I USKP 22/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuOrgan rentowy odmówił ubezpieczonemu A.N. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, argumentując niespełnienie wymogu 5-letniego okresu składkowego w ostatnim 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku lub powstaniem niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy w C. oddalił odwołanie ubezpieczonego. Sąd Apelacyjny w (...) zmienił wyrok, przyznając rentę, ponieważ uznał, że ubezpieczony spełnił warunki do jej uzyskania przed wejściem w życie nowelizacji z 28 lipca 2011 r. (która weszła w życie 23 września 2011 r.), wprowadzającej art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej. Sąd Apelacyjny wskazał, że ubezpieczony stał się całkowicie niezdolny do pracy 15 lutego 2011 r., a przed 23 września 2011 r. nie obowiązywał jeszcze art. 58 ust. 4, co w połączeniu z art. 57 ust. 2 ustawy emerytalnej (posiadanie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych) miało decydować o jego uprawnieniach. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest przedwczesne, ponieważ nie ustalono jednoznacznie, czy ubezpieczony spełniał wszystkie przesłanki nabycia prawa do renty na datę powstania niezdolności do pracy (15 lutego 2011 r.) lub na datę zgłoszenia wniosku (14 grudnia 2017 r.). Kluczowe jest ustalenie, czy ubezpieczony posiadał 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych przed 23 września 2011 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że nowelizacja z 2011 r. zmieniła stan prawny, a warunek 5-letniego okresu składkowego w ostatnim 10-leciu został uchylony tylko dla mężczyzn z co najmniej 30-letnim okresem składkowym, chyba że prawo do renty nabyto przed 23 września 2011 r. na warunkach określonych w art. 57 ust. 2 ustawy. Sąd Najwyższy wskazał, że ubezpieczony nie spełniał warunków według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku (2017 r.), a kwestia spełnienia warunków przed 23 września 2011 r. wymaga dalszych ustaleń, w szczególności czy na tę datę legitymował się 25-letnim stażem ubezpieczeniowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w kontekście zmian przepisów prawnych, w szczególności w odniesieniu do okresu powstania niezdolności do pracy i wymaganego stażu ubezpieczeniowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianą przepisów w 2011 roku i koniecznością ustalenia stanu faktycznego na konkretne daty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczony spełniał warunki do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy według stanu prawnego obowiązującego przed 23 września 2011 r., w szczególności czy posiadał co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 23 września 2011 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zostało jednoznacznie ustalone, czy ubezpieczony spełniał warunek posiadania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych przed 23 września 2011 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kluczowe dla ustalenia prawa do renty jest spełnienie warunków przed wejściem w życie nowelizacji z 2011 r. (art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej). Ubezpieczony stał się niezdolny do pracy przed tą datą, ale nie ustalono, czy posiadał wymagany 25-letni staż ubezpieczeniowy na ten moment. Brak tego ustalenia uniemożliwia przesądzenie o jego uprawnieniach.
Czy ubezpieczony spełniał warunki do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku (14 grudnia 2017 r.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczony nie spełniał warunków według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego, że ubezpieczony nie spełniał warunków według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku (po wejściu w życie art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej), ponieważ nie posiadał 30-letniego okresu składkowego, a w ostatnim 10-leciu przed wnioskiem lub powstaniem niezdolności do pracy nie wykazał 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalna art. 57 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego.
ustawa emerytalna art. 58 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunek 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim 10-leciu dla osób powyżej 30 lat.
ustawa emerytalna art. 58 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa, że 5-letni okres składkowy i nieskładkowy powinien przypadać w ciągu ostatniego 10-lecia przed zgłoszeniem wniosku lub powstaniem niezdolności do pracy.
ustawa emerytalna art. 58 § ust. 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Uchyla warunek z art. 58 ust. 2 dla mężczyzn z co najmniej 30-letnim okresem składkowym lub dla osób, które nabyły prawo do renty przed 23 września 2011 r. na warunkach z art. 57 ust. 2.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 57 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zwalnia z obowiązku spełnienia warunku z art. 57 ust. 1 pkt 3 (powstanie niezdolności w określonych okresach lub w ciągu 18 miesięcy od ich ustania) osoby z co najmniej 20-letnim (kobieta) lub 25-letnim (mężczyzna) okresem składkowym i nieskładkowym.
ustawa emerytalna art. 100 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
ustawa emerytalna art. 129 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się od dnia powstania prawa, nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość orzeczenia o zwrocie świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny, polegające na przyznaniu renty bez jednoznacznego ustalenia spełnienia warunków nabycia prawa do niej, zwłaszcza w kontekście zmiany stanu prawnego od 23 września 2011 r. • Konieczność ponownego zbadania, czy ubezpieczony spełniał warunek 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych przed 23 września 2011 r.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące przyznania renty na podstawie stanu prawnego sprzed 23 września 2011 r., bez należytego ustalenia spełnienia wszystkich przesłanek.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest nietrafne (co najmniej przedwczesne), ponieważ nie zostały uwzględnione przez Sąd wszystkie istotne okoliczności faktyczne dotyczące spełnienia przez ubezpieczonego warunków nabycia prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. • Nabycie przez ubezpieczonego prawa do renty z tytułu niezdolności pracy jest uwarunkowane spełnieniem przez niego na dzień 22 września 2011 r. przesłanki posiadania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Skład orzekający
Krzysztof Rączka
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w kontekście zmian przepisów prawnych, w szczególności w odniesieniu do okresu powstania niezdolności do pracy i wymaganego stażu ubezpieczeniowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianą przepisów w 2011 roku i koniecznością ustalenia stanu faktycznego na konkretne daty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do renty i pokazuje, jak kluczowa jest precyzja w ustalaniu dat i spełnianiu warunków prawnych, zwłaszcza przy zmianach przepisów.
“Czy możesz stracić rentę przez zmianę przepisów? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe daty.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.