Orzeczenie · 2023-01-18

I USKP 56/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-01-18
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
renta rodzinnaubezpieczenie społeczneKRUSstudiawiek 25 latkontynuacja naukiostatni rok studiówskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który oddalił jej odwołanie od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej. Sprawa dotyczyła interpretacji art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który przewiduje przedłużenie prawa do renty rodzinnej po ukończeniu 25 lat, jeśli osoba jest na ostatnim roku studiów. Sąd Okręgowy i Apelacyjny uznały, że A. K. nie spełniała tego warunku, ponieważ nie kontynuowała faktycznie nauki, mimo formalnego wpisu na ostatni rok studiów po raz czwarty. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, dodając dwa kluczowe argumenty. Po pierwsze, formalny status studenta ostatniego roku nie jest wystarczający; wymagana jest rzeczywista nauka, czego A. K. nie wykazywała (nie uczęszczała na zajęcia, nie zaliczała przedmiotów). Po drugie, Sąd Najwyższy wskazał, że A. K. ukończyła 25 lat w dniu 8 września 2018 r., co miało miejsce w roku akademickim 2017/2018, kiedy była na ostatnim roku studiów (po raz trzeci). Prawo do renty przysługiwało jej do końca tego roku akademickiego (30 września 2018 r.). Od 1 października 2018 r. rozpoczęła kolejny, ostatni rok studiów (po raz czwarty), ale wówczas już miała ukończone 25 lat. Zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego, przedłużenie renty przysługuje do zakończenia tego konkretnego roku akademickiego, w którym osoba ukończyła 25 lat na ostatnim roku studiów, a nie do zakończenia studiów w przypadku powtarzania ostatniego roku po osiągnięciu tego wieku. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście faktycznej kontynuacji nauki po ukończeniu 25 lat oraz w przypadku powtarzania ostatniego roku studiów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osoby studiującej, która przekroczyła wiek 25 lat.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawo do renty rodzinnej przysługuje po ukończeniu 25 lat, jeśli osoba jest formalnie wpisana na ostatni rok studiów, ale faktycznie nie kontynuuje nauki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, formalny wpis na ostatni rok studiów nie jest wystarczający; wymagana jest rzeczywista kontynuacja nauki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że celem renty rodzinnej jest zapewnienie środków utrzymania w czasie nauki, a nie wspieranie formalnego statusu studenta. Brak uczęszczania na zajęcia, niezaliczone przedmioty i brak zaliczeń świadczą o braku faktycznej nauki.

Czy prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia studiów, jeśli osoba ukończyła 25 lat na ostatnim roku studiów, ale następnie powtarzała ten rok?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do renty przysługuje do zakończenia tego konkretnego roku akademickiego, w którym osoba ukończyła 25 lat na ostatnim roku studiów, a nie do zakończenia studiów w przypadku powtarzania ostatniego roku po osiągnięciu tego wieku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował art. 68 ust. 2 ustawy emerytalnej jako przedłużenie prawa tylko do końca tego roku akademickiego, w którym uprawniony ukończył 25 lat będąc na ostatnim roku studiów. Powtarzanie ostatniego roku po osiągnięciu 25 lat nie uprawnia do dalszego pobierania renty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaubezpieczona
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.e.r.FUS art. 68 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty rodzinnej przedłuża się po ukończeniu 25 lat, jeśli osoba była na ostatnim roku studiów, ale tylko do zakończenia tego konkretnego roku akademickiego. Wymagana jest rzeczywista kontynuacja nauki, a nie tylko formalny wpis. Powtarzanie ostatniego roku po osiągnięciu 25 lat nie uprawnia do dalszego pobierania renty.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 2

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak faktycznej kontynuacji nauki przez A. K. pomimo formalnego wpisu na ostatni rok studiów. • A. K. ukończyła 25 lat w trakcie roku akademickiego 2017/2018, który był ostatnim rokiem studiów (po raz trzeci), a nie w roku akademickim 2018/2019, kiedy rozpoczęła powtarzanie ostatniego roku studiów (po raz czwarty).

Odrzucone argumenty

Interpretacja art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jako uzależniającego prawo do renty rodzinnej po 25. roku życia wyłącznie od formalnego wpisu na ostatni rok studiów, bez wymogu faktycznego kształcenia się. • Argument, że prawo do renty rodzinnej powinno przysługiwać do zakończenia studiów, nawet jeśli ostatni rok jest powtarzany po osiągnięciu 25 lat.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób przyjąć aby odwołująca realizowała obowiązek nauki, który przecież nie może ograniczać się do ponownych wpisów na ostatni rok akademicki i dwukrotnego przystąpienia do egzaminu z lektoratu (niezdanego). • nie sprowadza się do uzyskania jedynie formalnego wpisu na ostatni rok studiów (...) lecz wyraża się w rzeczywistym pobieraniu nauki na tym roku. • nie wystarczające jest samo zapisanie się do szkoły, jeżeli ubezpieczony nie uczestniczy w żadnych zajęciach, nie pisze prac kontrolnych, nie uzyskuje zaliczeń i nie przystępuje do egzaminów • nie mamy więc do czynienia w niniejszej sprawie z faktycznym studiowaniem (m. in. zaliczaniem kolokwiów, egzaminów, uczęszczaniem na zajęcia). • nie spełniała jednej z przesłanek z art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – osiągnięcia 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej. • zapobiega negatywnemu zjawisku nadużywania uprawnień do renty rodzinnej przez sztuczne wydłużanie okresu nauki

Skład orzekający

Renata Żywicka

przewodniczący

Jarosław Sobutka

sprawozdawca

Robert Stefanicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście faktycznej kontynuacji nauki po ukończeniu 25 lat oraz w przypadku powtarzania ostatniego roku studiów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby studiującej, która przekroczyła wiek 25 lat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne zaangażowanie w naukę, a nie tylko formalności, w kontekście świadczeń ubezpieczeniowych. Pokazuje też subtelności prawne dotyczące wieku i etapu studiów.

Czy formalny wpis na ostatni rok studiów wystarczy, by dostać rentę po 25. urodzinach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst