I USKP 108/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa B.R. do emerytury pomostowej. ZUS odmówił przyznania świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni po 31 grudnia 2008 r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach jedynie przez 11 dni, co było okresem zbyt krótkim. Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury, jednak Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie. Sąd Apelacyjny uznał, że praca wykonywana przez wnioskodawczynię do 1999 r. nie może być jednocześnie kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach według ustawy o FUS i ustawy o emeryturach pomostowych. Ponadto, uznał, że praca sortowaczki odpadów komunalnych przez 11 dni po 2008 r. nie spełniała wymogów pracy w szczególnych warunkach, a także błędnie zinterpretował art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych, wymagając co najmniej miesięcznego okresu pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazując na uchwałę III UZP 2/22, zgodnie z którą okres pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r. nie musi wynosić co najmniej miesiąca. Sąd Najwyższy podkreślił, że należy brać pod uwagę całość stażu pracy w szczególnych warunkach oraz cel wprowadzenia przepisów o emeryturach pomostowych. Z uwagi na przedwczesne rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych w zakresie wymogu minimalnego okresu pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z emeryturami pomostowymi i pracą w szczególnych warunkach; wymaga analizy całokształtu stażu pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywanej po 31 grudnia 2008 r. musi wynosić co najmniej jeden miesiąc, aby nabyć prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres przynajmniej jednego miesiąca po 31 grudnia 2008 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale III UZP 2/22, wskazując, że należy patrzeć na przesłanki nabycia prawa do emerytury pomostowej całościowo, uwzględniając cały kontekst sytuacji życiowej pracownika i cel wprowadzenia przepisów. Krótkotrwały okres pracy po 31 grudnia 2008 r. nie może być jedyną podstawą do odmowy przyznania świadczenia, jeśli spełnione są inne przesłanki, a praca ta nie była pozorna.
Czy praca przy obsłudze zautomatyzowanych linii technologicznych do produkcji płytek, polegająca głównie na nadzorze i sporadycznym ręcznym dostarczaniu materiałów, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że praca ta, ze względu na zautomatyzowanie procesu i niewielki zakres czynności ręcznych, nie odpowiada pracom opisanym w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, analizując zeznania wnioskodawczyni, stwierdził, że zautomatyzowane linie technologiczne do produkcji płytek były już uruchomione przed jej zatrudnieniem, a jej czynności ograniczały się do nadzoru i sporadycznego ręcznego dodawania szkliwa lub barwnika. Uznał, że taka praca nie miała nic wspólnego z pracami opisanymi w załączniku nr 1 poz. 19 ustawy o emeryturach pomostowych.
Czy praca sortowacza odpadów komunalnych wykonywana przez 11 dni po 31 grudnia 2008 r. może być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że materiał dowodowy nie pozwalał na taką kwalifikację, mimo formalnej zgodności z opisem w załączniku nr 1 poz. 38.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wykluczał kwalifikowanie pracy sortowacza odpadów komunalnych przez 11 dni po 31 grudnia 2008 r. jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, mimo że formalnie odpowiadała ona opisowi w poz. 38 załącznika nr 1.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.R. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tomaszowie Mazowieckim | instytucja | organ rentowy/apelujący |
Przepisy (10)
Główne
u.e.p. art. 3 § ust. 1 i 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Dotyczy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
u.e.p. art. 4 § pkt 6
Ustawa o emeryturach pomostowych
Przesłanka nabycia prawa do emerytury pomostowej; Sąd Najwyższy uznał, że nie wymaga ona co najmniej miesięcznego okresu pracy w szczególnych warunkach po 31.12.2008 r.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 32 i 33
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy stażu pracy w warunkach szczególnych.
u.e.p. art. 49
Ustawa o emeryturach pomostowych
Dotyczy nabycia prawa do emerytury pomostowej przez osoby, które nie kontynuują pracy w szczególnych warunkach.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów; zarzuty naruszenia tego przepisu nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów z podstaw skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych przez Sąd Apelacyjny, który wymagał co najmniej miesięcznego okresu pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 227, 233 k.p.c.) dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów, które nie mogły stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w uchwale z 18 maja 2022 r., III UZP 2/22 (LEX nr 3343023) przyjął, że nabycie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od wykonywania, po 31 grudnia 2008 r., pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres przynajmniej jednego miesiąca. • Na przesłanki nabycia prawa do emerytury pomostowej należy patrzeć w sposób całościowy i umieszczać je w pewnym kontekście związanym z sytuacją życiową pracownika. • Nie można skupiać się jedynie na tym, że praca szczególna po 31 grudnia 2008 r. przez okres krótszy niż miesiąc nie obciąża wystarczająco organizmu pracownika, aby przyznać mu emeryturę pomostową, bowiem jest zbyt krótkotrwała. Trzeba mieć na względzie, że jest to tylko końcowy okres pracy pracownika, dopełniający niejako jego wcześniejszą, wieloletnią pracę w warunkach szczególnie obciążających dla organizmu pracownika.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Krzysztof Rączka
sprawozdawca
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych w zakresie wymogu minimalnego okresu pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z emeryturami pomostowymi i pracą w szczególnych warunkach; wymaga analizy całokształtu stażu pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób świadczenia emerytalnego i pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne interpretacje sądów niższych instancji, opierając się na celu przepisów i całościowej sytuacji pracownika.
“Czy 11 dni pracy w szczególnych warunkach wystarczy na emeryturę pomostową? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.