowane w 
uchwale Sądu Najwyższego, nie uzasadnia wznowienia postępowania według art. 
403 § 2 k.p.c. oraz postanowienie z dnia 22 października 2009 r., I UZ 64/09, LEX 
nr 560531), to tym bardziej takim środkiem dowodowym nie jest interpretacja 
przepisów prawa materialnego dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych 
w „broszurce informacyjnej”, ani „wprowadzenie tymi wyjaśnieniami skarżących w 
błąd”. 
Z tych względów zasadnie Sąd drugiej instancji odrzucił skargi na mocy art. 
410 § 1 k.p.c. jako nieopierające się na ustawowej podstawie wznowienia. 
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na mocy art. 3941 § 3 w 
związku z art. 39814 k.p.c. postanowił jak w sentencji.