I UZ 173/10

Sygn. akt I UZ 173/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Iwulski (przewodniczący) 
SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Myszka 
 
w sprawie z odwołania W. S. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o wysokość emerytury, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lutego 2011 r., 
zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 15 listopada 2010 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
UZASADNIENIE 
 
        Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 
dnia 15 listopada 2010 r. ustalił, że  wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z 
odwołania W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynosi mniej niż 
10.000 złotych i odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego od wyroku tegoż Sądu 
z dnia 7 lipca 2010 r.   
 
       W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż wyrokiem z dnia 7 lipca 2010r. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację 
wnioskodawcy W. S. od wyroku Sądu Okręgowego – Sąd Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych z dnia 3 marca 2010 r. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą 

 
 
2 
kasacyjną ubezpieczonego. Wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, 
pełnomocnik skarżącego oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia pierwotnie na 
kwotę 
13.444,68 
złotych, 
jako 
dwunastokrotność 
wysokości 
emerytury 
ubezpieczonego w dochodzonej kwocie po 1.120,39 złotych miesięcznie, a 
następnie – przy przyjęciu miesięcznej różnicy pomiędzy żądaną a przyznaną  
wysokością świadczenia,  wynoszącej 156,57 złotych – na kwotę 1.878,84 złotych.  
       Przechodząc do rozważań prawnych Sąd drugiej instancji przytoczył treść art. 
398² § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w 
sprawach o prawa majątkowe z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, w 
których wartość przedmiotu zaskarżania jest niższa niż 10.000 złotych. W 
przypadku, gdy skarżący kwestionuje wysokość przyznanej mu emerytury, wartość 
przedmiotu zaskarżenia stanowi w myśl art. 22 k.p.c. różnica pomiędzy 
dochodzoną a otrzymywaną kwotą świadczenia w stosunku rocznym. Skoro zatem 
z przedstawionego przez pełnomocnika ubezpieczonego wyliczenia wynika, iż 
wartość przedmiotu zaskarżania w niniejszej sprawie  wynosi 1.878,84 złotych i jest 
niższa od ustawowo wymaganej, należało z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. orzec o 
odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.  
        Ubezpieczony wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się 
jego uchylenia i zasądzenia od organu rentowego kosztów postępowania 
zażaleniowego.  
          W motywach środka odwoławczego zarzucono Sądowi Apelacyjnemu błędne 
ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego. Wbrew twierdzeniom 
Sądu, sprawa będąca przedmiotem postępowania nie dotyczy bowiem wysokości 
pobieranej przez  ubezpieczonemu emerytury, lecz wypłaty jednego z dwóch 
przyznanych skarżącemu z mocy wyroku sądowego świadczeń emerytalnych, 
przysługujących wnioskodawcy z różnych podstaw prawnych.   
          
             Sąd  Najwyższy zważył, co następuje: 
 
            Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 
              Analiza prawidłowości zaskarżonego postanowienia rozpocz¹ę wypada od 
przytoczenia treści art. 398¹ § 1 k.p.c., z którego wynika, że skarga kasacyjna 

 
 
3 
przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku 
kończącego postępowanie w sprawie. W art. 398² § 1 k.p.c. wymieniono przy tym 
kategorie spraw, w których nie jest możliwe wniesienie tegoż środka 
odwoławczego. Ogólną zasadą jest, że w sprawach o prawa majątkowe 
dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu 
zaskarżenia, którą dla spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - w 
wyłączeniem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie 
obowiązkiem ubezpieczenia społecznego - określono na kwotę nie niższą od 
10.000 złotych. Przepis art. 476 § 2 i 3 k.p.c. wyjaśnia ustawowe pojęcie spraw z 
zakresu ubezpieczeń społecznych, stanowiąc w § 2 pkt 1, iż należą do nich między 
innymi sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, 
dotyczących 
ubezpieczeń 
społecznych. 
Zakres 
rozpoznania 
i 
orzeczenia 
(przedmiot sporu) w tych sprawach wyznaczony jest zatem w pierwszej kolejności 
przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń 
społecznych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 
52/99, OSPAPIUS 2000 nr 15, poz. 601), a w drugim rzędzie przedmiotem 
postępowania sądowego, określonego zakresem odwołania od decyzji organu 
rentowego do sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2006 r., II 
UZ 1/06, niepublikowane).  
            Istota problemu na obecnym etapie postępowania sądowego sprowadza się 
do prawidłowego określenia przedmiotu sprawy. Rację ma żalący się, iż 
przedmiotem tym nie jest wysokość przyznanego W. S. świadczenia.  
            Z akt sprawy wynika, że rozpoznając wniosek emerytalny ubezpieczonego 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z  22 czerwca 2007r. przyznał 
wnioskodawcy prawo do  niepełnej emerytury z art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( jednolity 
tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), zaś decyzją z 26 czerwca 2007 r. 
odmówił mu prawa do emerytury z art. 27 tego aktu. Na skutek odwołania W. S., 
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22 
września 2009 r., zmienił obie decyzji i ustalił wysokości niepełnej emerytury 
ubezpieczonego (przy wskaźniku wysokości podstawy wymiaru 86,47%) na kwotę 
1.013,42 złotych miesięcznie, a po  waloryzacji od 1 marca 2009 r. – na kwotę 

 
 
4 
1.120,39 złotych oraz przyznał wnioskodawcy od 8 czerwca 2007 r. prawo do 
emerytury z art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych w wysokości 963,82 złotych miesięcznie, a po waloryzacji od 1 marca 
2009 r. – w kwocie  po 1.065,56 złotych, przy tym samym wskaźniku wysokości 
podstawy wymiaru rzędu 86,47%.  Wykonując wyrok sądowy, Zakład Ubezpieczeń 
Społecznych wydał dwie decyzje: z dnia 28 grudnia 2009 r., przyznającą 
ubezpieczonemu prawo do pełnej emerytury w ustalonej  wyżej kwocie oraz z dnia 
30 grudnia 2009r., stwierdzającej ustanie prawa wnioskodawcy do emerytury 
niepełnej. Mimo, że odwołanie W. S.  formalnie skierowane zostało przeciwko 
pierwszej z wymienionych decyzji, to z jego treści i stanowiska ubezpieczonego, 
konsekwentnie prezentowanego w toku procesu, jednoznacznie wynika, iż 
przedmiotem zaskarżenia objęto także (a może przede wszystkim ) drugą decyzję. 
Spór w istocie dotyczył  prawa odwołującego do dalszej wypłaty niepełnej 
emerytury z art. 28 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych.  To zagadnienie znalazło się również w polu rozważań Sądów 
obydwu instancji. Zatem to nie wysokość świadczenia, lecz możliwość dalszego 
pobierania przez wnioskodawcę jednej z dwóch emerytur, była przedmiotem sporu i 
zaskarżenia kasacyjnego. W takiej zaś sytuacji dopuszczalność skargi kasacyjnej 
nie jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.      
     Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 398¹6  związku z art. 394¹ § 3 k.p.c. 
orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.