II UZ 34/10

Sąd Najwyższy2010-12-06
SNubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneemeryturaskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniaSąd Najwyższypostępowanie cywilneprawo procesowe

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa dotyczyła prawa do emerytury, a nie tylko jej wysokości, co uzasadniało dopuszczalność skargi.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego J. P. z powodu wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł, uznając sprawę za dotyczącą wysokości świadczenia. Ubezpieczony w zażaleniu argumentował, że sprawa dotyczy prawa do emerytury, a nie tylko jej wysokości, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy przychylił się do tej argumentacji, uchylając zaskarżone postanowienie.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego J. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2010 r., który z kolei oddalał apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 czerwca 2009 r. Wyrok Sądu Okręgowego oddalał odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 marca 2009 r. i 10 kwietnia 2009 r. w sprawie o wysokość świadczenia. Podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny było ustalenie niedopuszczalności skargi ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 10 000 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa nie dotyczy przyznania lub wstrzymania emerytury, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, lecz jest sprawą o wysokość świadczenia. Ubezpieczony w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 22 k.p.c. przez błędne zakwalifikowanie przedmiotu skargi jako żądanie zmiany wysokości świadczenia oraz art. 398 § 1 k.p.c. Argumentował, że przedmiot decyzji organu rentowego obejmuje sprawę wymienioną w przedmiocie zaskarżenia i taki sam jest przedmiot odwołania do Sądu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazał, że sporna kwestia dotyczy kwestionowania przyjętej przez organ rentowy podstawy wymiaru emerytury, a nie samej wysokości przyznanego świadczenia, lecz prawa do innej emerytury. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie wskazał podstaw dla swojego ustalenia, że sprawa dotyczy wysokości świadczenia. Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego wynikało, że przedmiotem postępowania było odwołanie od decyzji ZUS odmawiających wnioskodawcy prawa do emerytury na ogólnych zasadach, choć rozstrzygnięto również o wysokości świadczenia. Sąd Najwyższy uznał, że skoro odwołujący się dochodził wyższych świadczeń emerytalnych i zaskarżył rozstrzygnięcie o nieprzyznaniu mu emerytury innej od poprzednio posiadanej, a kwestia ta objęta była podstawą skargi kasacyjnej, to przedmiotem zaskarżenia jest kwestia przyznania emerytury w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze postanowienia w podobnych sprawach. W konsekwencji Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sprawa dotycząca odmowy przyznania emerytury na ogólnych zasadach, nawet jeśli rozstrzygnięto o wysokości świadczenia, jest traktowana jako sprawa o przyznanie emerytury, co uzasadnia dopuszczalność skargi kasacyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro odwołujący się dochodził prawa do innej emerytury niż dotychczas przyznana, a kwestia ta była przedmiotem zaskarżenia, to sprawa dotyczy przyznania emerytury, a nie tylko jej wysokości. Powołano się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie

Strona wygrywająca

J. P.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy o przyznanie lub o wstrzymanie emerytury są sprawami, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (w sprawach, które nie są sprawami o przyznanie lub wstrzymanie emerytury).

k.p.c. art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy prawa do emerytury, a nie tylko jej wysokości. Przedmiotem zaskarżenia jest prawo do innej emerytury, niż przyznana. Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował przedmiot skargi.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotyczy wysokości świadczenia, a nie prawa do niego. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem postępowania sądowego było odwołanie od dwóch decyzji ZUS – decyzji z dnia 20 marca 2009 r. i decyzji z dnia 10 kwietnia 2009 r. odmawiających wnioskodawcy „prawa do emerytury na ogólnych zasadach”. rozstrzygnięcie o tym pozostaje w ścisłym związku z odmową przyznania emerytury przedmiotem zaskarżenia odpowiednio do przedmiotu sprawy jest kwestia przyznania emerytury w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Beata Gudowska

członek

Jerzy Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o przyznanie emerytury, gdy rozstrzygnięcie dotyczy również wysokości świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach emerytalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej – dopuszczalności skargi kasacyjnej, która może mieć wpływ na możliwość dochodzenia praw przez ubezpieczonych.

Czy sprawa o emeryturę to tylko wysokość świadczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 34/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 grudnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) 
SSN Beata Gudowska 
SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku J. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o wysokość świadczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 grudnia 2010 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 14 lipca 2010 r.,  
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. odrzucił skargę 
kasacyjną ubezpieczonego J. P. od wyroku tego Sądu z dnia 24 lutego 2010 r. 
oddalającego apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 czerwca 2009 r., oddalającego 
odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 
marca 2009 r. oraz z dnia 10 kwietnia 2009 r.  r. w sprawie o wysokość  
świadczenia. 
Podstawę 
odrzucenia 
skargi 
kasacyjnej 
stanowiło 
ustalenie 
jej 
niedopuszczalności ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 
dziesięć tysięcy złotych. Sprawa, której dotyczyła skarga kasacyjna - według oceny 

 
 
2 
Sądu Apelacyjnego – nie była sprawą o przyznanie lub o wstrzymanie emerytury, w 
których skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu 
zaskarżenia. Była natomiast „na etapie postępowania odwoławczego” sprawą o 
wysokość świadczenia, w związku z czym o dopuszczalności skargi kasacyjnej 
decydowała 
wartość 
przedmiotu 
zaskarżenia. 
Skoro 
zaś 
podana 
przez 
ubezpieczonego wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy 
złotych, to na podstawie art. 3986 § 2 skarga podlegała odrzuceniu. 
W zażaleniu ubezpieczony zarzucił naruszenie: art. 22 k.p.c. przez błędne 
zakwalifikowanie przedmiotu skargi jako żądanie zmiany wysokości świadczenia 
oraz art. 398 § 1 k.p.c., „gdyż przedmiot decyzji organu rentowego obejmuje 
sprawę wymienioną w przedmiocie zaskarżenia i taki sam jest przedmiot odwołania 
do 
Sądu 
Ubezpieczeń 
Społecznych”. 
Wniósł o 
uchylenie 
zaskarżonego 
postanowienia w całości; o nadanie biegu złożonej skardze kasacyjnej od wyroku 
Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2010 r.; o zasądzenie na rzecz żalącego się 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że 
przedmiotem dochodzonego w sprawie roszczenia jest świadczenie pieniężne. 
Tymczasem sporna kwestia, która stała się przedmiotem skargi kasacyjnej, polega 
na kwestionowaniu przyjętej przez organ rentowy i w zaskarżonym skargą 
kasacyjną wyroku podstawy wymiaru emerytury. Przedmiotem zaskarżenia nie jest 
wysokość przyznanego świadczenia, lecz prawo do innej emerytury, niż przyznana. 
Żalący się powołał pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 
listopada 2001 r., II UZ 82/01 – OSNP 2003/19/474. 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Zaskarżone postanowienie opiera się na ustaleniu, że na etapie 
postępowania odwoławczego sprawa, w której ubezpieczony wniósł skargę 
kasacyjną była sprawa o wysokość świadczenia. 
Jednakże Sąd Apelacyjny nie wskazał podstaw powyższego ustalenia. 
Tymczasem z uzasadnienia wyroku z dnia 24 lutego 2010 r. od którego 
ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną wynika, że przedmiotem postępowania 

 
 
3 
sądowego było odwołanie od dwóch decyzji ZUS – decyzji z dnia 20 marca 2009 r. i 
decyzji z dnia 10 kwietnia 2009 r. odmawiających wnioskodawcy „prawa do 
emerytury na ogólnych zasadach”. W decyzjach tych rozstrzygnięto również „o 
wysokości świadczenia” ale rozstrzygnięcie o tym pozostaje w ścisłym związku z 
odmową przyznania emerytury – jak to wyrażono – na ogólnych zasadach. W takiej 
sytuacji, skoro odwołujący się dochodząc wyższych świadczeń emerytalnych 
zaskarżył rozstrzygnięcie o nieprzyznaniu mu emerytury innej od tej, którą 
poprzednio miał (tzw. nauczycielskiej) i skoro kwestia ta objęta została także 
podstawą skargi kasacyjnej, przyznać należy rację żalącemu się, iż przedmiotem 
zaskarżenia odpowiednio do przedmiotu sprawy jest kwestia przyznania emerytury 
w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. W podobnym kierunku interpretacji powyższego 
przepisu wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 listopada 
2001 r. II UZ 82/01 (OSNP 2003/19/474) oraz w postanowieniu z dnia 13 maja 
2004 r. II UZ 13/04 (OSNP 2004/23/409). 
 
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie stosując 
odpowiednio art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę