I USKP 22/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił własny wyrok z powodu śmierci strony w trakcie postępowania i zawiesił postępowanie kasacyjne.
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy wydał wyrok uchylający orzeczenie sądu niższej instancji, jednak po jego wydaniu ustalono, że ubezpieczony zmarł przed jego wydaniem. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie przepisów k.p.c., uchylił własny wyrok i zawiesił postępowanie kasacyjne.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, w której wcześniej wydał wyrok uchylający orzeczenie Sądu Apelacyjnego. Po wydaniu tego wyroku okazało się, że ubezpieczony A. N. zmarł przed jego wydaniem, ale po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z art. 174 § 2 zd. drugie k.p.c., sąd zawieszając postępowanie z urzędu w razie śmierci strony, uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu tych zdarzeń. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił swój własny wyrok z dnia 13 kwietnia 2021 r. i zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu zgłoszenia się następców prawnych zmarłego ubezpieczonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Śmierć strony w toku postępowania powoduje konieczność uchylenia orzeczeń wydanych po nastąpieniu tego zdarzenia i zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. (zawieszenie postępowania z urzędu w razie śmierci strony) oraz art. 174 § 2 zd. drugie k.p.c. (uchylenie orzeczeń wydanych po nastąpieniu zdarzeń powodujących zawieszenie). Stwierdzono, że śmierć ubezpieczonego nastąpiła po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, a przed wydaniem wyroku, co uzasadnia uchylenie wyroku SN i zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 174 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
zawieszając postępowanie, sąd z urzędu uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu tych zdarzeń, chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy
Pomocnicze
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 180 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
śmierć strony w toku postępowania stanowi przeszkodę do jego dalszego prowadzenia sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu tych zdarzeń
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący, sprawozdawca
Józef Iwulski
członek
Krzysztof Rączka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne skutki śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście uchylenia orzeczeń wydanych po tym zdarzeniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy śmierć strony nastąpiła po przyjęciu skargi kasacyjnej, a przed wydaniem wyroku przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące skutków śmierci strony w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny nie jest niezwykły.
“Śmierć strony w trakcie procesu? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co dzieje się z wydanym wyrokiem.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I USKP 22/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Iwulski SSN Krzysztof Rączka w sprawie z odwołania A. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 czerwca 2022 r., w związku ze skargą kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt III AUa (...), 1. na podstawie art. 174 § 2 zd. drugie k.p.c. uchyla z urzędu wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2021 r., I USKP 22/21; 2. na podstawie art. 174 § 1 k.p.c. zawiesza postępowanie kasacyjne w związku ze śmiercią ubezpieczonego A. N. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy wyrokiem z 13 kwietnia 2021 r., I USKP 22/21, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z 18 stycznia 2019 r., III AUa (…), w sprawie z odwołania ubezpieczonego A. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po zwrocie akt do Sądu Apelacyjnego w (…) okazało się, że ubezpieczony A. N. zmarł 11 października 2020 r., co zostało potwierdzone zaświadczeniem z systemu PESEL 2-SAD. Śmierć strony nastąpiła po wydaniu przez Sąd Najwyższy postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowieniem z 30 września 2020 r.) a przed wydaniem przez Sąd Najwyższy wyroku z 13 kwietnia 2021 r. W związku z tym, że ubezpieczony A. N. zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny w (…) przesłał akta sprawy do Sądu Najwyższego „z prośbą o rozważenie możliwości podjęcia ewentualnych czynności, do wydania których uprawniony pozostaje tylko Sąd Najwyższy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Śmierć strony w toku postępowania stanowi przeszkodę do jego dalszego prowadzenia. Postępowanie sądowe toczące się z udziałem takiej strony powinno być albo zawieszone (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.) albo umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku (art. 355 k.p.c.). W rozpoznawanej sprawie (dotyczącej praw majątkowych, które z różnych przyczyn mogą wpływać na sytuację prawną innych osób – następców prawnych zmarłego) istniały podstawy do zawieszenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zgodnie z art. 174 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 zawieszenie postępowania ma skutek od chwili zdarzeń, które je spowodowały. W obecnej sprawie zawieszenie postępowania ma skutek od chwili śmierci ubezpieczonego A. N., czyli od 11 października 2020 r. Oznacza to zawieszenie postępowania kasacyjnego na etapie po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania a przed wydaniem wyroku rozpoznającego merytorycznie skargę. Jednocześnie – według art. 174 § 2 zdanie drugie k.p.c. – z awieszając postępowanie, sąd z urzędu uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu tych zdarzeń, chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy. Na tej podstawie prawnej wyrok Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2021 r., I USKP 22/21, podlegał z urzędu uchyleniu, a postępowanie kasacyjne zawieszeniu do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego A. N. (art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI