I USKP 31/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie, który przyznał K. P. prawo do odsetek od zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Spór wynikał z decyzji ZUS z 1 lutego 2023 r., która odmówiła K. P. prawa do odsetek, mimo że wcześniej wyrokiem z 30 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie ustalił, iż odwołująca podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, co skutkowało koniecznością wypłaty wyrównania zasiłków. ZUS argumentował, że wyrok sądu był ostatnią okolicznością wpływającą na ustalenie prawa do świadczeń. K. P. wniosła o zasądzenie odsetek w wysokości 17.486,14 zł. Sąd pierwszej instancji (Sąd Rejonowy w Tarnowie) częściowo uwzględnił odwołanie, przyznając odsetki, co potwierdził Sąd Okręgowy w Tarnowie w wyroku z 29 grudnia 2023 r., oddalając apelację ZUS. Sąd Okręgowy uznał, że ZUS błędnie ocenił materiał dowodowy już na etapie wydawania pierwotnej decyzji, a późniejsze ustalenia sądu jedynie potwierdziły prawidłowy stan faktyczny. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS, wskazując, że opóźnienie w wypłacie świadczeń wynikające z błędnej oceny dowodów przez organ rentowy uzasadnia przyznanie odsetek. Podkreślono, że zarzuty ZUS dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie obowiązku wypłaty odsetek przez ZUS w przypadku błędnej oceny dowodów i opóźnienia w wypłacie świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia wynikającego z błędnej oceny dowodów przez organ rentowy, a nie innych przyczyn niezależnych od organu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opóźnienie organu rentowego w wypłacie zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, wynikające z błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, uzasadnia przyznanie ubezpieczonemu odsetek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opóźnienie organu rentowego w wypłacie świadczenia, wynikające z błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, uzasadnia przyznanie ubezpieczonemu odsetek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że opóźnienie organu rentowego w ustaleniu prawa do świadczenia lub jego wypłacie, wynikające z błędów w wykładni lub zastosowaniu prawa, a także błędów w ustaleniach faktycznych będących skutkiem naruszenia przepisów proceduralnych, rodzi obowiązek wypłaty odsetek. Kluczowe jest, czy organ rentowy miał możliwość wydania decyzji zgodnej z prawem na podstawie zgromadzonych dowodów. Jeśli organ błędnie ocenił dowody i wydał wadliwą decyzję, ponosi odpowiedzialność za opóźnienie, nawet jeśli nie można mu zarzucić niestaranności.
Czy zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 398^3 § 3 k.p.c., zgodnie z którym podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Ustalenia faktyczne i ocena dowodów dokonane przez sąd drugiej instancji są wiążące na etapie postępowania kasacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa systemowa art. 85 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określenie "nie ustalił prawa do świadczenia" oznacza zarówno niewydanie w terminie decyzji przyznającej świadczenie, jak i wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo spełnienia warunków do jego uzyskania. Opóźnienie w wypłacie świadczenia również rodzi obowiązek wypłaty odsetek.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 64 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
ustawa zasiłkowa art. 64 § 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 31zd
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie organu rentowego w wypłacie świadczeń wynikające z błędnej oceny materiału dowodowego uzasadnia przyznanie odsetek. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Wyrok sądu niższej instancji był ostatnią okolicznością mającą wpływ na ustalenie prawa do świadczenia. • Organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie, ponieważ nowe okoliczności faktyczne zostały ustalone dopiero w postępowaniu sądowym.
Godne uwagi sformułowania
opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego lub wypłaty tego świadczenia • wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo spełnienia warunków do jego uzyskania • błędna ocena zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła do wydania przez organ rentowy wadliwej decyzji • organ rentowy nie wykazał, że odwołująca się w spornym okresie nadal wykonywała takie same obowiązki jak przed 31 grudnia 2018 r. • podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący
Dawid Miąsik
sprawozdawca
Piotr Prusinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku wypłaty odsetek przez ZUS w przypadku błędnej oceny dowodów i opóźnienia w wypłacie świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia wynikającego z błędnej oceny dowodów przez organ rentowy, a nie innych przyczyn niezależnych od organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i błędna ocena dowodów przez ZUS mogą prowadzić do konieczności wypłaty odsetek, co jest istotne dla ubezpieczonych i praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.
“ZUS musi zapłacić odsetki za błąd w ocenie dowodów – Sąd Najwyższy potwierdza prawo ubezpieczonej.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.