I UZ 24/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie ZUS na odrzucenie skargi kasacyjnej, potwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia należy oceniać na podstawie konkretnego postępowania, a nie innych powiązanych spraw.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ZUS z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie przekraczała 10.000 zł. ZUS wniósł zażalenie, argumentując, że rozstrzygnięcie wpłynie na inne postępowanie i wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być wyższa. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest ściśle związana z konkretnym postępowaniem i nie można jej przenosić z innych spraw.
Sprawa dotyczyła zażalenia organu rentowego (ZUS) na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę kasacyjną ZUS. Sąd Apelacyjny uznał, że łączna wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie nie przekraczała 10.000 zł, co uniemożliwiało wniesienie skargi kasacyjnej zgodnie z przepisami. ZUS kwestionował to rozstrzygnięcie, wskazując, że zakwestionował sposób obliczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla wszystkich 510 pracowników, wliczając w to wartość bonów finansowanych z funduszu świadczeń socjalnych. Wartość przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do konkretnych zainteresowanych wynosiła jedynie kilkaset złotych. ZUS argumentował, że rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie miało znaczenie dla innego postępowania dotyczącego płatnika oraz że sprawa dotyczy ustalenia podstawy wymiaru składek, a nie zapłaty. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia musi być ściśle związana z konkretnym postępowaniem i nie można jej przenosić z innych, formalnie niepowiązanych spraw. Sąd podkreślił, że wpływ rozstrzygnięcia na inne postępowania nie zmienia podstawowej zasady procesowej. Sąd Najwyższy wskazał również, że w sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia, wartość przedmiotu sporu ustala się na podstawie przepisów k.p.c., a w tym przypadku należało ją ustalić jako różnicę między podstawą wymiaru składek z bonami a bez nich, co nie osiągnęło progu wymaganego do skargi kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia należy ustalać na podstawie konkretnego postępowania sądowego, jako wypadkową wartości dochodzonego roszczenia w tym postępowaniu, a nie przenosić jej z innych, formalnie niepowiązanych postępowań, nawet jeśli dotyczą one podobnych zagadnień.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest ściśle związana z konkretnym postępowaniem i nie można jej wywodzić z innych postępowań, nawet jeśli mają one wpływ na rozstrzygnięcie. W sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia, wartość przedmiotu sporu (a odpowiednio zaskarżenia) ustala się na podstawie przepisów k.p.c., a w tym przypadku należało ją ustalić jako różnicę między podstawą wymiaru składek z bonami a bez nich, co nie osiągnęło progu wymaganego do skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. | inne | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | organ_państwowy | pozwany |
| zainteresowani | inne | zainteresowany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 19
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu stanowi dochodzona w tym postępowaniu kwota pieniężna. W sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia, stosuje się dalsze regulacje.
k.p.c. art. 368 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 3982 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest wyższa niż dziesięć tysięcy złotych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie prawa lub stosunku prawnego jest wyższa niż dziesięć tysięcy złotych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia.
k.p.c. art. 21
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia.
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia.
k.p.c. art. 23
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia.
k.p.c. art. 24
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu zaskarżenia należy oceniać na podstawie konkretnego postępowania, a nie innych powiązanych spraw. W sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia, należy ustalić wartość przedmiotu sporu zgodnie z przepisami k.p.c., np. jako różnicę między podstawą wymiaru składek z bonami a bez nich.
Odrzucone argumenty
Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie będzie miało znaczenie bezpośrednie dla innego toczącego się postępowania – postępowania, w którym zaskarżona została jedna decyzja ZUS odnosząca się do płatnika. Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna stanowić kwotę wszystkich obciążeń nałożonych na płatnika. Sprawa w istocie nie jest sprawą o zapłatę a o ustalenie podstawy wymiaru składek.
Godne uwagi sformułowania
Wartość ta pozostaje ściśle związana z konkretnym postępowaniem sądowym jako wypadkowa wartości dochodzonego roszczenia. Działanie takie nie ma żadnej racji bytu. Nie ma także podstaw do kontroli w chwili obecnej kolejności rozpoznawania spraw. Nie można natomiast, jak to uczynił Sąd Apelacyjny, ustalać wartości przedmiotu zaskarżenia jako różnicy wartości składek opłaconych i należnych. Prowadziłoby to bowiem do ustalenia wartości przedmiotu sporu z pominięciem rzeczywistej treści sporu (spór o ustalenie a nie o zapłatę składek).
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Małgorzata Gersdorf
sprawozdawca
Zbigniew Hajn
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne, zwłaszcza gdy kwestionowana jest podstawa ich wymiaru."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wartością przedmiotu zaskarżenia i skargą kasacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjne omówienie zasad ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w specyficznych sprawach.
