I USK 91/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od rozpoznania sprawy dotyczącej wysokości emerytury policyjnej został złożony przez pełnomocnika ubezpieczonego D. D. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek na posiedzeniu niejawnym, postanowił go oddalić. Uzasadnienie opiera się na utrwalonym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyrokach z dnia 23 stycznia 2022 r. (P 10/19) i 2 czerwca 2020 r. (P 13/19), które stwierdziły niezgodność z Konstytucją przepisów k.p.c. w zakresie, w jakim dopuszczały wyłączenie sędziego z powodu wadliwości procedury jego powołania. Sąd podkreślił, że ustrój i postępowanie przed sądami są wyłączną kompetencją ustawodawcy krajowego (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP), a polskie prawo, w tym ustawa o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 3 i 4), wyraźnie wyłącza możliwość kwestionowania przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub jego niezawisłości i bezstronności z tego powodu. Sąd odwołał się również do własnego orzecznictwa potwierdzającego tę linię interpretacyjną. W konsekwencji, wniosek o wyłączenie sędziego nie znalazł podstaw prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej i prymatu prawa krajowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, ale zawiera ogólne zasady dotyczące niezawisłości sędziowskiej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności związane z procedurą powołania sędziego mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności związane z procedurą powołania sędziego nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i własnej praktyce, stwierdził, że polskie prawo ściśle określa przesłanki wyłączenia sędziego, a kwestie proceduralne dotyczące powołania sędziego nie podważają jego niezawisłości i bezstronności.
Jaki jest prymat polskiego prawa krajowego nad prawem europejskim w zakresie ustroju sądów i postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku konfliktu między prawem polskim a europejskim (orzeczenie TSUE albo ETPCz) dla sądu polskiego pierwszeństwo ma orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustrój i postępowanie przed sądami polskimi są wyłączną kompetencją ustawodawcy, a orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają pierwszeństwo przed orzeczeniami sądów europejskich w kwestiach dotyczących ustroju sądów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. D. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
Konstytucja art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędzia w stanie spoczynku jest niezawisły i podlega tylko Konstytucji oraz ustawom.
Konstytucja art. 176 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój i postępowanie przed sądami określają ustawy.
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 49 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis w zakresie, w jakim za przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury powoływania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z Konstytucją.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 31 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis w związku z art. 49 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim za przesłankę wyłączenia sędziego z orzekania uznaje okoliczność, że obwieszczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, na podstawie którego rozpoczyna się proces nominacyjny sędziów, stanowi akt wymagający dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty), a konsekwencją jego braku jest wątpliwość co do bezstronności sędziego powołanego do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej takim obwieszczeniem, jest niezgodny z Konstytucją.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87, art. 88 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez Sąd Najwyższy o statusie osoby powołanej do sprawowania urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego Sądu Najwyższego, i wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz związanej z tym statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, jest niezgodny z Konstytucją.
Konstytucja art. 87 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie sądu nie może być sprzeczne z ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie prawo ściśle określa przesłanki wyłączenia sędziego. • Okoliczności związane z procedurą powołania sędziego nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają pierwszeństwo przed orzeczeniami sądów europejskich w kwestiach dotyczących ustroju sądów. • Ustawa o Sądzie Najwyższym wyłącza możliwość kwestionowania przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub jego niezawisłości i bezstronności z tego powodu.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wyłączenia sędziego jest ściśle określona w ustawie, a zatem nie może być dowolnie interpretowana • to właśnie polskie prawo w art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. określa, kiedy sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy • nie ma więc prymatu umów międzynarodowych ani orzeczeń Sądów Europejskich, gdyż ustrój i postępowanie przed sądami polskimi to wyłączna kompetencja ustawodawcy • niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Leszek Bielecki
przewodniczący
Renata Żywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej i prymatu prawa krajowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, ale zawiera ogólne zasady dotyczące niezawisłości sędziowskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i relacji między prawem krajowym a europejskim, co jest gorącym tematem w polskim orzecznictwie.
“Czy procedura powołania sędziego może być podstawą do jego wyłączenia? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.