I UZ 2/06

Sąd Najwyższy2006-04-07
SNPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaprzywrócenie terminupełnomocnik z urzędutermin procesowySąd NajwyższySąd Okręgowypostanowieniezażalenie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że termin należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość sporządzenia skargi.

Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając go za spóźniony, ponieważ termin do jego złożenia rozpoczął bieg od daty wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, podzielając argumentację, że termin powinien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami i sporządzenia skargi, co było kluczowe dla ochrony praw strony.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz samą skargę. Sąd Okręgowy uznał, że przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej ustała w dniu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, a termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od tej daty. Ponieważ wniosek został złożony po upływie tego terminu, został odrzucony. Sąd Najwyższy, podzielając odmienną linię orzeczniczą, uznał, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy i sporządzenia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że skrócenie tego okresu ograniczałoby prawa strony. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy i sporządzenia skargi, a nie od dnia samego wyznaczenia pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość sporządzenia skargi, biorąc pod uwagę czas potrzebny na zapoznanie się z aktami i stanowiskiem strony. Skrócenie tego okresu byłoby ograniczeniem uprawnień strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powód (J. H.)

Strony

NazwaTypRola
J. H.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego "B. - 3" Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 169 § § 1 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 171

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3986

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 169 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3985

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami i sporządzenia skargi. Skrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ograniczałoby uprawnienia strony.

Odrzucone argumenty

Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg od dnia wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Krystyna Bednarczyk

przewodniczący

Andrzej Wróbel

członek

Romualda Spyt

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku pełnomocnika ustanowionego z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z pełnomocnikiem z urzędu i skargą kasacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia proceduralnego, które może mieć wpływ na prawa wielu stron postępowań sądowych, zwłaszcza tych korzystających z pomocy prawnej z urzędu.

Kiedy pełnomocnik z urzędu naprawdę zaczyna liczyć czas na skargę kasacyjną?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UZ 2/06 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 kwietnia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krystyna Bednarczyk (przewodniczący) 
SSN Andrzej Wróbel 
SSA Romualda Spyt (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa J. H. 
przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Przemysłowego "B. - 3" Spółce Akcyjnej 
w K. 
o sprostowanie RP-7, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 kwietnia 2006 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w K. 
z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt VI Pa …/04, 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi 
Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. 
 
 
 
 
 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2005 r. Sąd Okręgowy 
– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił wniosek powoda o 
przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucił skargę.  

 
 
2 
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd  wskazał, iż pełnomocnik ustanowiony z 
urzędu wyznaczony  został przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w dniu 16 
sierpnia 2005 r. Przeszkodą uniemożliwiającą wniesienie skargi kasacyjnej, której 
termin upływał w dniu 9 sierpnia 2005 r., był brak pełnomocnika uprawnionego do 
wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu przeszkoda ta ustała w dniu 16 
sierpnia 2005 r. a zatem bieg terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie 
terminu do dokonania czynności procesowej liczyć należy od tej daty. W tym 
zakresie Sąd podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 
17 listopada 1998r.  II UZ 122/98 OSNP 1999 nr 26, poz. 736 oraz z dnia  11 
października 2001r. IV CZ 163/01 (OSNC z 2001r. nr 5 poz.70 ).        
  Skoro wniosek złożony został w dniu 15 września 2005 r., to nastąpiło to z 
przekroczeniem terminu wskazanego w art. 168 §1 k.p.c. i wniosek taki podlegał 
odrzuceniu na mocy art. 171 k.p.c. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała 
odrzuceniu na mocy art. 3986 k.p.c., przy czym Sąd nie wskazał konkretnego 
paragrafu. 
 
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w 
całości albo jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W 
uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z 
urzędu zawiadomiony został dopiero w dniu 17 sierpnia 2005 r. a odpis wyroku 
sądu pierwszej i drugiej instancji otrzymał dopiero po tygodniu od zawiadomienia. 
Natomiast do pierwszego kontaktu z ubezpieczonym doszło – z powodu 
nieobecności ubezpieczonego w miejscu zamieszkania - w dniu 9 września 2005 r. 
Stąd  dopiero od tego dnia miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. 
Dalej skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy przyjął koncepcję niekorzystną dla 
skarżącego, prezentowaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego, gdy tymczasem 
istnieje również pogląd prawny wyrażony w postanowieniu  Sądu Najwyższego z 
dnia 27 czerwca 2000 I CZ 62/00, iż za dzień, w którym ustała przyczyna 
uchybienia terminu do wniesienia kasacji w rozumieniu art. 169 § 1 in fine k.p.c. 
należało uznać dzień, w którym adwokat ustanowiony pełnomocnikiem dla 
wnioskodawcy miał rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji. Możliwość taką 
adwokat miał zaś dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, ze stanowiskiem 
wnioskodawcy co do zakresu kasacji i po sporządzeniu kasacji. 

 
 
3 
 
        Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.  
Ze względu na zarzuty, na których oparte zostało zażalenie, jego kontrola 
sprowadza się do rozpoznania - na podstawie art. 398 21k.p.c. w związku z art.3941 
§ 3 k.p.c. w związku z art. 380 k.p.c.  postanowienia zawartego w punkcie 1 
zaskarżonego orzeczenia. Postanowienie to poprzedzało wydanie zaskarżonego 
postanowienia, nie podlegało oddzielnemu zaskarżeniu (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000, nr 3, poz. 48 i 
uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r. III ZP 
1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1) i miało wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w 
zaskarżonym postanowieniu. 
Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą sprawę, podziela pogląd wyrażony w 
postanowieniu Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2000 I CZ 62/00 ( OSNC z 2001r. 
nr 1, poz. 7 ).  
Za trafne  należy uznać argumenty, że skoro równocześnie ze złożeniem 
wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji należało wnieść skargę 
kasacyjną (art. 169 § 3 k.p.c.), to na zapoznanie się z aktami sprawy i sporządzenie 
skargi pełnomocnikowi wnioskodawcy pozostawał tylko tydzień. Tymczasem 
ustawa (art. 398 5 k.p.c.) przewiduje termin dwumiesięczny (liczony od dnia 
doręczenia orzeczenia stronie skarżącej) do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej 
sytuacji za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia 
skargi w rozumieniu art. 169 § 1 in fine k.p.c. należało uznać dzień, w którym radca 
prawny, ustanowiony pełnomocnikiem dla wnioskodawcy, miał rzeczywistą 
możliwość wniesienia skargi. Możliwość taką  miał on zaś dopiero po zapoznaniu 
się z aktami sprawy, ze stanowiskiem wnioskodawcy co do zakresu skargi i po 
sporządzeniu 
skargi. 
Czynności 
te 
radca 
miał 
obowiązek 
podjąć 
bez 
nieuzasadnionej zwłoki, ale przy uwzględnieniu jego normalnego obciążenia pracą 
zawodową. Wobec  tego, że  w  typowej sytuacji procesowej ustawa przewiduje dla  
 
 

 
 
4 
tych czynności termin dwóch miesięcy , skrócenie tego okresu stronie, dla której 
ustanowiono pełnomocnika, byłoby ograniczeniem jej uprawnień. Dlatego w takim 
wypadku za dzień, w którym ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie skargi w 
rozumieniu art. 169 § 1 in fine k.p.c. należy uznać nie dzień zawiadomienia radcy 
prawnego o ustanowieniu go pełnomocnikiem, ale dzień, w którym miał on 
rzeczywistą możliwość wniesienia skargi, nie późniejszy jednak od dnia 
zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem więcej niż o dwa miesiące.  
Z powyższego wynika, że skoro wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia 
skargi  (wraz ze skargą) ustanowiony dla wnioskodawcy pełnomocnik, złożył w dniu 
15 września 2005r. (o ustanowieniu pełnomocnikiem zawiadomiony został 17 
sierpnia 2005r.), to wniosek ten z tej przyczyny, dla której został uznany przez Sąd 
Okręgowy za spóźniony, nie podlegał odrzuceniu. 
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 3941 § 3  k.p.c. w zw. 
z art. 39815 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi 
Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI