Orzeczenie · 2024-04-17

I USKP 5/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-04-17
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
emerytura górniczaubezpieczenia społecznedozór ruchupraca górniczakopalnia węgla brunatnegoSąd Najwyższyustawa emerytalna

Sprawa dotyczyła prawa K. S. do emerytury górniczej, które zostało odmówione przez ZUS, a następnie przyznane przez Sąd Apelacyjny w Łodzi. K. S. pracował jako sztygar zmianowy na oddziale eksploatacji samochodów lekkich w kopalni węgla brunatnego. Sąd Apelacyjny uznał, że jego praca, mimo że nie była bezpośrednio związana z wydobyciem, kwalifikuje się jako praca górnicza, powołując się na przepisy ustawy emerytalnej i stanowisko dozoru ruchu. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną ZUS, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym argumentem SN było stwierdzenie, że praca na stanowisku sztygara zmianowego na oddziale eksploatacji samochodów lekkich, usytuowanym poza odkrywką i niebędącym bezpośrednio związanym z wydobyciem, nie jest pracą górniczą w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. SN podkreślił, że przepisy dotyczące emerytur górniczych należy interpretować ściśle, a rekompensata przysługuje za ciężką pracę w specyficznych warunkach, a nie za prace pomocnicze, nawet jeśli są związane z działalnością kopalni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących emerytury górniczej, zwłaszcza w kontekście prac pomocniczych i stanowisk dozoru ruchu w kopalniach węgla brunatnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracy na oddziale eksploatacji samochodów lekkich w kopalni węgla brunatnego. Może mieć zastosowanie do innych prac pomocniczych w górnictwie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca sztygara zmianowego na oddziale eksploatacji samochodów lekkich w kopalni węgla brunatnego, usytuowanym poza odkrywką, może być kwalifikowana jako praca górnicza w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca ta nie stanowi pracy górniczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że praca sztygara zmianowego na oddziale eksploatacji samochodów lekkich, który nie jest bezpośrednio związany z wydobyciem i znajduje się poza odkrywką, nie spełnia kryteriów pracy górniczej. Podkreślono konieczność ścisłej wykładni przepisów dotyczących emerytur górniczych i wskazano, że rekompensata przysługuje za ciężką pracę w specyficznych warunkach, a nie za prace pomocnicze.

Czy stanowisko dozoru ruchu w kopalni węgla brunatnego, które nie jest pracą pod ziemią, jest objęte zakresem art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie jest to praca pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy emerytalnej, w kontekście kopalń siarki i węgla brunatnego, odnosi się do pracy pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu lub kierownictwa ruchu. Prace na powierzchni, nawet na stanowiskach dozoru, nie są automatycznie kwalifikowane jako praca górnicza, chyba że są ściśle związane z wydobyciem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

ustawa emerytalna art. 50c § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Praca na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu w kopalniach siarki i węgla brunatnego jest pracą górniczą tylko wtedy, gdy jest wykonywana pod ziemią. Prace pomocnicze, nawet na stanowiskach dozoru, nie są kwalifikowane jako praca górnicza.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 50a § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 398¹⁶

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca sztygara zmianowego na oddziale eksploatacji samochodów lekkich nie jest pracą górniczą w rozumieniu ustawy emerytalnej, ponieważ nie jest bezpośrednio związana z wydobyciem i jest wykonywana poza odkrywką. • Przepisy dotyczące emerytur górniczych należy interpretować ściśle, a rekompensata przysługuje za ciężką pracę w specyficznych warunkach, a nie za prace pomocnicze.

Odrzucone argumenty

Praca sztygara zmianowego na oddziale eksploatacji samochodów lekkich, mimo że związana z działalnością kopalni, kwalifikuje się jako praca górnicza, ponieważ jest to stanowisko dozoru ruchu w kopalni węgla brunatnego.

Godne uwagi sformułowania

praca na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w pkt 1-3 • praca w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz przedsiębiorstwach i innych podmiotach, o których mowa w pkt 4 • nie stanowi pracy górniczej praca, które nie ma bezpośredniego związku z wydobywaniem kopalin lub pozyskiwaniem złóż węgla brunatnego • przepisy normujące nabywanie prawa do emerytury górniczej muszą zaś być wykładane ściśle

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Maciej Pacuda

członek

Romualda Spyt

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących emerytury górniczej, zwłaszcza w kontekście prac pomocniczych i stanowisk dozoru ruchu w kopalniach węgla brunatnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy na oddziale eksploatacji samochodów lekkich w kopalni węgla brunatnego. Może mieć zastosowanie do innych prac pomocniczych w górnictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa pracowniczego - emerytury górniczej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej wykładni przepisów, co jest kluczowe dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych. Pokazuje, jak istotne są szczegóły w definicji 'pracy górniczej'.

Czy praca sztygara w kopalni to praca górnicza? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

górnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst