I USKP 99/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Z.Ś. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który oddalił apelację skarżącej od wyroku Sądu Rejonowego. Sprawa dotyczyła ustalenia stopnia niepełnosprawności, gdzie skarżąca kwestionowała utrzymanie przy niej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, powołując się na wcześniejsze orzeczenie o I grupie inwalidzkiej. Sąd Rejonowy uznał, że skarżąca kwalifikuje się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nie stwierdzając znacznego ograniczenia możliwości samodzielnego poruszania się ani niezdolności do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy oddalił apelację, pomijając dowód z orzeczenia o I grupie inwalidzkiej ze względu na jego rzekome złożenie dopiero w apelacji i niepewność co do jego prawomocności. Sąd Najwyższy uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał na naruszenie art. 381 k.p.c. przez błędne uznanie prekluzji dowodowej, gdyż dokument o I grupie inwalidzkiej znajdował się w aktach organu rentowego. Podkreślił, że orzeczenie o I grupie inwalidzkiej traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem, że nie utraciło mocy. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę rozważenia, czy wcześniejsze orzeczenie o I grupie inwalidzkiej jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu obecnych przepisów, zwłaszcza w kontekście odrębnego ustalania niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stopnia niepełnosprawności, znaczenie orzeczeń o I grupie inwalidzkiej w kontekście obecnych przepisów, zasady postępowania dowodowego w sprawach o ustalenie stopnia niepełnosprawności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem między różnymi systemami orzekania o niepełnosprawności i grupach inwalidzkich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej, wydane przed wejściem w życie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, może być traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu obecnych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale pod warunkiem, że nie utraciło mocy i zostało właściwie uwzględnione w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że orzeczenie o I grupie inwalidzkiej może być podstawą do uznania znacznego stopnia niepełnosprawności, ale wymaga to ponownego zbadania przez sąd, czy orzeczenie to nie utraciło mocy i czy jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności w obecnym stanie prawnym, uwzględniając odrębność ustaleń dotyczących niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Czy sąd drugiej instancji może pominąć dowód znajdujący się w aktach organu pierwszej instancji, powołując się na prekluzję dowodową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie może pominąć dowodu znajdującego się w aktach organu pierwszej instancji, który wydał decyzję, od której strona wniosła odwołanie, gdyż akta organu stanowią część materiału dowodowego sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 381 k.p.c., stwierdzając, że dowód znajdujący się w aktach pozwanego organu nie podlega prekluzji dowodowej, ponieważ akta te stanowią integralną część materiału dowodowego sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. Ś. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie | instytucja | przeciwnik procesowy |
Przepisy (10)
Główne
u.r.z.s. art. 62 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Sąd Najwyższy wskazał, że organ rentowy zaniechał ustalenia stopnia niepełnosprawności zgodnie z tym przepisem, uwzględniając orzeczenie zaliczające odwołującą się do I grupy inwalidzkiej.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie tego przepisu przez Sąd Okręgowy polegało na pominięciu dowodu z orzeczenia zaliczającego odwołującą się do I grupy inwalidzkiej.
u.r.z.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Sąd Najwyższy analizował, czy orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów może stanowić podstawę do zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu tego przepisu.
u.r.z.s. art. 5 § pkt 1 i 1a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Sąd Najwyższy podkreślił znaczenie odrębnego ustalania całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Pomocnicze
u.r.z.s. art. 5a § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Sąd Najwyższy analizował, czy wniosek odwołującej się inicjujący postępowanie przed organem rentowym stanowił wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w celu określenia wskazań dla korzystania z ulg i uprawnień, czy też wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji samodzielnie ustala stan faktyczny, bazując na materiale zebranym przed organem rentowym i sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji nie musi uchylać zaskarżonego wyroku, nawet gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
u.e.i.r. art. 13 § ust. 5
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
Sąd Najwyższy rozważał, czy w postępowaniu przed ZUS orzeczono o niezdolności do samodzielnej egzystencji skarżącej na podstawie tego przepisu.
p.r.d. art. 8 § ust. 3a pkt 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Sąd pierwszej instancji nie stwierdził u skarżącej przesłanek z tego przepisu, które uzasadniałyby przyznanie prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
u.r.z.s. art. 5 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Charakter niepełnosprawności nie uzasadniał konieczności przyznania prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 381 k.p.c. przez błędne uznanie prekluzji dowodowej dla dokumentu znajdującego się w aktach organu rentowego. • Potrzeba ponownego zbadania, czy wcześniejsze orzeczenie o I grupie inwalidzkiej jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności w świetle obecnych przepisów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. nie został uznany za zasadny.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale pod warunkiem, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy • nie można przyjąć prekluzji dowodowej, w sytuacji, gdy dowód – dokument znajdował się w aktach pozwanego organu • akta organu składają się na akta sprawy, czyli materiał dowodowy zgromadzony na tym etapie składa się na materiał zgromadzony w sprawie
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący, sprawozdawca
Leszek Bielecki
członek
Jarosław Sobutka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stopnia niepełnosprawności, znaczenie orzeczeń o I grupie inwalidzkiej w kontekście obecnych przepisów, zasady postępowania dowodowego w sprawach o ustalenie stopnia niepełnosprawności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem między różnymi systemami orzekania o niepełnosprawności i grupach inwalidzkich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu niepełnosprawności i praw z nią związanych, a także pokazuje zawiłości prawne związane z przejściem między różnymi systemami prawnymi.
“Czy stare orzeczenie o I grupie inwalidzkiej nadal daje Ci prawa do znacznego stopnia niepełnosprawności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.