I UZ 169/10

Sygn. akt I UZ 169/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 stycznia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Małgorzata Gersdorf 
SSA Krzysztof Staryk 
 
w sprawie z odwołania E. R. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r., 
zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 17 sierpnia 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
                                         U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z odwołania 
E. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o prawo do renty z tytułu 
niezdolności do pracy w związku z wnioskiem ubezpieczonej o przywrócenie 
terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku 
Sądu Apelacyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r. oraz o sporządzenie uzasadnienia i 
doręczenie odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r. wraz z 
uzasadnieniem, postanowieniem z 17 sierpnia 2010 r. w punkcie 1 oddalił wniosek 
o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie 
uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r.; w punkcie 2 

 
 
2 
odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku Sądu 
Apelacyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r. wraz z uzasadnieniem.  
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny podał, że wyrokiem z dnia 7 
kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej E. R. W dniu 20 
maja 2010 r. ubezpieczona nadała na poczcie w B. przesyłkę z wnioskiem o 
sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r. wraz z 
wnioskiem o przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i 
doręczenie odpisu wyroku oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu do 
sporządzenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku i na posiedzeniu 17 
sierpnia 2010 r. ubezpieczona podnosiła, że nie stawiła się na posiedzenie Sądu 7 
kwietnia 2010 r., ponieważ zgodnie z treścią pouczenia na zawiadomieniu o 
terminie uznała, że nie musi jechać do […] na rozprawę. Ponadto uznała, że jej 
wyjaśnienia w spornej kwestii zamieszczone w apelacji są wystarczające.  
Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczona była prawidłowo zawiadomiona o 
terminie posiedzenia wyznaczonym na 7 kwietnia 2010 r. i jej nieobecność na tym 
posiedzeniu nie stanowiła przeszkody do ogłoszenia wyroku stosownie do art. 326 
§ 2 k.p.c. Uzasadnienie wyroku sporządza się na żądanie strony zgłoszone w 
terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji wyroku ( art. 328 § 1 zdanie 1 
k.p.c.). Ubezpieczona w ustawowym terminie nie zgłosiła wniosku.  
Aby uwzględniono jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w 
trybie art.168 k.p.c. ubezpieczona powinna wykazać, że tej czynności procesowej 
nie dokonała w terminie bez swojej winy. W istocie przyczyną uchybienia przez 
skarżącą terminowi określonemu w art. 328 § 1 k.p.c. było założenie przyjęte przez 
ubezpieczoną, że otrzyma z Sądu Apelacyjnego odpis wyroku z uzasadnieniem bez 
składania wniosku. W konsekwencji nie można uznać, że E. R. uprawdopodobniła, 
że - pomimo dochowania należytej staranności wymaganej od strony należycie 
dbającej o swoje sprawy - niemożliwe było dokonanie przez nią w terminie 
czynności 
procesowej. 
Okoliczności 
takiej 
nie 
może 
bowiem 
stanowić 
nieznajomość przepisów postępowania cywilnego przed Sądem Apelacyjnym, w 
szczególności, gdy - jak w przypadku ubezpieczonej - jest ona wyłącznie 
spowodowana zaniechaniem uzyskania stosownych informacji. Dotychczasowe 

 
 
3 
zachowanie w procesie wskazuje, że ubezpieczona jako strona inicjująca 
postępowanie sądowe w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy jest osobą 
zdolną do kompetentnego działania. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny nie 
znalazł podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i 
uzasadnienie wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r.  
Zażaleniem 
pełnomocnik 
ubezpieczonej 
zaskarżył 
postanowienie 
Sądu 
Apelacyjnego z dnia 17 sierpnia 2010 roku w zakresie pkt 2, domagając się jego 
uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym zastępstwa radcowskiego 
według norm przepisanych. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono (-) 
naruszenie art. 233 k.p.c., (-) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 168 
§ 1 k.p.c., (-) niewłaściwe zastosowanie art. 328 § 1 k.p.c., które przesądziły wynik 
sprawy. Autor uzasadnienia podniósł, że ubezpieczona cierpi na liczne schorzenia, 
czego dowodem jest dokumentacja medyczna w aktach sprawy. Zatem, w świetle 
poważnych dolegliwości zdrowotnych, leżących u podstaw żądania ubezpieczonej, 
„należy jej osobę zindywidualizować, przez odniesienie miernika ogólnie pojętej 
„należytej staranności", oczekiwanej dla przeciętnej osoby, w dbaniu o własne 
interesy właśnie do niepowtarzalności sytuacji” W opinii Autora zażalenia nie 
można, jak to uczynił Sąd Apelacyjny, posługiwać się kryterium zasadnym dla 
oceny czynności osób zdrowych  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Sąd drugiej instancji 
dokonał prawidłowej oceny, a jego rozstrzygnięcie jest słuszne. Ubezpieczona nie 
zdołała wykazać zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., że wniosku o sporządzenie i 
przesłanie uzasadnienia nie złożyła w przepisowym tygodniowym terminie bez 
swojej winy. Prawidłowo Sąd Apelacyjny powołał orzeczenie Sądu Najwyższego z 5 
maja 2008 r. I UO 3/08, gdzie mowa jest, że o braku winy można mówić w wypadku 
choroby strony czy jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko 
osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób, w wypadku klęski żywiołowej, 
katastrofy, czy w wypadku udzielenia stronie mylnej informacji przez pracownika 

 
 
4 
sądu (po r. między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 
r., II CO 18/73, Lex nr 7372; z dnia 26 listopada 1996 r., II CKN 23/96, Lex nr 
183026; z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, Lex nr 50679; z dnia 12 lutego 
1999 r., II UKN 667/98, OSNAPiUS 2000 nr 12, poz. 488-notka; z dnia 17 czerwca 
1999 r., I PKN 103/99, OSNAPiUS 2000 nr 19, poz. 719; z dnia 13 października 
2005 r., IV CZ 91/05, Lex nr 186915; z dnia 12 maja 2006 r., V CZ 29/06, Lex nr 
200921; z dnia 19 maja 2006 r., III CZ 28/06, Lex nr 188379 z dnia 26 kwietnia 
2007 r., III CZ 22/07, Lex nr 319631; z dnia 14 kwietnia 2008 r., II PZ 4/08, Lex nr 
470967).  
W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. Niepoparte niczym 
twierdzenie skarżącej nie może być ocenione jako uprawdopodobnienie 
okoliczności uzasadniającej przewrócenie terminu. Choroba jako przesłanka 
uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej wniosek o przywrócenie terminu 
procesowego (art. 169 § 2 k.p.c.), wymaga jednoznacznych ustaleń, że wskazana 
jednostka chorobowa i dotyczące jej leczenia zalecenia medyczne stanowiły 
niedającą się usunąć przeszkodę w zachowaniu uchybionego terminu. Oznacza to, 
że nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu 
prawa procesowego (art. 169 § 2 k.p.c.), ale jedynie taka, rozumiana jako 
nadzwyczajne wydarzenie, którego skutków nie można przezwyciężyć, może 
usprawiedliwić niezachowanie terminu. W przeciwnym razie można by blokować 
postępowanie w sprawie przez cały czas długotrwałej choroby strony powołując się 
na taką przyczynę (postanowienie SN z dnia 4 lutego 1998 r., II CKN 732/97; 
postanowienie SN z 22 marca 2005 r. II PZ 5/05). Wbrew twierdzeniom Autora 
zażalenia z dokumentacji medycznej załączonej w aktach wynika, że schorzenia 
neurologiczne i kardiologiczno-internistyczne nie są u ubezpieczonej na tyle 
nasilone, aby utraciła ona zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych 
kwalifikacji, jak też ostatnio wykonywanej (k.12 i k.25 akt sprawy). Tym bardziej nie 
można więc przyjąć, aby schorzenia te uniemożliwiały jej podjęcie właściwych 
czynności procesowych.  
Przytoczone okoliczności uzasadniają oddalenie zażalenia na podstawie art. 
3941 § 2 i 3 w związku z art. 39814 k.p.c. 

 
 
5