“Jak wartość bonów wpływa na możliwość wniesienia skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2 354 423,9 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I UZ 24/10 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący) SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanych: […] o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 maja 2010 r., zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 grudnia 2009 r., 1. oddala zażalenie, 2. nie obciąża pozwanego organu rentowego obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz odwołującego się. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r., Sąd Apelacyjny, Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od wyroku tego Sądu z dnia 21 lipca 2009 r. W skardze kasacyjnej skarżący ostatecznie oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 2.354.423,90 zł. Wartość ta, wynika, zdaniem ZUS z faktu, że zakwestionował sposób obliczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie 2 społeczne (przez wliczenie wartości bonów finansowanych z funduszu świadczeń socjalnych) w odniesieniu do wszystkich 510 pracowników C., w tym zainteresowanych występujących w niniejszej sprawie. Na wezwanie Sądu skarżący wskazał, że w odniesieniu do występujących w sprawie zainteresowanych […] wartości zaległości składkowe wynosiły odpowiednio 46,86 zł, 1.021,82 zł, 93,31 zł i 280,99 zł. Wobec tego Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną podnosząc, że łączna wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie nie przekracza 10.000 zł, a sprawa nie ma charakteru sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. Zażalenie od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik ZUS wskazując, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie będzie miało znaczenie bezpośrednie dla innego toczącego się postępowania – postępowania, w którym zaskarżona została jedna decyzja ZUS odnosząca się do płatnika. Zdaniem skarżącego także w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia powinna stanowić kwotę wszystkich obciążeń, nałożonych na płatnika. Ponadto wskazano w zażaleniu, że sprawa w istocie nie jest sprawą o zapłatę a o ustalenie podstawy wymiaru składek. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje uzasadnionych podstaw. Regulacja procesowa wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi pochodną wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z art. 19 k.p.c. wartość przedmiotu sporu stanowi dochodzona w tym postępowaniu kwota pieniężna. Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym i odpowiednio kasacyjnym (art. 368 § 2 k.p.c.) nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu. Wartość ta pozostaje ściśle związana z konkretnym postępowaniem sądowym jako wypadkowa wartości dochodzonego roszczenia. Tymczasem skarżący pragnąłby wywieść, że wartość dochodzoną w niniejszym postępowaniu należy oceniać wedle kryterium z innego postępowania. Działanie takie nie ma żadnej racji bytu. Wobec braku formalnego, procesowego, związku między tymi postępowaniami Sąd Najwyższy nie dostrzega możliwości przenoszenia do niniejszego postępowania tej, wyższej wartości. 3 Nie poddaje się ocenie Sądu Najwyższego w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego celowość i zasadność podziału postępowań, dotyczących zagadnień zaległości składkowych płatnika. Nie ma także podstaw do kontroli w chwili obecnej kolejności rozpoznawania spraw (sprawy z udziałem płatnika w relacji do spraw z udziałem poszczególnych pracowników jako zainteresowanych). Wpływ rozstrzygnięcia merytorycznego, zapadłego w niniejszej sprawie na inne postępowania nie może bowiem zmienić podstawowej zasady procesowej, wiążącej wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) z wartością roszczenia dochodzonego w tym właśnie postępowaniu a nie w innych postępowaniach. Sąd Najwyższy w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę pragnie wskazać, że podobne zagadnienie rozpatrywane było przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 października 2009 r., sygn. II UZ 33/09, niepubl. i ocenione w identyczny – jak tu - sposób. Ewentualny podział materii, rozstrzyganej decyzjami, na kilka postępowań powoduje odpowiednie dostosowanie wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia w każdym z nich. Te z kolei, „indywidualne” wartości decydują m. in. o niedopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli nie spełniają kryterium z art. 3982 § 1 k.p.c. Jednocześnie Sąd Najwyższy dostrzega trafnie podniesiony w uzasadnieniu zażalenia problem ustalenia wartości przedmiotu sporu w niniejszym postępowaniu jako postępowaniu o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Z pewnością nie jest to bowiem, jak zauważa pełnomocnik skarżącego, sprawa o świadczenie. Z drugiej jednak strony nie można zanegować majątkowego charakteru sprawy a zatem odstąpić od ustalenia wartości przedmiotu sporu. W sprawach majątkowych, w których nie dochodzi się konkretnego roszczenia norma art. 19 § 2 k.p.c. odsyła do kolejnych regulacji, które pozwolić mają na ustalenie wartości przedmiotu sporu (a odpowiednio stosowana – wartości przedmiotu zaskarżenia). Nie ma jednak wśród przepisów art. 20 – 24 k.p.c. takiego, który odpowiadałby sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym zdaniem Sądu Najwyższego należy ustalić tę wartość jako różnicę między podstawą wymiaru składek ustaloną przez ZUS w niniejszym postępowaniu z uwzględnieniem wartości bonów a podstawą 4 wymiaru składek, która wartości bonów nie uwzględnia. Nie można natomiast, jak to uczynił Sąd Apelacyjny, ustalać wartości przedmiotu zaskarżenia jako różnicy wartości składek opłaconych i należnych. Prowadziłoby to bowiem do ustalenia wartości przedmiotu sporu z pominięciem rzeczywistej treści sporu (spór o ustalenie a nie o zapłatę składek). Jak wynika ze złożonego przez ZUS do akt sprawy zestawienia (załącznik do pisma procesowego z dnia 25 listopada 2009 r.) wartość różnicy między pierwotną a na nowo ustaloną wysokością podstawy wymiaru składek (w istocie wartością bonów) nie osiągała wartości wymaganej art. 3982 § 1 zd. 2 k.p.c. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI