I USKP 99/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do emerytury A. B., któremu Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił jej przyznania, argumentując brak wystarczającego stażu pracy w szczególnych warunkach oraz 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd Okręgowy w T. przyznał emeryturę, wliczając do stażu ogólnego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców od 16. roku życia oraz uznając pracę operatora koparki za pracę w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny w [...] podzielił to stanowisko. Organ rentowy w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 184 w zw. z art. 32 ustawy emerytalnej) oraz przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c.), kwestionując zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym i wskazując na potencjalne dublowanie okresów składkowych. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Wskazał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym. Podkreślił jednak, że ustalenie stanu faktycznego było niedostateczne, a proste doliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym bez skonfrontowania go z innymi okresami i wykluczenia dublowania było błędem. Brak takich ustaleń uzasadniał zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej dotyczących oceny dowodów oraz konieczność dokładnego ustalania stanu faktycznego w sprawach emerytalnych, zwłaszcza przy wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym i pracy w szczególnych warunkach.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur i postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy praca w gospodarstwie rolnym rodziców od 16. roku życia może być zaliczona do ogólnego stażu pracy na potrzeby ustalenia prawa do emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są określone warunki, a okres ten nie pokrywa się z innymi okresami składkowymi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zaliczył okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu ogólnego, co zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej z powodu potencjalnego dublowania okresów.
Czy praca na stanowisku operatora koparki może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów emerytalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli prace te odpowiadają pracom wymienionym w Wykazie A rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., np. prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał pracę operatora koparki za pracę w szczególnych warunkach, co było podstawą do przyznania emerytury, ale Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę dokładniejszego ustalenia stanu faktycznego.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (zasada swobodnej oceny dowodów) jest dopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c., zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postępowanie kasacyjne jest związane ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji i nie podlega ponownej ocenie dowodów.
Czy niedostateczne ustalenie stanu faktycznego uzasadnia zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwa subsumpcja stanu faktycznego do norm prawnych z powodu braku stosownych ustaleń uzasadnia taki zarzut.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym brak niezbędnych ustaleń faktycznych prowadzi do błędnego zastosowania prawa materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (16)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wymagany staż pracy w szczególnych warunkach do nabycia prawa do emerytury.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 10
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia 16. roku życia do ogólnego stażu pracy.
ustawa emerytalna art. 32 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach.
ustawa emerytalna art. 32 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określenie stażu pracy w szczególnych warunkach.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów (naruszenie niedopuszczalne w skardze kasacyjnej).
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów.
k.p.c. art. 398^7
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
k.p.c. art. 398^13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o kasację.
rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Definicja pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz A - prace w szczególnych warunkach.
rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wymagany staż pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy pracy w szczególnych warunkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym. • Niedostateczne ustalenie stanu faktycznego przez sądy niższych instancji, w szczególności w zakresie okresów składkowych i pracy w szczególnych warunkach, co skutkuje niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego i Okręgowego dotyczące przyznania emerytury na podstawie ustalonego stanu faktycznego (choć Sąd Najwyższy nie oceniał ich merytorycznie, a proceduralnie).
Godne uwagi sformułowania
wyłączenie w art. 398^3 § 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów pozbawia skarżącego możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów • spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym • zastosowanie przepisów prawa materialnego do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego oznacza wadliwą subsumpcję tego stanu do zawartych w nich norm prawnych
Skład orzekający
Krzysztof Rączka
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej dotyczących oceny dowodów oraz konieczność dokładnego ustalania stanu faktycznego w sprawach emerytalnych, zwłaszcza przy wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym i pracy w szczególnych warunkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur i postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawach emerytalnych i jakie są ograniczenia postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od ubezpieczeń społecznych.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok emerytalny: kluczowe znaczenie ma każdy dzień stażu i prawidłowe ustalenie faktów.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.