Orzeczenie · 2025-01-09

I USKP 88/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-09
SNubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneZUSodwołaniepełnomocnictwoprokuraspółka komandytowaterminskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. sp. k. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie, które oddaliło zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie o odrzuceniu odwołania od decyzji ZUS. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie, uznając je za spóźnione, ponieważ zostało dwukrotnie zwrócone z powodu braku prawidłowego pełnomocnictwa. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że spółka dwukrotnie nie dołączyła właściwego pełnomocnictwa, a zarządzenie o zwrocie odwołania stało się prawomocne. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie. Kluczową kwestią było rozstrzygnięcie, czy w sporze między spółką komandytową a jej wspólnikiem (będącym jednocześnie prezesem zarządu komplementariusza) zastosowanie znajduje art. 210 k.s.h., który reguluje reprezentację spółki w sporze z członkiem zarządu. Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdzie stroną jest organ rentowy, nie ma zastosowania art. 210 k.s.h., a spółkę reprezentuje jej zarząd. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że pełnomocnictwo udzielone przez prokurenta spółki komandytowej radcy prawnemu było skuteczne, a odwołanie powinno być traktowane jako wniesione w terminie. W konsekwencji, odrzucenie odwołania było niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji spółek w sporach z ich wspólnikami w kontekście spraw ubezpieczeniowych, a także skuteczności pełnomocnictwa udzielonego przez prokurenta.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań z zakresu ubezpieczeń społecznych i nie może być automatycznie przenoszone na inne rodzaje postępowań.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której stronami są spółka komandytowa i jej wspólnik (będący jednocześnie prezesem zarządu komplementariusza), ma zastosowanie art. 210 k.s.h. regulujący reprezentację spółki w sporze z członkiem zarządu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdzie stroną jest organ rentowy, nie ma zastosowania art. 210 k.s.h., a spółkę reprezentuje jej zarząd.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że specyfika postępowania w sprawach ubezpieczeń społecznych, gdzie organ rentowy jest zawsze pozwanym, wyklucza zastosowanie art. 210 k.s.h. w relacji między spółką a jej wspólnikiem, nawet jeśli istnieje potencjalny konflikt interesów. Spór toczy się między odwołującym się a organem rentowym.

Czy pełnomocnictwo procesowe udzielone radcy prawnemu przez prokurenta spółki komandytowej jest skuteczne w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prokurent spółki komandytowej może udzielać pełnomocnictwa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 109^1 § 1 k.c. i orzecznictwo, stwierdził, że prokura obejmuje upoważnienie do dokonywania czynności sądowych, w tym ustanawiania pełnomocników procesowych, bez potrzeby dodatkowego upoważnienia.

Czy odwołanie od decyzji ZUS, które zostało dwukrotnie zwrócone z powodu braków formalnych (w tym wadliwego pełnomocnictwa), może zostać uznane za wniesione w terminie po skutecznym uzupełnieniu braków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli braki zostaną uzupełnione w terminie, odwołanie wywołuje skutki od daty pierwotnego wniesienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro pełnomocnictwo udzielone przez prokurenta było skuteczne, a braki zostały uzupełnione w terminie, odwołanie powinno być traktowane jako wniesione w terminie, a jego odrzucenie było niezasadne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie
Strona wygrywająca
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K.

Strony

NazwaTypRola
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w K.spółkaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowieinstytucjapozwany
M. P.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (17)

Główne

k.s.h. art. 210 § 1

Kodeks spółek handlowych

Reguluje reprezentację spółki z o.o. w umowie lub sporze z członkiem zarządu. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma zastosowania w sprawach ubezpieczeniowych, gdzie stroną jest ZUS.

k.p.c. art. 477 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia odwołania od decyzji organów rentowych i skutki jego przekroczenia.

k.c. art. 109 § 1

Kodeks cywilny

Zakres prokury, w tym możliwość ustanawiania pełnomocników procesowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 1a

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu pisma procesowego w przypadku niezachowania warunków formalnych przez profesjonalnego pełnomocnika.

k.s.h. art. 2

Kodeks spółek handlowych

Zasada jedności prawa cywilnego, stosowanie przepisów k.c. do ustroju spółek.

k.c. art. 33 § 1

Kodeks cywilny

Stosowanie przepisów o osobach prawnych do jednostek posiadających zdolność prawną.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h. art. 103 § 1

Kodeks spółek handlowych

Stosowanie przepisów o spółce jawnej do spółki komandytowej w sprawach nieuregulowanych.

k.s.h. art. 8

Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 64 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h. art. 29

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 118

Kodeks spółek handlowych

Komandytariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik.

k.p.c. art. 477 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Strony w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 477 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo udzielone przez prokurenta spółki komandytowej jest skuteczne. • W sprawach ubezpieczeniowych z udziałem ZUS nie stosuje się art. 210 k.s.h. • Odwołanie zostało wniesione w terminie, a jego odrzucenie było niezasadne.

Odrzucone argumenty

Odwołanie było spóźnione z powodu braku prawidłowego pełnomocnictwa. • Zastosowanie art. 210 k.s.h. było uzasadnione ze względu na konflikt interesów między spółką a jej wspólnikiem. • Pełnomocnictwo udzielone przez prokurenta było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

Trudno zatem o bardziej jaskrawy przykład konfliktu interesów, w konsekwencji wymuszający konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na potrzebę ochrony interesów spółki. • W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia ze stanem faktycznym, który stał się podstawą wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia z dnia 5 października 2011 r., II UZP 9/11... • Już z samego określenia w art. 477^11 § 1 k.p.c. stron w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wynika, że w tym postępowaniu spór sądowy wykazuje pewne odmienności wobec "zwykłego" postępowania procesowego.

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

przewodniczący

Halina Kiryło

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji spółek w sporach z ich wspólnikami w kontekście spraw ubezpieczeniowych, a także skuteczności pełnomocnictwa udzielonego przez prokurenta."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań z zakresu ubezpieczeń społecznych i nie może być automatycznie przenoszone na inne rodzaje postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z reprezentacją spółek i terminami w postępowaniu, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii zastosowania art. 210 k.s.h. w sprawach ubezpieczeniowych jest istotne.

Sąd Najwyższy: Prokurent może skutecznie reprezentować spółkę w sądzie, a ZUS nie zawsze musi stosować przepisy o konflikcie interesów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst