I UZ 15/07

Sąd Najwyższy2007-07-19
SNubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyŚrednianajwyższy
rentaniezdolność do pracywypadek przy pracyterminy procesowedoręczenieuzasadnienie wyrokuzażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, uznając, że ubezpieczony był prawidłowo pouczony i nie wykazał nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających terminowe złożenie wniosku.

Ubezpieczony J.P. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczony nie dochował terminu, a jego wcześniejszy wniosek dotyczył jedynie sentencji wyroku, a nie uzasadnienia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że ubezpieczony był prawidłowo pouczony o terminach i sposobie składania wniosków, a jego argumenty o nieporadności życiowej i błędnym zrozumieniu pouczenia nie były wystarczające do przywrócenia terminu.

Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonego J.P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., którym oddalono jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz odrzucono sam wniosek. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 września 2006 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego. Ubezpieczony, obecny na ogłoszeniu wyroku i pouczony o możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie i skargę kasacyjną, złożył wniosek o „wydanie orzeczenia”, który został zinterpretowany jako wniosek o doręczenie sentencji. Następnie wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia, twierdząc, że pomylił wnioski. Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczony uchybił terminowi, a jego tłumaczenia o niedokładnym zrozumieniu pouczenia nie były wystarczające, zwłaszcza że wcześniej składał podobne wnioski prawidłowo. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 lipca 2007 r. oddalił zażalenie, potwierdzając, że wniosek z 12 września 2006 r. dotyczył jedynie sentencji, a nie uzasadnienia, które sporządzane jest na wniosek. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny zasadnie odmówił przywrócenia terminu, ponieważ ubezpieczony był prawidłowo pouczony i wcześniej składał podobne wnioski, co podważało jego twierdzenia o braku doświadczenia i nieporadności życiowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o doręczenie odpisu wyroku nie jest równoznaczny z wnioskiem o doręczenie uzasadnienia, które jest sporządzane wyłącznie na wniosek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek strony o doręczenie odpisu wyroku, nawet złożony w terminie, nie może być automatycznie interpretowany jako wniosek o doręczenie uzasadnienia, jeśli jego treść jest jednoznaczna i dotyczy jedynie sentencji. Uzasadnienie jest sporządzane na odrębny wniosek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjapozwany
Sąd Apelacyjny w [...]instytucjaorgan
adwokat I.S.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 387 § § 2 zdanie trzecie

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku przy oddaleniu apelacji jest sporządzane wyłącznie na wniosek.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 9

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczony był prawidłowo pouczony o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku. Ubezpieczony w przeszłości składał prawidłowe wnioski procesowe, co podważa twierdzenia o braku doświadczenia i nieporadności życiowej. Wniosek z dnia 12 września 2006 r. dotyczył jedynie doręczenia sentencji wyroku, a nie uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Niedokładne zrozumienie pouczenia przez ubezpieczonego. Nieporadność życiowa ubezpieczonego. Wniosek z dnia 12 września 2006 r. powinien być potraktowany jako wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku.

Godne uwagi sformułowania

nie było dostatecznych powodów, dla których Sąd Apelacyjny powinien wniosek złożony przez ubezpieczonego (wbrew jego literalnej treści), potraktować jako wniosek o doręczenie także uzasadnienia wyroku ubezpieczony został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie zgłoszenia tego żądania bezzasadne jest twierdzenie, że nie posiada „wystarczającego doświadczenia w prowadzeniu spraw sądowych”, które pozwalałoby na samodzielne sporządzenie nieskomplikowanego wniosku procesowego żądanej treści

Skład orzekający

Roman Kuczyński

przewodniczący

Józef Iwulski

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, wniosków o doręczenie uzasadnienia wyroku oraz przywracania terminów w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w kontekście stron nieprofesjonalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminami i doręczaniem pism, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.

Czy nieporadność życiowa usprawiedliwia uchybienie terminowi procesowemu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UZ 15/07 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 lipca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Roman Kuczyński (przewodniczący) 
SSN Józef Iwulski (sprawozdawca) 
SSN Andrzej Wróbel 
 
 
w sprawie z odwołania J. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 lipca 2007 r., 
zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 30 listopada 2006 r.,  
 
oddala zażalenie; 
zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz 
adwokata I.S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej 
udzielonej z urzędu kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) podwyższoną 
o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2006 r., Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z odwołania J. P. przeciwko Zakładowi 
Ubezpieczeń Społecznych o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z 
wypadkiem przy pracy, oddalił wniosek ubezpieczonego o przywrócenie terminu do 

 
 
2 
złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz odrzucił 
wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. 
Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach. Sąd Apelacyjny 
wyrokiem z dnia 7 września 2006 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku 
Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 14 lutego 
2006 r. Ubezpieczony był obecny podczas ogłoszenia orzeczenia, a z uwagi na 
działanie bez pomocy zawodowego pełnomocnika procesowego, został pouczony o 
prawie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wniesienia skargi 
kasacyjnej. W dniu 12 września 2006 r. ubezpieczony złożył wniosek o „wydanie 
orzeczenia”, a Sąd Apelacyjny w dniu 25 września 2006 r. doręczył mu odpis 
sentencji wyroku. W dniu 26 września 2006 r. ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o 
przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, 
zaznaczając, że składając swój wcześniejszy wniosek z 12 września 2006 r., sądził, 
że jest on równoznaczny z żądaniem sporządzenia uzasadnienia wyroku i jego 
doręczenia. 
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 listopada 2006 r. Sąd Apelacyjny 
wskazał, że ubezpieczony uchybił terminowi przewidzianemu na zgłoszenie 
wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, bowiem wniosek złożony 
przez niego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia wyroku nie dotyczył 
sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku, lecz doręczenia odpisu jego 
sentencji. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ubezpieczony był obecny na rozprawie, na 
której został wydany wyrok i został przez Sąd pouczony o sposobie i terminie 
wniesienia skargi kasacyjnej, a nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności 
uniemożliwiające terminowe złożenie wniosku o doręczenie odpisu wyroku z 
uzasadnieniem. W szczególności za taką okoliczność nie może być potraktowane - 
powoływane przez ubezpieczonego - „niedokładne zrozumienie pouczenia”, 
bowiem składał on już w sposób prawidłowy podobny wniosek przed Sądem 
Okręgowym. 
Postanowienie z dnia 30 listopada 2006 r., w zakresie dotyczącym 
odrzucenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, ubezpieczony 
zaskarżył zażaleniem, w którym wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów 
postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W 

 
 
3 
uzasadnieniu zażalenia wywiódł w szczególności, że nie posiadał „wystarczającego 
doświadczenia 
w prowadzeniu 
spraw 
sądowych”, 
które 
pozwalałoby 
na 
samodzielne sporządzenie wniosku procesowego żądanej treści. Materiał 
dowodowy sprawy wskazuje zaś, że faktycznie mógł nie zrozumieć dokładnie treści 
pouczenia, tym bardziej, iż Sąd Apelacyjny na posiedzeniu w dniu 30 listopada 
2006 r. ustalił, że ubezpieczony jest osobą nieporadną życiowo. Pełnomocnik 
ubezpieczonego dodał, że wcześniejszy wniosek o doręczenie wyroku Sądu 
Okręgowego w K. wraz z uzasadnieniem został sporządzony drukiem i można 
domniemywać, że ubezpieczony się pod nim jedynie podpisał. Istotne - zdaniem 
skarżącego - jest, że ubezpieczony zachował termin siedmiodniowy od ogłoszenia 
wyroku i choć złożył wniosek o „nieprecyzyjnej treści”, to jego niewątpliwym 
zamiarem było wniesienie skargi kasacyjnej od niekorzystnego dlań wyroku Sądu 
Apelacyjnego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zasadność 
odrzucenia 
wniosku 
o 
doręczenie 
odpisu 
wyroku 
z 
uzasadnieniem (postanowienia w zaskarżonej części) zależy od trafności oddalenia 
wniosku o przywrócenie terminu. Nie ma wątpliwości, że odręczny wniosek złożony 
przez ubezpieczonego w dniu 12 września 2006 r. dotyczył doręczenia odpisu 
sentencji wyroku Sądu drugiej instancji. Strona postępowania może w każdym 
czasie (a więc również w terminie tygodniowym od ogłoszenia orzeczenia) wystąpić 
o wydanie odpisu orzeczenia (art. 9 k.p.c.). Nie było zatem dostatecznych 
powodów, dla których Sąd Apelacyjny powinien wniosek złożony przez 
ubezpieczonego (wbrew jego literalnej treści), potraktować jako wniosek o 
doręczenie także uzasadnienia wyroku, które przy oddaleniu apelacji jest 
sporządzane wyłącznie na wniosek (art. 387 § 2 zdanie trzecie k.p.c.; por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PZ 104/02, OSNP 
2004 nr 13, poz. 231). Tego ubezpieczony zresztą nie neguje, skoro w dniu 26 
września 2006 r. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o 
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Należy uznać, że Sąd Apelacyjny 
zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie 
uzasadnienia wyroku, bowiem ubezpieczony został prawidłowo pouczony o 
sposobie i terminie zgłoszenia tego żądania. Twierdzenia ubezpieczonego, że 

 
 
4 
podczas rozprawy w dniu 30 listopada 2006 r. nie został pouczony, jak ma napisać 
wniosek i że nie złożył wniosku bezpośrednio po opuszczeniu sali rozpraw, gdyż był 
„zbyt roztrzepany” oraz czuje się nieporadny życiowo, nie mają oparcia w 
okolicznościach sprawy. Zważyć bowiem trzeba, że ubezpieczony występował 
samodzielnie, bez pomocy zawodowego pełnomocnika procesowego i w Sądzie 
Okręgowym w dniu 22 lutego 2006 r. złożył prawidłowy wniosek o „wydanie wyroku 
(..) wraz z uzasadnieniem” (k. 33). Zatem bezzasadne jest twierdzenie, że nie 
posiada „wystarczającego doświadczenia w prowadzeniu spraw sądowych”, które 
pozwalałoby 
na 
samodzielne 
sporządzenie 
nieskomplikowanego 
wniosku 
procesowego żądanej treści. Wniosek o doręczenie wyroku Sądu Okręgowego 
wraz z uzasadnieniem (wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu) nie został 
sporządzony „drukiem”. Wniosek ten został napisany w całości pismem ręcznym i 
nie ma podstaw, by sądzić, że „ubezpieczony jedynie się pod nim podpisał”. 
Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. Uwzględniając zawarty w zażaleniu wniosek, 
Sąd Najwyższy przyznał pełnomocnikowi reprezentującemu ubezpieczonego 
koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w oparciu o § 13 ust. 2 
pkt 2 i § 2 ust. 3 w związku z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 
dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz 
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI