III AUz 88/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-06-25
SAOSubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekŚredniaapelacyjny
ZUSskładkiubezpieczenie społeczneubezpieczenie zdrowotnekoszty postępowaniaart. 102 kpczażaleniesąd pracyświadczenia socjalne

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ZUS na postanowienie o nieobciążaniu wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego, uznając dyskrecjonalne prawo sądu do stosowania art. 102 kpc.

Organ rentowy złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło odwołanie K.P. jako spóźnione, umorzyło postępowanie w pozostałym zakresie i nie obciążyło wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego. ZUS domagał się zmiany postanowienia w zakresie kosztów, argumentując brak podstaw do zastosowania art. 102 kpc. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podkreślając dyskrecjonalny charakter stosowania art. 102 kpc i brak podstaw do ingerencji w ocenę sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu, które odrzuciło odwołanie K. P. jako spóźnione, umorzyło postępowanie w pozostałym zakresie i co najważniejsze, nie obciążyło wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej (pkt III). Sąd Okręgowy uzasadnił decyzję o kosztach, powołując się na art. 102 kpc, rozbieżności w orzecznictwie dotyczące objęcia składką świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz niewielki nakład pracy strony pozwanej. Organ rentowy w zażaleniu domagał się zmiany postanowienia w zakresie kosztów, twierdząc, że nie było podstaw do zastosowania art. 102 kpc. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił zażalenie, uznając je za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że stosowanie art. 102 kpc jest pozostawione swobodnemu uznaniu sądu i może być podważone tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się takiej sytuacji, wskazując, że cofnięcie odwołania przez wnioskodawcę z powodu przekonania o bezzasadności roszczenia, w połączeniu z faktem osobistego złożenia pisma w sądzie przed rozprawą, uzasadniało zastosowanie art. 102 kpc. W związku z tym, zarzut naruszenia art. 102 kpc został uznany za nieuzasadniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości.

Uzasadnienie

Stosowanie art. 102 kpc jest pozostawione swobodnemu uznaniu sądu, opartemu na jego kompetencjach, bezstronności, doświadczeniu i poczuciu sprawiedliwości. Ocena ta ma charakter dyskrecjonalny i może być podważona przez sąd wyższej instancji jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. j. A. G. , B. G. w J.spółkawnioskodawca
K. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozostawienie stosowania przepisu do swobodnego uznania sądu, które może być podważone tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyskrecjonalny charakter stosowania art. 102 kpc. Możliwość ingerencji sądu wyższej instancji tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości. Okoliczności sprawy (cofnięcie odwołania, osobiste złożenie pisma) uzasadniające zastosowanie art. 102 kpc. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące objęcia składką świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (wspomniane przez Sąd Okręgowy).

Odrzucone argumenty

Brak szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 kpc. Argumenty dotyczące nakładu pracy pełnomocnika nie stanowią podstawy zastosowania art. 102 kpc. Judykatura wypracowała jednoznaczny pogląd, że pomoc z ZFŚS musi być uzależniona od sytuacji życiowej pracownika.

Godne uwagi sformułowania

kwestia zastosowania art. 102 kpc pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności i może być podważona przez sąd wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. Ewentualna zatem zmiana takiego orzeczenia o koszach przez sąd wyższej instancji w trybie kontroli instancyjnej powinna być tylko wyjątkowa.

Skład orzekający

Roman Skrzypek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 kpc w sprawach dotyczących kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście cofnięcia powództwa lub odwołania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny dyskrecjonalnej sądu, co ogranicza jego uniwersalne zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na interpretację art. 102 kpc i zasady stosowania go przez sądy wyższej instancji, szczególnie w kontekście kosztów postępowania.

Kiedy sąd może odstąpić od zasady obciążania kosztami? Kluczowa rola art. 102 kpc.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 88/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Roman Skrzypek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Sp. j. A. G. , B. G. w J. i K. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne na skutek zażalenia organu rentowego na pkt. III postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 29 kwietnia 2013 r. III U 346/13 p o s t a n a w i a : o d d a l i ć zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu odrzucił odwołanie K. P. (pkt I postanowienia) jako spóźnione, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie (pkt II) w sprawie z odwołania płatnika składek (...) Sp. j. A. G. , B. G. w J. oraz K. P. od decyzji ZUS Oddziału w R. z dnia 31 oraz nie obciążył wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej (pkt III). Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie trzecim , wydane w oparciu o art. 102 kpc , Sąd Okręgowy powołał się na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące objęcia składką tego rodzaju świadczeń, a także wskazał na niewielki nakład pracy, jaki musiała ponieść strona pozwana, prowadząc wiele jednorodzajowych spraw. W zażaleniu na powyższe postanowienie w zakresie punktu III, organ rentowy wniósł o jego zmianę i zasądzenie od płatnika składek na rzecz organu rentowego kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu organ rentowy podkreślił, że w sprawie nie zostały podniesione szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 kpc . Nadto wskazał, że judykatura wypracowała jednoznaczny pogląd, iż pomoc z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych musi być uzależniona od sytuacji życiowej pracownika, natomiast argumenty dotyczące nakładu pracy pełnomocnika nie stanowią podstawy zastosowania art. 102 kpc . Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zażalenie organu rentowego jest nieuzasadnione. Ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest pogląd, iż kwestia zastosowania art. 102 kpc pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności i może być podważona przez sąd wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (postanowienie SN z dnia 10.10.2012 r. sygn. I CZ 66/12 LEX nr 1232749). Ewentualna zatem zmiana takiego orzeczenia o koszach przez sąd wyższej instancji w trybie kontroli instancyjnej powinna być tylko wyjątkowa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2011 r., IV CZ 136/10, z dnia 11 maja 2011 r., I CZ 34/11, z dnia 19 października 2011 r., II CZ 68/11 i z dnia 9 lutego 2012 r., III CZ 2/12, niepubl.). Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się zaś w okolicznościach sprawy sytuacji szczególnej i wyjątkowej, wymagającej jego ingerencji. Podkreślić należy, że w sytuacji oddalenia powództwa, sąd może odstąpić od zastosowania zasady odpowiedzialności za wynik procesu, a zatem art. 102 kpc tym bardziej winien mieć zastosowanie w sytuacji, gdy cofnięcie powództwa było skutkiem przekonania powoda o bezzasadności roszczenia (patrz : Metodyka pracy sędziego w sprawach cywilnych, W-wa 2011 s. 253). Podkreślić należy, że pismo wnioskodawcy, w którym cofnął wniesione odwołanie wpłynęło do Sądu Okręgowego w dniu rozprawy przed jej rozpoczęciem. Na rozprawę żadna ze stron nie stawiła się. Pismo to wniesione zostało przez wnioskodawcę osobiście w terminie siedmiu dni po doręczeniu mu zawiadomienia o terminie rozprawy. Te okoliczności przy uwzględnieniu charakteru zgłoszonego przez wnioskodawcę żądania, przemawiają w ocenie tutejszego Sądu za akceptacją kontrolowanego stanowiska Sąd Okręgowego. Zarzut wydania postanowienia w zaskarżonej części z naruszeniem art. 102 kpc należało zatem uznać za nieuzasadniony. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397§ 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI