I UZ 11/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, potwierdzając prawidłowość ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonego T.W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które odrzuciło jego skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny uznał skargę za niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10.000 zł), obliczonej jako roczna różnica między pobieranym a dochodzonym świadczeniem emerytalnym. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, potwierdzając, że sposób ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o świadczenia powtarzające się jest ugruntowany w orzecznictwie.
Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał zażalenie ubezpieczonego T.W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 czerwca 2023 r., którym odrzucono skargę kasacyjną T.W. od wyroku dotyczącego ponownego ustalenia kapitału początkowego i wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako roczna różnica między świadczeniem pobieranym a dochodzonym (emerytura z rekompensatą), wyniosła 435,48 zł, czyli poniżej ustawowego progu 10.000 zł. Ubezpieczony w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być obliczona jako suma świadczeń za okres jednego roku, co dałoby kwotę 31.815,96 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako oczywiście bezzasadne. Podkreślił, że sposób ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o świadczenia powtarzające się, jako roczna różnica między świadczeniem hipotetycznym a faktycznie pobieranym, jest ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w uchwale składu siedmiu sędziów III UZP 3/12. W związku z tym Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zasądził od ubezpieczonego na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi obliczona za okres jednego roku różnica między hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowane orzecznictwo, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów, które precyzyjnie określa sposób obliczania wartości przedmiotu sporu w tego typu sprawach zgodnie z art. 22 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Określa sposób ustalania wartości przedmiotu sporu, w tym dla świadczeń powtarzających się (roczna różnica).
k.p.c. art. 398² § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu ustawowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 2
pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia jako rocznej różnicy między świadczeniem pobieranym a dochodzonym. Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o świadczenia powtarzające się.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 19 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398² § 1 k.p.c. przez wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że wartość przedmiotu sporu to różnica między świadczeniem pobieranym a dochodzonym. Zarzut błędnej wykładni art. 22 k.p.c. i ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 435,48 zł, podczas gdy powinna ona wynosić 31.815,96 zł.
Godne uwagi sformułowania
wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi obliczona za okres jednego roku, stosownie do wskazań zawartych w art. 22 k.p.c., różnica między hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie ustalenia wysokości świadczenia zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej zażalenie jest oczywiście bezzasadne
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia emerytalne i rentowe, dopuszczalność skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej metody obliczania wartości przedmiotu zaskarżenia dla świadczeń powtarzających się; nie dotyczy spraw, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10.000 zł.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w sprawach o świadczenia emerytalne – sposobu ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia, co jest kluczowe dla dopuszczalności skargi kasacyjnej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.
“Jak obliczyć wartość sporu o emeryturę, by skarga kasacyjna nie została odrzucona?”
Dane finansowe
WPS: 435,48 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I UZ 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania T.W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Chorzowie o ustalenie kapitału początkowego i wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 listopada 2023 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III AUa 1204/22, I. oddala zażalenie, II. zasądza od T.W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Chorzowie kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym wraz z odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. D.S. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę kasacyjną T.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny wskazał, że przedmiotowa sprawa została wszczęta odwołaniem od dwóch decyzji, z których pierwsza z dnia 20 listopada 2019 r. dotyczyła ponownego ustalenia kapitału początkowego a z dnia 22 listopada 2019 r. przyznawała prawo do emerytury i ustalała jej wysokość. P rzedmiotem postępowania było więc ustalenie wysokości emerytury z uwzględnieniem rekompensaty. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro przedmiotem sporu jest wysokość emerytury, to dopuszczalność zaskarżenia wyroku Sądu II instancji uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia obliczonej w oparciu o przepis art. 22 k.p.c. i stanowi różnicę między świadczeniem pobieranym, a świadczeniem, którego skarżący żądał (emerytury z rekompensatą), przy zsumowaniu tych wartości za jeden rok począwszy od daty złożenia wniosku. Jak wynika ze stanowiska organu rentowego, które zostało zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny, różnica pomiędzy wysokością świadczenia emerytalnego dochodzonego niniejszym postępowaniem (wraz z rekompensatą), a świadczeniem otrzymywanym w ujęciu rocznym stanowi kwotę 435,48 zł. W konsekwencji skoro w niniejszej sprawie, w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi poniżej 10.000 zł, to skargę kasacyjną należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 398 2 § 1 k.p.c. orzec ojej odrzuceniu. Zażaleniem z 31 lipca 2023 r. pełnomocnik T.W. zaskarżył w całości postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 czerwca 2023 r., zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 19 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398 2 § 1 k.p.c. przez jego wadliwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wartość przedmiotu sporu to różnica pomiędzy świadczeniem pobieranym, a świadczeniem, którego skarżący żądał, przy zsumowaniu tych wartości za okres jednego roku, począwszy od daty złożenia wniosku oraz art. 22 k.p.c. - przez jego błędną wykładnię i ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 435,48 zł, podczas gdy wartość przedmiotu zaskarżenia winna stanowić sumę świadczeń za okres jednego roku, tj. kwotę 31.815,96 zł. Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi kasacyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że w sporach sądowych o wysokość powtarzających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi obliczona za okres jednego roku, stosownie do wskazań zawartych w art. 22 k.p.c., różnica między hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie ustalenia wysokości świadczenia zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2009 r., II UZ 30/09, LEX nr 583822; postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2021 r., I UZ 20/20, Legalis nr 2587301). Natomiast sposób ustalania wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których spór dotyczy wysokości świadczenia powtarzającego się, został szczegółowo wyjaśniony w orzecznictwie, zwłaszcza w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2012 r., III UZP 3/12 (OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112; PiZS 2014 nr 10, s. 36, z glosą E. Pietrzak). Sąd Apelacyjny w Katowicach, stosując się do powyższych wytycznych, prawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia – co musiało doprowadzić do odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, w myśl art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 9 ust. 2 w związku z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). D.S. [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI