I UZ 26/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa dotyczyła wysokości renty, a nie prawa do niej, co skutkowało niedopuszczalnością skargi kasacyjnej z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia.
Ubezpieczony J. C. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej w sprawie o rentę. Zarzucał błędną wykładnię przepisów dotyczących renty z tytułu niezdolności do pracy oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że spór dotyczył wysokości renty, a nie prawa do niej, co przy wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł uniemożliwiało skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej.
Przedmiotem sprawy było zażalenie ubezpieczonego J. C. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ubezpieczony zarzucał sądowi niższej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a także naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w tym art. 398^6 § 2 k.p.c. i art. 398^2 § 1 k.p.c. Argumentował, że sprawa dotyczy prawa do renty, a nie jej wysokości, co miało wpływ na dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że przedmiotem postępowania było odwołanie dotyczące nieprzyznanej części świadczenia rentowego, mającej wymiar majątkowy. Skoro częściowa niezdolność do pracy i renta z tego tytułu zostały przyznane, spór dotyczył jedynie wysokości świadczenia, a nie prawa do niego. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone stanowisko judykatury, zgodnie z którym sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy, niezależnie od jej rodzaju (częściowa, całkowita), traktowane są jako sprawy o wysokość świadczenia, jeśli prawo do niego nie jest kwestionowane. Wartość przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach określa się zgodnie z art. 22 k.p.c., jako sumę świadczeń za jeden rok. Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił, że wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie była niższa niż 10 000 zł, co zgodnie z art. 398^2 k.p.c. wyłączało możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sprawa dotyczy wysokości renty, a nie prawa do niej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skoro częściowa niezdolność do pracy i renta z tego tytułu zostały przyznane, spór dotyczy jedynie wysokości świadczenia, a nie prawa do niego. W orzecznictwie przyjmuje się, że sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy są sprawami o wysokość świadczenia, jeśli prawo do niego nie jest kwestionowane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający warunki dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym wymóg przekroczenia wartości przedmiotu zaskarżenia dziesięciu tysięcy złotych.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 57 § 1 pkt. 1)
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Błędnie zinterpretowany przez stronę skarżącą jako dotyczący prawa do renty, podczas gdy sprawa dotyczyła jej wysokości.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 12 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Błędnie zinterpretowany przez stronę skarżącą jako dotyczący prawa do renty, podczas gdy sprawa dotyczyła jej wysokości.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisów procesowych zarzucane przez stronę skarżącą, związane z dopuszczalnością skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oznaczania wartości przedmiotu sporu w sprawach o świadczenia powtarzające się, stosowany odpowiednio do wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy wysokości renty, a nie prawa do niej. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotyczy prawa do renty, a nie jej wysokości. Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
jest sprawa o wysokość renty a nie o prawo do renty nie ma odrębnych spraw o renty częściowe, całkowite, przyznawane na podstawie powołanego art. 57 ust. 1, a jest tylko jedna sprawa o rentę z tytułu niezdolności do pracy wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między wypłacanym świadczeniem, a świadczeniem żądanym
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Bogusław Cudowski
członek
Małgorzata Gersdorf
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o renty z tytułu niezdolności do pracy, rozróżnienie między prawem do świadczenia a jego wysokością."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście spraw ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach rentowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie o rentę jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UZ 26/11 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca) w sprawie z odwołania J. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 października 2011 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 marca 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Wnioskodawca J. C. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2011 r. odrzucające skargę kasacyjną, zarzucając temu postanowieniu naruszenie: a) prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 57 ust. 1 pkt.1) i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przez przyjęcie ze sprawa w której wnioskodawca kwestionuje częściowa niezdolność do pracy i przyznaną w związku z tym jedynie częściową rentę, jest sprawa o wysokość renty a nie o prawo do renty, 2 b) prawa procesowego, tj. art. 3986 §2 k.p.c.; art. 3982 §1 k.p.c., przez przyjęcie, że sprawa wnioskodawcy jest niekasacyjna z uwagi na wartość przedmiotu sporu, bowiem nie jest sprawa o prawo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie może być uwzględnione, albowiem przedmiotem postępowania sądowego było odwołanie ubezpieczonego de facto w zakresie nieprzyznanej części świadczenia rentowego, mającej swój wymiar majątkowy. Bezsporna była częściowa niezdolność do pracy i świadczenie z niej wynikające, które wnioskodawcy przyznano. Spór zatem dotyczył nie prawa do renty, gdyż renta na etapie postępowania w drugiej instancji była przyznana i ustalona, a wysokości tej renty. Wnioskodawca natomiast uznawał, że innym świadczeniem jest renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, a innym – renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Jest to pogląd nietrafny. W judykaturze przyjęte jest stanowisko, że w sprawie o rentę z tytułu trwałej i całkowitej niezdolności do pracy w miejsce orzeczonej okresowej i częściowej renty wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między wypłacanym świadczeniem, a świadczeniem żądanym. Innymi słowy ocenia się, że nie ma odrębnych spraw o renty częściowe, całkowite, przyznawane na podstawie powołanego art. 57 ust. 1, a jest tylko jedna sprawa o rentę z tytułu niezdolności do pracy (por. II UZ 45/03; II UZ 26/05). Skoro zatem roszczenie wnioskodawcy stanowi roszczenie o wysokość świadczenia, to w takim przypadku skarga jest limitowana i przysługuje w sprawach, w których wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 k.p.c.). Do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące oznaczenia wartości przedmiotu sporu. Dlatego przy oznaczeniu wartości przedmiotu sporu (a odpowiednio także wartości przedmiotu zaskarżenia) uwzględnić należy reguły wynikające z art. 22 k.p.c. Zgodnie z powołanym 3 przepisem, w sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się trwających dłużej niż rok, wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o roszczenie, z którym wystąpił wnioskodawca sprowadza się zatem do zastosowania zasad określonych w art. 22 k.p.c. i wykonania prostej operacji matematycznej. Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowić będzie różnica między wypłaconym a żądanym świadczeniem rentowym, obliczona za okres jednego roku. Wezwany do uzupełnienia braków formalnych kasacji przez oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia pełnomocnik wnioskodawczyni podał, że wyliczona w powyższy sposób kwota wynosi więcej niż 10 000 zł, co zostało negatywnie zweryfikowane przez sąd meritii. Sąd ten uznał, przedstawiając niewątpliwe wyliczenie matematyczne, że wartość ta osiąga mniej niż 10 000 zł., a więc nie przekracza wartości wymaganej do wniesienia kasacji tak SN w orzeczeniu II UZ 5/10). Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.